<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://rah-roshan.ir/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Admin</id>
	<title>راه روشن - مشارکت‌های کاربر [fa]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://rah-roshan.ir/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Admin"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7/Admin"/>
	<updated>2026-04-05T16:02:44Z</updated>
	<subtitle>مشارکت‌های کاربر</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.42.3</generator>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D8%B4_%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF_%D8%B5%D9%84%D8%AD&amp;diff=543</id>
		<title>آیات پذیرش پیشنهاد صلح</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D8%B4_%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF_%D8%B5%D9%84%D8%AD&amp;diff=543"/>
		<updated>2026-03-31T21:34:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: صفحه‌ای تازه حاوی «وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ ۚ فَإِنِ انتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ‎﴿٣٩﴾‏ وَإِن تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلَاكُمْ ۚ نِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ ۚ فَإِنِ انتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ‎﴿٣٩﴾‏ وَإِن تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلَاكُمْ ۚ نِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ ‎﴿انفال٤٠﴾‏&lt;br /&gt;
https://tanzil.net/#8:39&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
معمولا تولو را به معنای پشت کردن ترجمه کرده‌اند ولی &lt;br /&gt;
در آیه فوق تولو می‌تواند معنای روی کردن مجدد دشمن به جنگ باشد همانطور که در آیه زیر است:، &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
إِنَّمَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ قَاتَلُوكُمْ فِي &lt;br /&gt;
الدِّينِ وَأَخْرَجُوكُم مِّن دِيَارِكُمْ وَظَاهَرُوا عَلَىٰ إِخْرَاجِكُمْ أَن تَوَلَّوْهُمْ ۚ وَمَن يَتَوَلَّهُمْ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ‎﴿ممتحنه ٩﴾‏&lt;br /&gt;
https://tanzil.net/#60:9&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=542</id>
		<title>یادداشت‌های قرآنی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=542"/>
		<updated>2026-03-31T21:29:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[آیات رنج و سختی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات تعقل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات تفکر در احکام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی اجبار در دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی انتقال مسئولیت]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات آسانی دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی تقلید]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات بی‌نیازی خدا به بشر]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[عذاب به معنای نتیجه طبیعی کار که باید از آن درس گرفته شود]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات عدم ظلم به معذبین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات بشر بودن پیامبر]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سوالات قرآنی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات پذیرش پیشنهاد صلح]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D8%B4%D8%B1_%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1&amp;diff=541</id>
		<title>آیات بشر بودن پیامبر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D8%B4%D8%B1_%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1&amp;diff=541"/>
		<updated>2026-03-26T18:09:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: صفحه‌ای تازه حاوی «قُلْ مَا كُنتُ بِدْعًا مِّنَ الرُّسُلِ وَمَا أَدْرِي مَا يُفْعَلُ بِي وَلَا بِكُمْ ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰ إِلَيَّ وَمَا أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ مُّبِينٌ ‎﴿٩﴾  https://tanzil.net/#46:9» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;قُلْ مَا كُنتُ بِدْعًا مِّنَ الرُّسُلِ وَمَا أَدْرِي مَا يُفْعَلُ بِي وَلَا بِكُمْ ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰ إِلَيَّ وَمَا أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ مُّبِينٌ ‎﴿٩﴾&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
https://tanzil.net/#46:9&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=540</id>
		<title>یادداشت‌های قرآنی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=540"/>
		<updated>2026-03-26T18:06:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[آیات رنج و سختی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات تعقل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات تفکر در احکام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی اجبار در دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی انتقال مسئولیت]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات آسانی دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی تقلید]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات بی‌نیازی خدا به بشر]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[عذاب به معنای نتیجه طبیعی کار که باید از آن درس گرفته شود]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات عدم ظلم به معذبین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات بشر بودن پیامبر]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سوالات قرآنی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D9%86%D8%B9%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D9%81%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%85%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81&amp;diff=539</id>
		<title>المقنعه شیخ مفید باب امر به معروف</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D9%86%D8%B9%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D9%81%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%85%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81&amp;diff=539"/>
		<updated>2026-02-08T20:58:41Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: صفحه‌ای تازه حاوی «فأما إقامة الحدود فهو إلى سلطان الإسلام المنصوب من قبل الله تعالى و هم أئمة الهدى من آل محمد ع و من نصبوه لذلك من الأمراء و الحكام و قد فوضوا النظر فيه إلى فقهاء شيعتهم مع الإمكان فمن تمكن من إقامتها على ولده و عبده و لم يخف من سلطان الجور إضرار...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;فأما إقامة الحدود فهو إلى سلطان الإسلام المنصوب من قبل الله تعالى و هم أئمة الهدى من آل محمد ع و من نصبوه لذلك من الأمراء و الحكام و قد فوضوا النظر فيه إلى فقهاء شيعتهم مع الإمكان فمن تمكن من إقامتها على ولده و عبده و لم يخف من سلطان الجور إضرارا به على ذلك فليقمها و من خاف من الظالمين اعتراضا عليه في إقامتها أو خاف ضررا بذلك على نفسه أو على الدين فقد سقط عنه فرضها و كذلك إن استطاع إقامة الحدود على من يليه من قومه و أمن بوائق‌[3] الظالمين في ذلك فقد لزمه إقامة الحدود عليهم فليقطع سارقهم و يجلد زانيهم و يقتل قاتلهم و هذا فرض متعين على من نصبه المتغلب لذلك على ظاهر خلافته له أو الإمارة من قبله على قوم من رعيته فيلزمه إقامة الحدود و تنفيذ الأحكام و الأمر بالمعروف و النهي عن المنكر و جهاد الكفار و من يستحق ذلك من الفجار و يجب على إخوانه من‌[4] المؤمنين معونته على ذلك إذا استعان بهم ما لم يتجاوز حدا من حدود الإيمان أو يكون مطيعا في معصية الله تعالى من نصبه من سلطان الضلال فإن كان على وفاق للظالمين في شي‌ء يخالف الله تعالى به لم يجز لأحد من المؤمنين معونته فيه و جاز لهم معونته بما يكون به مطيعا لله تعالى من إقامة حد[1] و إنفاذ حكم على حسب ما تقتضيه الشريعة دون ما خالفها من أحكام أهل الضلال.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و للفقهاء من شيعة الأئمة ع أن يجمعوا[2] بإخوانهم في الصلوات الخمس و صلوات الأعياد و الاستسقاء و الكسوف و الخسوف إذا تمكنوا من ذلك و آمنوا فيه من معرة أهل الفساد و لهم أن يقضوا بينهم بالحق و يصلحوا بين المختلفين في الدعاوي عند عدم البينات و يفعلوا جميع ما جعل إلى القضاة في الإسلام لأن الأئمة ع قد فوضوا إليهم ذلك عند تمكنهم منه بما ثبت عنهم فيه من الأخبار و صح به النقل عند أهل المعرفة به من الآثار.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و ليس لأحد من فقهاء الحق و لا من نصبه سلطان الجور منهم للحكم أن يقضي في الناس بخلاف الحكم الثابت عن آل محمد ع إلا أن يضطر إلى ذلك للتقية و الخوف على الدين و النفس و مهما اضطر إليه في التقية فجائز له إلا سفك دماء أهل الإيمان فإنه لا يجوز له‌[3] على حال اضطرار و لا اختيار و لا على وجه من الوجوه و لا سبب من الأسباب.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و من ولى ولاية من قبل الظالمين فاضطر إلى إنفاذ حكم على رسم لهم لا يجوز في الدين مع الاختيار فالتقية توسع عليه ذلك فيما قد رسمه غيره من الناس و لا يجوز له استئنافه على الابتداء و لا يجوز له إنفاذ رسم باطل مع الاختيار على حال و لا تقية في الدماء خاصة على ما ذكرناه و بينا القول فيه و أكدناه.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و لا يجوز لأحد أن يختار النظر من قبل الفاسقين في شي‌ء من تدبير العباد و البلاد إلا بشرط بذل الجهد منه في معونة أهل الإيمان و الصيانة لهم من‌ الأسواء و إخراج الخمس من جميع ما يستفيده بالولاية من الأموال و غيرها من سائر الأعراض.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و من تأمر على الناس من أهل الحق بتمكين ظالم له و كان أميرا من قبله في ظاهر الحال فإنما هو أمير في الحقيقة من قبل صاحب الأمر الذي سوغه ذلك و أذن له فيه دون المتغلب من أهل الضلال.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و إذا تمكن الناظر من قبل أهل الضلال على ظاهر الحال من إقامة الحدود على الفجار و إيقاع الضرر المستحق على أهل الخلاف فليجتهد1 في إنفاذ ذلك فيهم فإنه من أعظم الجهاد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و من لم يصلح للولاية على الناس لجهل2 بالأحكام أو عجز عن القيام بما يسند إليه من أمور الناس فلا يحل له التعرض لذلك و التكلف له فإن تكلفه فهو عاص غير مأذون له فيه من جهة صاحب الأمر الذي إليه الولايات3 و مهما فعله في تلك الولاية فإنه مأخوذ به محاسب عليه و مطالب فيه بما4 جناه إلا أن يتفق له عفو من الله ...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اما برپا داشتن حدود، بر عهدهٔ سلطان اسلام است که از سوی خداوند متعال منصوب شده است؛ و آنان امامان هدایت از خاندان محمد علیهم‌السلام هستند، و نیز کسانی از امیران و حاکمان که آنان برای این کار منصوب کرده‌اند. و با وجود امکان، رسیدگی به این امر را به فقیهان شیعهٔ خود واگذار کرده‌اند. پس هر کس بتواند حدود را بر فرزند یا بردهٔ خود جاری سازد و از سوی سلطان ستم بیم زیانی نداشته باشد، باید آن را اجرا کند. و هر کس از ستمگران بیم داشته باشد که در اجرای حدود با او مخالفت کنند، یا از این جهت بر جان خود یا بر دین بیم زیان داشته باشد، وجوب اجرای آن از او ساقط می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و همچنین اگر بتواند حدود را بر کسانی از قوم خود که زیر دست اویند اجرا کند و از آسیب‌ها و خطرهای ستمگران در این کار ایمن باشد، اجرای حدود بر آنان بر او واجب است؛ پس باید دست دزدشان را ببُرد، زناکارشان را تازیانه بزند و قاتلشان را بکشد. و این، فریضه‌ای معین است بر کسی که حاکم متغلّب، او را برای این کار منصوب کرده باشد؛ چه به ظاهر خلافت از سوی او داشته باشد یا امارت از جانب او بر گروهی از رعیتش. پس بر او واجب است که حدود را برپا دارد، احکام را اجرا کند، امر به معروف و نهی از منکر نماید و با کافران و آنان از فاسقان که سزاوار آنند جهاد کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و بر برادران ایمانی او واجب است که هرگاه از آنان یاری خواست، در این امور یاری‌اش کنند؛ مادامی که از حدّی از حدود ایمان تجاوز نکند یا در معصیت خداوند متعال، فرمانبردارِ کسی که او را از سلطان گمراهی منصوب کرده، نباشد. پس اگر در کاری که با آن خداوند متعال را نافرمانی می‌کند با ستمگران همراه باشد، برای هیچ‌یک از مؤمنان جایز نیست که او را در آن یاری دهند؛ و برای آنان جایز است که او را در آنچه موجب اطاعت خداوند متعال است، یاری کنند، از جمله در برپایی اجرای حدّ و نافذ کردنِ حکم، بر پایهٔ آنچه شریعت اقتضا می‌کند، نه بر اساس احکامی که مخالف آن و از آنِ اهل گمراهی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و برای فقیهانِ شیعهٔ امامان علیهم‌السلام جایز است که همراه با برادران ایمانی خود، نمازهای پنج‌گانه، نمازهای عید، نماز استسقاء، و نماز کسوف و خسوف را ـ هرگاه بر آن توانایی داشته باشند و از آزار و آسیب اهل فساد در امان باشند ـ برپا دارند. و نیز برای آنان جایز است که در میان مردم به حق داوری کنند، و در نبودِ بیّنه‌ها میان کسانی که در دعاوی اختلاف دارند، اصلاح و سازش برقرار نمایند، و همهٔ اموری را که در اسلام به قاضیان واگذار شده است انجام دهند؛ زیرا امامان علیهم‌السلام، در صورت تمکن، این امور را به آنان تفویض کرده‌اند، چنان‌که اخبارِ ثابت از ایشان بر آن دلالت دارد و نقل آن نزد اهل معرفت به آثار، صحیح و استوار است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و برای هیچ‌یک از فقیهانِ اهل حق، و نیز برای کسانی از آنان که سلطانِ جور ایشان را برای قضاوت منصوب کرده است، جایز نیست که در میان مردم برخلاف حکمی که از آل محمد علیهم‌السلام ثابت شده داوری کند؛ مگر آنکه به سبب تقیه و ترس بر دین یا جان، ناچار به آن شود. و هر آنچه در حال تقیه بدان ناچار گردد، برای او جایز است، جز ریختن خون اهل ایمان؛ که این کار، نه در حال اضطرار و نه در حال اختیار، و نه به هیچ وجه و به هیچ سببی، برای او جایز نیست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و هر کس از سوی ستمگران به ولایتی گمارده شود و ناچار گردد حکمی را بر اساس روشی که آنان مقرر کرده‌اند ـ و در دین با اختیار جایز نیست ـ اجرا کند، تقیه در آنچه دیگران از پیش مقرر کرده‌اند، برای او گشایش می‌آورد؛ اما برای او جایز نیست که خود آغازگر چنین روشی باشد، و نیز در هیچ حال، با اختیار، اجرای رسم و حکم باطل جایز نیست. و همان‌گونه که گفتیم و بیان داشتیم و بر آن تأکید کردیم، در خصوص خون‌ها، تقیه‌ای وجود ندارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و برای هیچ‌کس جایز نیست که سرپرستی و نظر از سوی فاسقان را در چیزی از تدبیر بندگان و شهرها بپذیرد، مگر به این شرط که نهایت تلاش خود را در یاری رساندن به اهل ایمان و پاسداری و حفظ آنان از بدی ها، و نیز بیرون دادنِ خمس از همهٔ آنچه انسان به سبب ولایت (مسئولیت و منصب) از اموال و غیر آن از سایر متاع‌ها و دارایی‌ها به دست می‌آورد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و هر کس از اهل حق که با فراهم شدن امکان از سوی یک ستمگر بر مردم فرمان براند و در ظاهرِ حال از جانب او امیر شمرده شود، در حقیقت امیر است از جانب صاحبِ امر؛ همان کسی که این کار را برای او روا دانسته و به آن اذن داده است، نه از جانب آن چیره‌شدهٔ اهل گمراهی.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و هرگاه کسی که در ظاهر از سوی اهل گمراهی عهده‌دارِ نظر و حکومت شده است، توانایی برپا داشتن حدود بر فاجران و وارد کردنِ زیانِ سزاوار بر اهل خلاف را داشته باشد، باید در اجرای آن در حق آنان نهایت کوشش را به کار بندد؛ چرا که این از بزرگ‌ترین مراتب جهاد است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و هر کس شایستگی ولایت و سرپرستی مردم را نداشته باشد، به سبب ناآگاهی از احکام یا ناتوانی از انجام آنچه از امور مردم به او واگذار می‌شود، برای او حلال نیست که خود را در معرض این کار قرار دهد و به تکلّف آن را بر عهده گیرد؛ پس اگر به تکلّف عهده‌دار آن شود، گناهکار است و از سوی صاحبِ امر ـ که ولایت‌ها از آنِ اوست ـ به او اذن داده نشده است. و هر کاری که در آن ولایت انجام دهد، نسبت به آن بازخواست و محاسبه می‌شود و به سبب آنچه مرتکب شده مورد مطالبه قرار می‌گیرد، مگر آنکه آمرزشی از سوی خداوند شامل حالش شود»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
https://lib.eshia.ir/15114/1/812&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D9%86%D8%AF&amp;diff=538</id>
		<title>روایت‌هایی که برای ولایت فقیه استفاده شده اند</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D9%86%D8%AF&amp;diff=538"/>
		<updated>2026-02-08T20:58:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: صفحه‌ای تازه حاوی «المقنعه شیخ مفید باب امر به معروف» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[المقنعه شیخ مفید باب امر به معروف]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB&amp;diff=537</id>
		<title>یادداشت‌های احادیث</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB&amp;diff=537"/>
		<updated>2026-02-08T20:43:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[اهمیت علم]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[اهمیت عقل و تعقل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تفقه در دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نکوهش تقلید]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آسانی دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[دین خدا در زمان پیامبر کامل شد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[احادیث در مورد ناپاکزاد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[روایت‌هایی که برای ولایت فقیه استفاده شده اند]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=536</id>
		<title>صفحهٔ اصلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=536"/>
		<updated>2026-01-10T15:45:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;به ویکی راه روشن خوش آمدید.&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سخنرانی‌های دکتر سلیمانی اردستانی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[http://{{SERVERNAME}}/quran گراف معنایی قرآن] (نسخه آزمایشی)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[یادداشت‌های قرآنی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[یادداشت‌های احادیث]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[قانون اساسی آینده]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=Modir:%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF&amp;diff=535</id>
		<title>Modir:یادداشت‌هایی درباره تقلید</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=Modir:%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF&amp;diff=535"/>
		<updated>2026-01-10T15:37:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Admin صفحهٔ یادداشت‌هایی درباره تقلید را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به Modir:یادداشت‌هایی درباره تقلید منتقل کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[تعریف تقلید]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تقلید غیرکورکورانه نداریم]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تقلید نکنیم، چه کنیم؟]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[دستور معصومین: همه تفقه کنند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[قرآن توصیه به تقلید نکرده]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[روایتی برای تقلید نداریم]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[قرآن تقلید را مذمت کرده]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[روایات تقلید را مذمت کرده‌اند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات قرآن که ضد تقلید را تمجید کرده‌اند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تفاوت دین و حوزه‌های تخصصی علوم]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[هر رجوع به متخصصی عقلانی نیست]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[مسئولیت عمل اشتباه با کیست؟]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[اعتقادات و احکام جدایی‌ناپذیرند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[انتخاب اعلم محال است]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[دین خدا سخت نیست]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[چرا تقلید ممنوع؟]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87_%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85:_%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D8%B4_%D8%A8%D8%A7%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86_%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84&amp;diff=534</id>
		<title>جلسه هفتم: پذیرش باور بدون برهان و دلیل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87_%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85:_%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D8%B4_%D8%A8%D8%A7%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86_%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84&amp;diff=534"/>
		<updated>2026-01-06T09:07:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[https://t.me/azadandish_soleimani/3980 فایل صوتی]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
متن زیر برگردان فایل فوق توسط هوش مصنوعی و بدون ویرایش، حاوی اشکالات زیادی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سلام علیکم و رحمة الله&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بسم الله الرحمن الرحیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[اخلاق باور]] و موضوع هفتممون پذیرش باور بدون دلیل و برهان می‌خوایم بکنیم که انسان باوری را بپذیره که براش دلیل نداره برهان نداره یک کار غیر اخلاقی است و اخلاق اقتضا می‌کنه که انسان تنها به باورهایی تن بده که براش دلیل و برهان داشته باشیم امروز یه مقداری قرآن مجید در این باره چی می‌فرماد و یک مقداری هم دعوا کنیم با سنتی های سنتی و مدرن با هر دو می‌خوام امروز یه مقداری دعوا کنم و بگم که باتون اصلا موافق نیستم به عنوان نمونه می‌خوام با این سه نفر حداقل جدی دعوا کنم مرحوم علامه طباطبایی سنتی فیلسوف و آره و آیت الله مکارم سنتی غیر عارف غیر فیلسوف و دکتر سروش مدرن با هر سه تا می‌خوام یک مقداری دعوا بکنم توی هفته گذشته یک جلسه‌ای داشتیم و دوست با دوستان قوم و گفتن که خوب این حرف های که میزنیم با همه مخالفت میخوای بکنی مگر اونها عاقل نبودند این همه عالم با همه میگیم مخالفم حالا به تعبیری که یه جا با شوخی گفتم از شیخ تا سید روسی و هر دو تا می‌خوام شعر جور بشه قصدی ندارم که سید چون وزن داره که درست بشه همه عاقل را عالم را همه فهمید اتفاق مناظره‌ای هم که داشتم آقا تو تنها در قم به اون آقایون گفتم که اگر قرار باشه که یک چیزی را به خاطر کسانی که گفتن بپذیرم به چیزی را به خاطر آدمای مهمی که گفتن من بپذیرم من حتماً تثلیث را می‌پذیرم تثلیث مسیحیان چون در طی ۲۰۰۰ سال هزاران عالم تراز اول نابغه را زدن و تایید کردن و وارسته بسیارشون تاریخ آدمای فوق العاده دانشمند نابغه و فوق العاده وارسته خوب پس اگه بنا باشه من کورکورانه چیزی را بپذیرم من تثلیث را می‌پذیرم او بیشتر آدمای گفتن که مهم بودن ولی اگه قرار شد که کسی نپذیرم همه کسان نقد میکنم بلا استثنا و از علامه طباطبایی دیگه مهم‌ترین آدم سنتی تا جناب دکتر سروش به اصطلاح برهان بله بحث سرخایم بگیم دلیل به اصطلاح بدون برهان کسی به باوری تن نده حالا می‌خوام یه آیه قرآن بخونیم ببینیم که ازش چی برداشت می‌کنیم اگر پیداش بکنم بله بهتون عرض می‌کنم بله آیه اول که می‌خوام بخونم سوره نساء آیه ۱۷۴ است میفرماید یا ایها الناس غجاکم برهان ربکم و انزنا الیکم نورا مبینا ای اومد به سوی شما برهان به ربکم برهانی از طرف پروردگار و انزلنا الیکم نورا مبینا و ما فرستادیم به طرف شما به سوی شما یک نور روشن را آقایون مفسران اختلاف کردند که اینکه میگه جاکم برهان ربکم مقصودش شخص پیامبره یا مقصود قرآن مجیده اختلاط شده و به نظر من بیجا اختلاف شده قسمت اولش داره پیامبر را میگه و بلافاصله قسمت دوم آیه می‌فرماید و انزلنا الیکم نورا مبینا و جاکم برهان ربکم و انزلنا الیکم نورا مبینا انزلنا یعنی قرآن مجید دنباله خود آیه است و ابتدا میگه که برهان ربکم عرض کنم خدمتتون ممکنه کسی بگه که این قسمت دوم توضیح قسمت اول ولی اصل میگن ظاهر کلام اینه که تکرار نباشه تا میشه سخن نباید تکرار باشه به لحاظ ادبی و وقتی که میتونیم ما یک جوری معنی کنیم که تکرار نباشه باید اون گونه معنی کنیم تفسیر دارم به نظر من تفسیر نیاز نداره قرآن چون من قائلم فقط ترجمه ولی ترجمه اصولی داره یکی از اصولش مثلا اینه تا میشه جمله نباید تکرار بشه میتونه یه جایی یه جمله بعدی توضیح جمله قبلی باشه توضیحی باشه ولی اصل اونه که توضیح نباشه یه حرف جدیدی زده باشه اصل اینه و بنابراین نه این قسمت اولش راجع به پیامبر قسمت دومش راجع به قرآن مجیده به نظر من باید بگیم پیامبر برهان هست امام فخر رازی در تفسیر این آیه میگن چه فرقی میکنه بعد از اینکه اختلاف را نقل میکنه آیا مقصود پیامبره یا مقصود قرآن میگه چه فرقی میکنه اگر بگیم پیامبر کار پیامبر برهان آوردن و اگر بگیم قرآن کار قرآن برهان آوردن قرآن باید برهان بیاد این خیلی اینو این جمله که نقل کردم خوب در ذهنتون بمونه قسمت‌های بعد خب این خیلی جالبه چون امام فخر رازی اشعری است و متهم اشاعره به اینکه برای عقل جایگاه قائل نیستند یک اشعری که متهم که عقل جایگاهی قائل نیست داره میگه اگر مقصود قرآن کار قرآن برهان آوردنه و اگر مقصود پیامبر کار پیامبر بره جالبه از او و به اصطلاح حرف مهمیه بنابراین من که معتقدم فقط این داره پیامبر را می‌فرماید پیامبر کار اصلیش به اصطلاح بره شما بفرمایید که خوب فرقش با دیگران چیه اگر قراره پیامبر برهان بیاره ارسطو هم برهان بیاره افلاطون هم برهان بیاره پس پیامبر بودنش به چه معناست نه کار اصلیش اینه که عقل و فطرت بشر را بیدار کنه مکرر ولی برای اینکه عقل و فطرت انسان بیدار بشه عقل و فطرت انسان مخصوصا عقل انسان با برهان بیدار میشه با استدلال بیدار میشه و پیامبر نیامده هرگز که بگوید که انسان ها عقلتون تعطیل کنید نه نه فقط با عقل انسان ها همه جا هم سخن پیامبر اینه وقتی می فرماد مثلا در قرآن که مثلا این دوتا آیه که هم آمده قرآن عربی تعقل یعنی برهان و عقل همه سخنش با به اصطلاح برهان عقل آقایون فلسفی طرفداران فلسفه به اصطلاح میگویند که عقل مساوی با برهان عقل مساوی حرفی برای گفتن داره قرآن داره بدون برهان عقل حرفی برای گفتن نداره اون وقت اینجایی که این آیات قرآن می‌فرماید ما عربی فرستادیم یا عربی قرار دادیم تا تعقل کنید یعنی متن برهانی که عقل میتونه به اصطلاح بپذیردش و در موردش داوری کنه اگه بنا باشه غیر برهانی باشیم که عقل نمیتونه درباره اش داوری کنه عقل برهان میفهمه بنابراین آره باید بگیم هم قرآن و چی برهان هستند و کار اصلی دین برهان من دو سه تا آیه رو بخونم و بعد بپردازم این آیه را هم ببینید سوره مومنون آیه ۱۱۷ سوره شماره صورت کنم خدمتتون که و من یدعم الله اللهبرهان لهو به فانما حسابه عند ربه انه لا یفلح مقداری شدید کسی که به اصطلاح معبودی را بپرسته یا بخواند مفقودی را بخواند در کنار خدا نبود دیگری چه دلیلی براش نداره معبودی را بخونه که دلیلی براش نداره می فرماید که حسابش با خداوند و به اصطلاح خداوند چی ۱۱۷ سوره مومنون ۱۷ انه لا یفلحون یه مقدار شدید یعنی اگر من تن بدم به چیزی که برهان براش ندارم خیلی شدید تن دادن به چیزی که برهان براش ندارم این را به اصطلاح قرآن کافر شمرده و فرموده که رستگار نمیشه خداوند آنها را رستگار نمیکنه رستگار نمیکنه آیهشدید در واقع ما کسانی را داشتیم قبلا که گفتیم اینا عناد با حق دارند آیه چهارم پنجم ششم سوره بقره که گفت سلام لا یومنون اینا را داشتیم که اینا رستگار اینجا داریم که رستگار نمیشن عناد با حق دارن یک جا هم تو این جلسه بحث کردیم سوره یاسین را آیه شش یا هفت گفتن که سو علیهم انزتم که بنده برداشتم مقصود کسانی هستند که به اصطلاح جذب اندیشند و عقاید آبا و اجدادشون را کورکورانه پذیرفتند ولی تا اونجایی که یادمه تو سوره یاسین که اینا رستگار نمیشن رستگاری بسته است ولی خوب اینجا فرموده کسی که یک معبودی را قبول بکنه که دلیل براش نداره خلاصه کافره و چی گویا انسان کورکورانه باوری را قبول بکنه که دلیل برش نداشته به هر حال مجرم مقصر پیش خداوند علاوه بر اینکه چون به اصطلاح ما با باورهامون زندگی می‌کنیم اینجا باور اعم از خیلی وقت هاست که ما باور داریم خودش یه باور ولی باورها توده اجتماع بسیار تاثیر داره بسیار تاثیر داره همین امروز می‌خوایم بگیم اینکه نگاه ما به پیامبر اسلام چه جوری باشه از اینجا شروع کردیم که پیامبر برهان پیامبر جوری تفسیر کردیم که پیامبر اصلاً نیاز نیست برهانی بیاره فارق از اینکه تو عملش یا تو سخنش دلیل داشته باشه هر کاری خاص میتونه بکنه هر سخنی هم خواست میتونه بگه و ما حق نداریم چون اونا چرا کنیم اگر به اینجا رسیدیم اون وقت یه قدم فاصله داریم تا پیدا بشه بگه که فقها هم ولایتشون مثل ولایت پیامبر زدیم که پیامبر در محدوده خرد انسان‌ها عمل نمی‌کنه و سخن نمی‌گوید اگه نرسیدیم فوری یعنی ولایت داره که عامه و ملزم نیست که عملش و سخنش چارچوبه خرد ما باشه ملزم نبود اون موقع میتونه مال ما را هم بگیره میتونه هر دستوری به من بده جون گفتیم اون وقت یه کسی هم میگه ولایت فقها عین ولایت به اصطلاح پیامبر هست که میگن که گفتن اون وقت میگن که آها ولی فقیه میتونه به مردم بگه که آقا همسرتون را طلاق بدهید چی بکنید همه چیز جان و مال من دخالت کردم تکون میخوره برای عرض کنم خدمتتون که یک باور غلط نیست که بگیم حالا من راجع به پیامبر چه باوری داشته باشم راجع به پیامبر باور داشته باشم که تو همه چی می‌تونه بدون دلیل بدون رعایت چهارچوبه اخلاق اخلاق بزرگترین محصول مهمترین دستاورد خرده مهم‌ترین دستاورد خرد اخلاقه موجود خردمند که اخلاقی باید زندگی کنه اگر قرار شد تو چارچوب اخلاق پیامبر لازم نباشه زندگی بکنه فراتر از این باشه خب اون موقع یک وجب داریم یه مو بینشه مدعی میشه که دقیقاً همون ولایت پیامبر به فقیه هم رسیده و بنابراین مردم دیگه بی چون و چرا باید بگن که هرچی تو گفتی خوب گفتی ما هم عقلی و عقلی نداره خدا نداره ولی اگر اینجوری نگفتیم نه خود پیامبر را هم چهارچوبه میبینیم یه جور دیگری میشه الان این حرفایی که عرض میکنم میبینم که آره همچین حرفایی هم زده شده همچین حرفایی هم به اصطلاح بنابراین آیه میگه هر کس باوری را بپذیره که برهان براش نداره این آدم به اصطلاح رستگار نمیشه تعبیر اینه و خداوند به حسابش رسیدگی میکنه یک آیه بود برهان چقدر مهمه ولی یکی دیگه آیه باز این جا این همین چیزه سوره بقره آیه ۱۱۱ شمارشو میدونم شماره دو صورت فکر نکنید من سر و کار با قرآن ندارم سوره عرض کنم خدمتتون صادق عرض کنم که آها گفتنخل الجننهة الا من کان هدا یهودیا گفتن فقط یهودیا مسیحیا گفتن فقط مسیحیا مسلمونا می‌گفتن فقط مسلمانا شیعیان هم گفتن فقط آیات شیطانی بود که من اضافه نمیشود به بهشتن مگر کسی که یهودی باشه مسیحیا گفتن مگر کسی که مسیحی باشه خوب خوب این امید و آرزوهای شماست اما امید آرزوهای یهودیا و مسیحیاست قل هاتو برهانک من کنتم صادقین برهان دلیل به چه دلیل برهان بیارید اعتقاد فوق العاده مهمیه که بهش مخصوص ماست اینکه بهشت برات دو درصد جمعیت دنیا که ما شیعه هستیم ساخته شده ادعای بزرگیه بقیه باید ما را تماشا کنند و حسرت بخوره خیلی ادعای بزرگه برهان بیارید دلیل بیارید دلیل بیارید یک شیعه معتقد باشه که بهشت مخصوص ماست کجا خراب میکنه کجا خراب میکنه ای آرام خیلی جاها را جان هیچ میگه یک فیلسوف دین به اصطلاح انگلیسی هست که معاصر بوده فوت کرده چند سال پیش و با یه کسی که زنده است خیلی بحث داشته به نام پلاتینگا ایشونم یک فیلسوف دینه جدید انحصارگراست یعنی میگه که فقط و فقط مسیحیا به بهشت میرن فقط و فقط مسیحیا بده پرنتینگ جان هیچ میگه نه حرف درست نیست این حرف حرف درستی نیست و تو همه ادیان ایشون تکثر گراست میگه همه ادیان میتونن به اصطلاح پیروانش به بهشت برن و رستگار بشن پلانتینگا میگه همه اون جنگ‌هایی که ادیان راه انداختن لطفاً اگه همین جا وایستید بهتره عرضم خدمتتون مجبورم من دوتا کار انجام بدم بنده خدا من نمیدونم که مشکلی نیست عمو داشتیم مرحوم بله ریختگر کارگاه ریخته گری داشت و یک کارگری داشت به نام آقا رضا یه خورده مثل من آدم بهش میگفت آقا رضا وقتی کار میکنی یه خورده فکرم بکن کار که می‌کنی فکرم بکن مغزت گفت ببین من دوتا کار همزمان نمیتونم انجام بدم من باهم اومدم از این گذشته تو یه حقوق به من میدی تو که دوتا حقوق به من نمیدی که هم برای کارم هم برای فکرم دو خلاصه یک حقوق به من میدی ها منم نمیتونم هم مواظب این باشم هم به اصطلاح سخن بگم بسیار خوب عرض کنم خدمتتون که آها جان میگه اینجوری نیست که شما بگی که فقط مسیحی‌ها به بهشت میرن که گفتی این همه جنگ و خونریزیم که تو تاریخ شده دنبالش شده به خاطر این شده که وقتی نگاهت به دیگران اینجوری شد که اینا جهنمی‌اند وقتی نگاهت بهشون اینجوری شد که اینا جهنم نیستن اون وقت کشتنشون راحت میشه اون وقت کشتنشون واجب میشه جهنمی اند دیگه نگاه عوض شد مسئله شکل دیگری هم پیدا میکنه خوب پس میخوام بگم باور اینقدر به اصطلاح مهمه اما آیه سوم آیه سوم سوره قصص آیه ۷۵ نه آیه ۷۵ شمارشو من فقط بقره و حمد بلدم شما را از آقای بپرسید به اصطلاح ۷۵ سوره قصص آیه ۷۵ ۲۸ و نزعنا من کل شهیدا فقهاتو برهانکم بله دفترون و از هر امتی گواه مطلع و آگاهی که حالا ایشون چی گفتن پیامبر یا چی بیرون می آوریم و می‌گوییم دلیل خود را بیاورید برای آن برای آنان که خلاصه ما یک برهان در پیامبر یا امام یا کسی می‌فرستیم بعد میگیم که خوب شمایی که دین دیگری دارید دلیلتون را بیارید دلیلتون چیه که به اصطلاح باور را او باور را دارید یا هر دینی که داریم پیامبر به اصطلاح حق او درسته بنابراین اینجا هم میپرسه میگه هر قومی که پیامبری براشون اومده مسدودینه دین دیگری داری خوب برهان جنوبی بیارید منم برهان میارم شما برهان بیارید منم برهان میارم که پس این قانون هم پیامبر برهان بیاره هم مخاطبین برهان بیارن گفتگو باید با برهان گفتگو بکنند برهان داشته باشند عرض کنم خدمتتون که بله سوره نمل آیه ۶۴ هم شماره‌هاش را آقای طاهری بگن که چون من دوتا کار که نمیتونم عرض کنم سوره نمل آیه ۶۴ من خلق و من یرزقکم من السما والرض اله مع الله تو برهان کنتم صادقین چه کسی شروع میکنه خلق راو من یرزقکم من السماء والارض چه کسی روزتون میده از آسمان زمین الله چه کسی شروع میکنه خلق را خلقت را ها بکم کجاست یرزق بکم یه خورده که بیرون بریم و نگاه بکنیم میبینیم که اینجا میگه چه کسی روزی بهتون میده گویا رازق یکسان دیگری سند و حالا مثلاً ائمه اطهارند که رازقند و خلقت هم با اونها آغاز شده مطابق مثلاً زیارت جامعه مطابق زیارت جامعه با اون‌ها آغاز شده و با اونها خوب این آیه را هم به هر حال میگه که چه کسی خلق را آغاز کرد و چه کسی روزی بهتون میده از آسمان و زمین اگر گفتید که تو خلقت و تو روزی دادن کسی دیگری دخیل است اللهم الله بفهممکس خلقت را آغاز کردی و او رازق است از آسمان و از زمین اگه کسی دیگه رو گفتی الله کس دیگه کس که روزی میده خوب بعد شما نکن ان کنتم صادقین دلیلتون بیارید برهانتون بیارید یا دلیل بیارین یا دلیل نقلی بیارید یا برهان بیارید که غیر از خدا روزی بهتون میده یه آیه قرآن بیارید که خدا این بخششو خودش نمی‌تونسته واگذار کرده به کسانی دیگری واگذار کرده به یک کسانی دیگری برای اینکه نه ما فقط تو بسیار از چیزها آیات را که میخوانیم همش اشاره مون به دوره ها مثلا وقتی میگه کافر وقتی میگن منافق وقتی میگه کسی که با ه ناک داره کسی که منافقه دو دوست بازی میکنید او دوراست خودم باشم یا یه حدودی خودم باشم یه حدودی خودم باشم آیا متوجه خودمه نه مشرکان تو حجاز بودن ۱۴۰۰ سال پیش هر کس الانم بگه که رازق کس دیگری است کسی دیگری انجام داده چی بوده مربوط به خداونده و مخصوص خداونده طبق قرآن یه ذره جابجایی یه ذره جابجایی کلی فساد تو جامعه ایجاد می‌کنه کلی فساد تو جامعه ایجاد می‌کنه همین کافیه که راهن و قبلاً هم این رو عرض کردم راهنما را تبدیلش بکنیم به یک تسک دخالت داره توی هستی و تو رزق و تو چیزهای دیگه از حالت راهنمایی انداختیمش برد بالاتر اون موقع است که ازش به جای اینکه راهنمایی بخوان چیزای دیگری میخواهیم و همین باعث فساد جامعه میشه همین باعث فساد جامعه میشه و آره اینجوری نیست که با از این جهت با اثر باور ما با باورهامون زندگی می‌کنیم باور یه چیزی جدا نیست مهم‌ترین باور ما توحیده تو قبلا تو صحبت‌های قبلی عرض کردم کلمه نیست که خدا یکیست نه موحد اونه که موحدانه زندگی میکنه باور یه چیزی جدا توحید یعنی موحدان زندگی کردن یعنی چنگ نزدن به باطل برای رسیدن به هدف‌هامون اوکی به ابزار بات چنگ نزنیم برای رسیدن به اهداف خودمون از راه حق منحرف نشیم ممکن است ماها هم همینگونه آره داشته باشیم و چنگم بزنیم و موحدانه زندگی نکنیم هرچند شعار تولید را بگیم بله این هم بود سوره چی سوره نمل آیه ۶۴ و اما سوره انبیا آیه ۲۴ سوره انبیا آیه ۲۴ در این گفتم داشت قل هاتو برهان کنتم صادق دوباره آلهتا قل هاتو برهانکم بله یا اینکه در کنار خدا خدایی راجع قرار دادید معبودی را قرار دادید هاتوبرهان دلیل و میگه که هذا ذکر من قبل این سخن منه و اونایی که با من و اونایی که پیامبرانی که قبل از به اصطلاح بنابراین قرآن مجید هم از انسان‌ها می‌خواد که برای عقایدشون برهان داشته باشند و هم خود پیامبر و قرآن برهانه هم خودش برهان میاره و هم می‌خواد که برهان بیاره و دیگران هم میگه هر کس هر باوری داره باید براش دلیل و برهان داشته باشه که نداشته باشه کار خلافی انجام داده بی اخلاقی کرده و خداوند مخذش میکنه حق نداره کسی باوری را داشته باشه که براش دلیل و برهان نداشته باشه حق نداری فقط دلیل و برهان که البته ممکنه دلیل و برهان مستقیماً عقلی باشه ممکنه که با واسطه عقلی باز هم مثلا من یقین بکنم که قرآن مجید از طرف خداوند این عقل بگه این قرآن از طرف خداوند میگه پیامبری بعد از پیامبر اسلام نخواهد آمد ولی عقلم میگه که این کتاب حتماً از طرف خداست و بنابراین من برهان دارم بر اینکه پیامبری بعد از پیامبر اسلام نخواهد آمد می‌خوام بگم لازم نیست مستقیم برهان دارم من بی برهان نیستم معتقدم که پیامبری بعد از پیامبر اسلام نخواهد آمد ولی نمیگه پیامبری بعد از پیامبر اسلام نخواهد آمد عقل میگوید این کتاب کتاب خداست و خدا باطل نمی گوید و بنابراین خود میگوید بپذیرید بنابراین تا اینجا گفتم کار پیامبر مطابق قرآن به اصطلاح برهان آوردن و این جملات را می‌خونم خدمت شما و شما هم راجع بهش داوری کنید خطاب پیامبران نوعا عامرانی از موضع بالا و غالباً بدون استدلال است و از این حیث با زبان و نحوه بیان دیگران فرق آشکار دارد به قرآن نگاه کنید و دیگر آسمانی نیست ندرتاً در آن استدلال پیدا می‌شود اتفاقاً من هر جای قرآن را می‌بینم استدلال همه جا قرآن استدلاله اونجا هم که روشن‌ترین مسائل اخلاقی را پشت سر هم بیان می‌کنه دنبالش میگه لعلکم تعقلون عقل به کار بندازید می‌بینید که اینا عقلتونم همینو میگه این کتابی که دارم می‌خونم بسته تجربه نبوی از جناب دکتر سروش و یه فصلش به نام خاتمیت پیامبر یک یعنی دو تا فصل داره سخنرانی بوده دوتا فصل تحت این عنوان داره بله زبان آن اصلا زبان متکلمان و فیلسوفان و عالمان و جامعه شناسان نیست مقتضای استدلال این است که طرف مقابلش مقابلتان را به استدلال متقابل فرا خوانید استدلال می‌کنی باید به طرف مقابلت بگید استدلال دیگه به همه داره میگه پیامبران میگفتید من استدلال میارم شما استدلال بیارید خب بله یعنی به طرف مغای حق بدهید با شما چون و چرا و هم سخنی کند و داوری نهایتاً با فرد ثالث باشد اتفاقا یه سوال چه جوری قرآن مجید بفرماید ما قرآن را عربی قرار دادیم تا تعقل کنید مقصود قرآن اینه که تعقلت کردید اگه به نظرتون فهم رسید که چه حقه چه باطله بپذیرید این منطقیه معقول نیست که به تعقل کنید بعد از تعقل حتی اگر عقلتون گفت صددرصد باطله بازم بپذیرید معنی نمیده که رو به آیات الله اونایی که وقتی آیات قرآن براشون خونده چشم و گوش بسته روش نمی‌افتد خود آیه قرآنه چشم و گوش بسته نمی‌پذیرد تعقل میکنن دعوتی به تعقل کرده یعنی اگر دیدی مطابق عقلت نیست کل این قرآن اصلاً نپذیر بود اگر دیدید کلیتش هست یه آیه را نمیفهمی تحمل کن بذار عمل نکن ها اگه به نظرت میاد اون چیزی که از آیه فهمیدی به نظر میاد ظلمه جنایت انجام نده بزارش تعبیری که من دارم بزار روی گنجه خوب بله آقای جناب دکتر سروش می‌فرماید که اما پیامبران و از موزه بالا سخن گفتن حکایت دیگری است پیامبران از این حیث با ما انسان‌ها همنشینی و هم سخنی نمی‌کند بگن من استدلال میارم قرآن را اتفاقاً پیامبر هم استدلال میارم بله تو خواه از سخنم پند گیر خواه ملال شیوه آنان است ما علی رسول الله تکه کلام و ملخص روش قبول ندارم این معنایی که شما گفتید بلاغ یعنی پیام را حرف را مستدل بیان کردن نه بدون دلیل بیان کردند حرفا بزن دلیلش را بگو اصلا بلاغ آیه قرآن بخون تو خود آیه قرآن استدلال هست تو خود قرآن استدلال هست بله تکه کلام ملخص آنان است حتی هاتو برهانکم هم که می گوید معطل برهان آوردن مخالفان نمی شود یعنی چه سفید بود که مثلاً بگه منتظر مثلاً پیامبر گفت خوب نه برهان اگه دارید دیگه بله پیشاپیش برهانشان را باطل می‌داند بله این نکته را ما به عنصر مقوم شخصیت حقوقی ما را عنصر مقوم شخصیت حقوقی پیامبر نزدیک می‌کند اینو عنصر ولایت است میخواستم این تیکه رو خوندم این پاراگراف را که به اینجا برسیم ولایت پیامبر ولایت به معنای این است که شخصیت شخص سخنگو حجت حجت سخن و فرمان اوو این همان چیزی است که با خاتمیت مطلقاً ختم شده است اینکه شخصیت کسی پشتوانه سخنش باشه و لازم نباشه برهان بیاره لازم نباشه استدلال بیاره ولایت پیامبر اینک سخن هیچ کس را نمی پذیریم مگر اینکه دلیل بیاورد یا به قانونی استناد کند اما پیامبران چنین نبودند آنان خود پشتوانه سخن و فرمان خود بودند حجت سر خود بودند سخن خلاصه پیامبر اون وقت میگه که به همین دلیل و حق تصرف در آبرو جان و مال مردم را برای خود قائل بودند دقت بفرمایید خیلی مهمه‌ها یادتون هست عرض کردم که اگر گفتی پیامبر هر کاری بخواد می‌تونه بکنه چقدر فاصله است تا ها جناح دکتر سروش این سخنان را کی داره میگه در زمانی که عصبانی از دست کسانی که میگن ولایت فقیه فلان فلان از دست اونا عصبانیه داره میگه این چیزایی که شما میگید مخصوص پیامبره هرچی خواست میتونه اگر شما اینو پذیرفتی که مخصوص پیامبره یعنی پیامبر میتونه زن مردمو طلاق بده چی بکنه اگه اینو گفتی که دیگه همه راه را رفتی اون طرف میگه که همون ولایت که پیامبر داره منم داره تمام شد مشکل حل شد مشکلی اینه که پذیرفتی مشکل اشکال جدیست نه این از کجا این را می فرماد و باز من دیگه حالا یه جملات را می خوام ایشون چند صفحه مفهوم ولایت تشریعی که گوهر نبوت حقوقی است چنین چیزی است پیامبر ولی خداوند است و ولی بودن یعنی حجت فرمان و سخن خود بودن و بله و الحق تجربه شخصی را برای دیگران تکلیف آورد دانستن و به این طریق و با این پشتوانه در جان و مال و عقیده و دنیا و سعادت مردم تصرف کردن این میگه پیامبر گردن پیامبر تو چهارچوبه قانون نباید عمل کنه پیامبر استدلالش نباید بیاره پیامبر متضاست از بقیه مردم چرا پیامبر جدا کردی جناب دکتر برای اینکه می‌خوای بگی پیامبر ختم شده و دیگه بعدش نه اگر اونا برای دیگران راحته پذیرفتنش بعد اینجا عبارت من اخیرا در یکی از روزنامه‌ها خواندم که روحانی نادانی گفته بود من اگر احساس تکلیف بکنم دیگران را هتک خواهم کرد اگر احساس تکلیف بکنم آب ورود دیگران را خواهم برد این سخن دقیقا کوس پیامبری زدن است عجب عجب پیامبر حق داره آبروی مردمو ببرم از کجا با چه دلیلی شما این را گفتید اون روحانی نادان درست قبول ولی این سخن شما هم خوب پیامبر و عین عدم اعتقاد به خاتمیت پیامبر اسلام چه معنا دارد که کسی بگوید فلانی باید آبرویش برود چون من یقین کردم و لازم دیدم که آبرویش برود این یعنی پیامبری نه کم و بیش متوجه می‌فرمایید که از کجا ناراحتتم ناراحت نیستما حرفمو دارم یعنی میخوام بگم چه سخنی اذیت میکنه خوب من دیگه ادامش رو نمی‌خونم تکرار می‌کنه و مثلاً میگه پیامبران به ندرت استدلال می‌کنند پیامبر ببینید جناب دکتر سروش میگه پیامبر یه ولایتی داره که متفاوته اینجا تو این کتاب نگفته اونجا بر اساس چی میگی که پیامبر ولایت داره آبروی مردم ببره میتونه حرمت بکنه تو دو سال پیش که سخنرانی هایی کرد درباره دین و قدرت یه مجموعه که من اون را مفصل جواب دادم او را تو ۲۰ تا سخنرانی تو فایلم تو کانالم هست ۲۰ تا سخنرانی جواب دادم مجموعه دین و قدرت ایشون را اونجا می‌فرماد که مطابق آیه استناد میکنه ولایت را النبی اولا بالمومنین من انفسه پیامبر نسبت به مسلمان مومنین اولویت داره سزاوارتره تو چیشون قرآن نگفته قرآن نگفته تو چی نگفته مطلق دیگه تو همه چی وقتی نگفته یعنی تو همه چی مطلقه تو همه پس آبروی منم مال خودشه خونه منم مال خودشه جان منم مال خودشه همه چی مال خودشه دیگه خوب ببینید اگه این را گفتیم چی خیلی مسئله خراب میشه اگر این آیه رو اینجوری معنی کنیم که بگه آدم من آدرس احزاب ۶ احزاب اینا چه جور معنیش کنیم جناب دکتر سروش می فرمایند النبی اولاد المومنین من انفسه پیامبر اولویت داره بر مومنین از خود نمیگم چی چی از تو همه چیست تو همه چیز میتونم آبرو بریزه میتونه چی بکنه میتونه هر کاری دلش خواست بکنه این نتیجه گیری به نظر من خیلی وحشتناک ببینید لازمه این سخن چیه لازمش اینه شما چه جوری میفهمی که این پیامبر عادله یا عادل نیست چه جوری میفهمید کاراش اگه مال مردم غصب کرد میفهمی عادل نیست اگه همسر مردم تصاحب کرد میفهمی عادل نیست ولی اگر همه اینا مال خودش باشه اگر همه اینا مال خودش باشه معنی نمیده که هر کاری بکنه عین عدالته هر کاری بکنه عین عصمته عین عدالت هرکاری بکنه چه تخلفی ازش سر بزن هر تقلبی اصلا تخلف نیست که برای او برای ما تخلفه تخلف نیست من اگر مال شما را غصب بکنم عادل نیستی ولی پیامبر نیست که چون اولویت داره بر شما مال خودشه همه چیست بنابراین میشه دقیقا حالا ایشون حرفی که میزنه حرفی که به گونه دیگه راجع به خدا عشایره گفتن اشاعره هرچه خدا بده عین عدله هرچی خدا دستور بده عین عدله ها ما میگیم نه هرچه عدل است خدا دستور می‌دهد هرچی درست است خدا دستور میدهد افعال ذاتاً خوبی و بدی دارند حسن خوب دارند و عقل ما میتونه بفهمه خدا به خوبی دستور میده بعدی دستور نمیده خب اشکال واضحه اگر اینجوری شد که پیامبر مالک همه چیز مردم بود معنیش اینه که هر کاری بکنه از عدالت نمی‌افته مال خودشه آخر عمرش بگه که من حق از کی ضایع کردم که یه پیرمردی بیاد بگه چوب وقتی می‌خواستی بکنی مال خودم بود زدم من دلم خواست بزنم مهربونم بودم که بهت نگفتم بیا سواری بهم بده پولم کن برم مسافرت و اینها من سوارت بشم و برم چون مهربون بودم این کارا رو نکرد همه چی مال خودم بود بنابراین نه اسم دقیقا میشه معنیش اینکه پیامبر هر کاری بکنه و هرچی بگه عین عدله سنجید یعنی پیامبر اشتباه کرده بودم فکر کرده بودم این پیغمبره دیگه نمیتونم هر کاری کرد باید بگم خوبه هر کاری کرد باید دیگه بگم خوبه خوب این اما خیلی وقتل دارم چجوری ساعت کم کم یعنی نیم ساعت مثلا میخوام بگم فقط گفته باشه عرض کنم خدمتتون بله بنابراین حرف علامه طباطبایی شما ببینید فرقش با حرف دکتر بنابراین معنای اولا بودن رسول خدا به مومنین از خود مومنین این است که آن جناب اختیار نسبت به مومنین است از خود مومنین و معنای اولویت این است که فرد مسلمان هر جا امر را دایر بین حفظ منافع رسول خدا و حفظ منافع خودش دید مثلاً باید منافع رسول خدا را مقدم دارد و بنابراین معنی آیه این میشود که مو هر حق و منافعی که برای خودش قائل است اگر حفظ جان خویش است و اگر دوست داشتن خودش است و اگر برای خود حرمتی قائل است احترام قائل است و اگر استجابت دعوت است و اگر به کار بردن اراده خویش است هر چه باشد رسول رسول خدا مقدم بر اوست مقدمه چیز مقدم بر اوست با آبروش هم مقدمه تو چند مقدم است بله مقدم یعنی هر جا که امر دایر شد بین حفظ جان رسول خدا یا جان خودش یا بین دوست داشتن رسول خدا یا دوست داشتن خودش سایر موارد دیگر جانب رسول خدا را بر جانب خود ترجیح در نتیجه اگر در هنگام خطر جان رسول خدا در مخاطره قرار بده یک فرد مسلمان موظف است که خودش را سپری بکنه مشکل نداره در تمامی امور در و همچنین در تمامی امور دنیا و دین رسول خدا و اختیار تر است همه چیز اختیار و اینکه گفتیم در تمامی امور دنیا به خاطر اطلاقیست که در جمله النبی اولالمومنین انفسهم هست یعنی همون چیزی که جناب دکتر النبی و اولاد المومنین من انفسهم مطلقه یعنی تو همه چیز دو همه چیز مال مردم از اینجا روشن می‌شود اینکه بعضی گفتند مراد اولویت آن جناب در دعوت است یعنی وقتی آن جناب مومنین را به چیزی دعوت کرد تو دعوت های به خدا اونجا اولویت داره خطاییه با همه چیز پس حرف جناب دکتر سروش را مرحوم علامه طباطبایی در تفسیر المیزانا یعنی حرف من چون وقت اما تفسیر نمونه آقای مرحوم جناب آیت الله مکارم این بود خلاصه تفسیر آیه فوق اکنون باید به شرح هر یک از احکام چهارگانه که در این آیه آمده است بپردازیم منظور از اولویت پیامبر نسبت به مومنان چیست قرآن در این آیه اولویت پیامبر صلی الله را نسبت به مسلمانان به طور مطلق ذکر کرده است و مفهومش این است که در کلیه اختیارات که انسان نسبت به خویشتن دارد پیامبر از او نیز او است همه چیز دنیا آخرت مال همسر اولویت دارد پیامبر از صلی الله از خود او نیز است در چه بعضی از مفسران آن را به تدبیر و امور اجتماعی یا مسائل فلان یا اطاعت فرمان خدا تفسیر اما در واقع هیچ دلیلی بر انحصار در یکی از این امور سه گانه نداریم و اگر می‌بینیم بعضی از روایات فلان خلاصه همین را و بعد روایاتی هم برای میاره ولی نگران نباشید پیامبر چون معصومه مال و آبرو و چیه مردم را نمیبره خوب معصومه یعنی چهحضرت آقا ببینید استدلال میکنه معصوم هست و این کارا رو نمیکنه خوب معصوم که هست یعنی خطا نمیکنه قصد نمیکنه خودش نیست مال خودشه که اصلا گناهی نکرده که بگه شما از عصمت افتاد پس این استدلال خود دیگه تو معصومه راهی برای هر کاری بکنه عین عصمته می‌خواستم بگم این حرف را که دکتر سروش گفته و اون همه حرفا پشت سرش آمده آقایون سنتی هم گفتن اما یک جمله من بهتون عرض می‌کنم و خیلی طول نمیدم عرض کنم که گاهی یه چیزی یه کلام وقتی میگه غی داره اطلاق میندازدتش مطلق نیست ولی گاهی این قید عقلی یه سوال از پدر باید اطاعت کرد یا نه یا مادر هو باید تو دین میگه از پدر و مادرت اطاعت کنید پیامبر پدر از من خواست مبا محرم را نمیگم حرامه پدر از من خواست که همسرتو طلاق بده من واجبه یا نه گفته اطاعت از پدر واجبه که یه چیزی دیگه از پزشک باید تبعیت کرد یا نه آره تو چی ای تو تباهتش تو پزشکیش تو پزشکیش از پزشک تو پزشکیش ها یعنی این قید داره تو پزشکیش اگه پیام این پزشک وقتی داره طبابت می‌کنه سیگارم میکشه و میگه سیگار چیز خوبیه شما دقت بکنید مثلاً یه لیوانم کنارشه مشروب و گاهی هم خورده ها برای اینکه طبابتش دقیق‌تر باشه مثلاً مصرف میکنه و میگه چیز خوبیه باعث میشه گفت از پزشک پیروی کنید حالا پزشک گفت که مثلا مواد مخدر مصرف کن چی کن طبابتش از این هیچ خود پیامبر اینجا هست گفت این آقا فرمانده شماست ازش فرمانده گفت که مثلا خوب من از اینجا به بعد وقتی میخوام برم نمیتونم پیاده برم یا پولت بشم من سوارت بشم و بریم معلومه فرمانده نظامی همینجا میگم پزشک تو طبابته پدر تو امور خاصی همه پیامبرن تو پیامبری که دستور خلاف نیست که هر کاری بکنه خلاف نیست که پیامبر گفتی همه چی مال خودشه درسته هر کاری کرد درسته آبروی مردم مال خودشه دیگه خر نه نه ظلم نیست اگر مال شما مال پیامبره بیش از اینکه مال شما باشه مال پیامبربره اگه مال شما را گرفت ظلم کرده مال خودشه معنی نمیده هر کاری خوب کرده جواب اینه النبی یا اولا بالمومنینا اینجا معلومه همونطور که پزشک میگیم اینجا میگه نبی تو نبوتش تو نبوتشو خیلی مسئله واضحیه و تعجب که فیلسوف بزرگ مثل علامه طباطبایی و آیت الله مکارم و جناب دکتر سروش روشنفکر خطا کردن النبی و اولاد المومنین من انفسهم یعنی فقط تو نبوتش نه تو چیزهای دیگر بنابراین پیامبر برخلاف آنچه که دکتر تو چهارچوبه قانون تو چهارچوبه استدلال تو چهارچوبه عقل باید اخلاقی که ما داریم عمل بکنیم اونچه که مربوط به هدایت که از طرف خدا میاره که قبول دارم که ولی مال معنای خاص ربطی نداره آبروی منو خواست ببره اخلاق را زیر پا بگذاره اخلاق رو باید رعایت بکنه اخلاق همین اخلاق پذیرفته شده را باید رعایت بکنه بنابراین پیامبر از اینجا شروع بکنیم پیامبر تو چهارچوبه عقل و برهان و اخلاق و همه این‌ها پیامبری کنه هم برهان بیاورد برای هر کاری که انجام میده برای هر کاری که انجام میده برهان باید بیاره باز برهان بیاره و از دیگران هم برهان بخواد دین یعنی برهان این یعنی تعقل نتیجه دیگری خب ببخشید که خسته تو کردم ممنون بله بله صندله عرض کنم که اخیرا جلسه مجبور شدم که یک مقاله نوشت کتاب مسیر پیامبری نویسنده معتقد که هیچ انسان و خدا هرگز از خدا آغاز نشده و خدا کسانی از انسان ها را به عنوان فرستاده خویش برنگزیده و پیامبران حامل وحی و پیام آوران از آسمان ثابت کرده که رابطه معکوس است رابطه بین خدا و بشر اتفاقاً از زمین به آسمان بوده است و این انسان است که در جستجوی خدا بوده و برای رابطه با او جد و تلاش نموده است و به تعبیر ایشان انسان مبتکر رابطه انسان است که با خدا رابطه برقرار می‌کند پیامبران همان شخص پیامبر که خدا را برگزیند و با او رابطه برقرار و درک خود از قالب هستی و رمز آفرینش حاصل این رابطه را به عنوان پیام خود به میان مردم میبرد انتشار فهم انسان از خداست نه کلام خدایی که فرشتگان باردار از آسمان و سوی خودش و با صدای عجیب بر رسول نازل کرد نویسنده کتاب معتقد است هیچ دلیلی برای اینکه با این باور که جز ادعای خود پیامبر برای برگزیده شدن از سوی خدا وجود ندارد و تنها کسی که مدعی است از میان تمام فرشتگان و از سوی خدا بعثت و موظف شده با این استعداد دست کم چهار دلیل رو مطرح می‌کنه که با طرح نفعی ارسال از سوی خداوند چرا برای همه زمان ها و همه اقوام پیامبری از سوی خدا فرست دو چرا پیام الهی نرسیده و راه های تفسیری متعدد با اصحاب دچار انواع اختلافات اندازه تشخیص درست از نادرست دچار شده است ۳ مقدس با علم در تضاد چرا این نکته در تناقض با خرد و واقعیت‌هاییست که مورد سنجش قرار می‌گیرند چرا همه پیامبران مرد بودند و خداوند نسبت به زنان از این جهت شده است آیا این نکته عدالت اگر قبول کنیم کتاب مقدس سخن گفتن خدا با انسان بدانیم پس باید بپذیریم همه ابناء بشر در طول تاریخ مورد لطف خدا زنان پیامبری انتخاب نکرده است و با بیان نویسنده بر آن می‌شود و نشان دهد افرادی هم که خود را پیامبر معرفی کردند از سوی خدا برگزیده نشده‌اند و کتاب مقدس پیام خدا نیست نویسنده بر دو عامل تکیه دارد ۱ تعداد تفاسیر ها و خوانش های آیات و اختلافات از آنچه کلام خدا نامیده می‌شود رویکردهای خشونت با اسلام مانند داعش طالبان به معنایی شفافیت و صراحت برخوردار نیستند حتی خوانش داعشی پیام خدای عالم بسیار متشکر عرض کنم خدمتتون که ببینید از نظر من اصطلاحات که میپسندم گاهی میگن روشنفکر نووندیش من اینا را هیچ کدوم را نمیپسندم و کلمه آزاد اندیش را به کار می‌برند یعنی میگیم خودم دوست دارم بگم آزاد اندیشم البته کلمه آزاد اندیشه آزاد اصلاً خودتون خود اندیشه آزادی یک کسی که میخواد خودش را اندیشمند بدونه باید مواظب باشه که اسیر جوش این جذب که میگم که اونجایی که میخوای مطابق جریان آب شنا کنیم مخالف موافقت کنی با یک عده‌ای چون اونجایی که میخوای مخالفت کنیم وضعیت موجود تو هر دوتاش نباید جوگیر بشه تا نوشتت را کتابت را ۵۰ سال بعد که کسی میخونه چون اون موقع دیگه فضا جو و دنبالش نیست فضا دیگه دنبالش نیست اون موقع وقتی کسی میخونه تو چه فضایی گفتی برای چی این حرفا اون چیزهایی که شما فرمودید به نظر من تو فضا گفته شده و آزاد اندیش باید مواظب باشه که جو گیر نشه ببینید پیامبر خودشون حرکت به سوی خدا را آغاز کردن آره شدن عبد صالح خدا قله را فتح کردن اون موقع خدا به پیامبری برگزیدنتشون و اون موقع خدا دیگه اون وقت پیام نشون داده پس راه را رفتن بعد خدا پیام داده بهشون شما میگید پیامبر خودشه دعا کرده که دلیلی داری چه دلیلی داری بیا تا ۳4۰۰ سال پیش ادعا کرده که من پیامبر خدا بودم شما چه دلیلی دارید که راست گفته بنده می‌گویم جواب این فکر میکنم این سخنان مال خانم دکتر عرض کنم که خوب ایشون دانشمند محترمی هست ولی همونطور که من که دیگه علامه طباطبایی دکتر سروش میگه نقد علمی کار با احترام خودش عرض کنم چه دلیلی دارم دارم من کار کردم به این نتیجه رسیدم که قرآن که اکنون دست ماست نمیتواند محصول زمینی حجاز ۱۳این قوانین این نظام نظام حقوقی نظام اعتقادی که تو قرآن هست نمی‌تواند کسی می‌خواد ۳۴ جلسه بحث کردم در قم که روی به اصطلاح هست کانالم ببینه هم فیلمش هست هم هست ۳۴ جلسه را اثبات کردن که این کتابی که اکنون دست ماست همین که الان هست این نمیتواند زمینی بوده باشد پس پیامبر صادق است برای من برای من اثبات کجا دلیل دارم که پذیرفتم مقدمات که خدا انسان به سوی خدا آره اگه انسان به سوی خدا حرکت نکنه و قله را فتح نکنه که برگزیده نمیشه ولی بعد که برگزیده شد خداست که پیام را میده چرا بر همه زمان ها نمیده چهار تا دلیل آورد چرا بر همه زمان ها چون که به هدف این بود که تلنگر به فطرت بشر زده بشه هر وقت این تلنگور نیست پیامبری بیاد وقتی تلنگر زده شد دیگه نیاز نیست بیاد سنگ رفته پایین ولی موج ها داره میخوره به دیواره بعد از مدتی داره میخوره به دیوار رسیده به حدی که تلنگر بفرستد و عقلشون خورده از توجه بفرمایید وقتی که دارن بحث میکنن از پیامبر شناسی خودم دفاع میکنم من کاری با دیگران ندارم من از خودم دفاع میکنم اما درست دست مردم نرسیده برای اینکه دین درست دست مردم برسه خدا باید در آن ۸ میلیون میلیارد پیامبر داشته باشه همه ما خودمون پیغمبر باشیم آره دیگه یکی دیگه وقتش شد من که نمیتونم همه این ۸ میلیارد مراجعه با واسط اما پیامبر ظاهر اومده که پیامبر باطلو بیدار کنه برای این آمده صدا هرچند غلط به طرف رسید مغشوش به طرف رسید به عقل و فطرتش تلنگر بهش خورده لازم نیست که همه جا چرا با علم ناسازگاره با علم ناسازگار نیست تمام به چه دلیل تو بحث‌هایی دارم تحت عنوان کلام جدید و مسائل جدید طلایی یک بحث علم و دینه ترس و یه مقاله هم نوشتم که اصلا قبول ندارم قرآن ما جنین را که ساختیم اول استخو بعد عظام ها استخوان را گوشتاندیم میگه اول میگه استخوان بچه سنین سقط میشه نزدیک دیدن و گوسفنده آره سنین مختلف من همین بحث را می‌کردم برای من فرستاد و از قول دانشمندان مستند به علوم خیلی جدید خیلی دقیق که آقا سلول های او سلول های استخوانی تو جنین اول تشکیل میشه بعد سلول های گوشتی تشکیل میشه اول سلول‌ها از منابع متعدد تو همین از طریق تلگرام برای من فرستاد من وارد نبودم من نمیدونستم این کتاب‌های علمیه متعدد دارند متخصص سلول‌های استخوانی تشکیل سلول‌ها استخوانی تشکیل میشه بعد سلول‌های گوشت و عضلات خب پس چی شد فوری یه چیزی دیدی ظاهرش علم نمی‌سازه فوری داد نزن شاید فردا معلوم شد که این نمیسازه و با امثال اینها را بله مثلا چرا همه پیامبران چی چرا همه ها آها چرا پیامبر همه مرد بودند همه پیامبر عرض کنم که دلیلش اینه که تو اون جوامع با اون وضعیتی که بوده و زن نمیتونه اصلا تو جامعه داشته ماموریت را تو این جامعه به زن بدی نمیشده زن زن اندازه نمیتونه اصلا بیان نداشته بیان قرآن میگه که استدلال چون نبودن تو جامعه نیستند خوب جامعه جوریه که تنها مردا میتونن الان میخواست که زن ها میتوانند بیان حرف بزنن استدلال کنن چه کنن مردم تو دوره‌های گذشته نداشتم من دلیل ندارم دلیلش اینه اختلاف برداشت ها تو چی چیه اختلاف نیست اصلا عقل بشری وقتی بنا شد وسط اختلاف استدلال اختلاف میشه که رویکرد خشونت چه فرمایشیه سوء استفاده از دین زیاد شده سو استفاده از دین زیاد شده خشونت چی چی خیلی زیاد شده حالا یه چیز دیگه بهترین چیزی که بشریت با عقلش بهش رسیده اعلامیه جهانی حقوق بشر استفاده ازش نشده پس چیز بدیه مگر از حقوق بشر سوء استفاده نشده و نمیشه چون خوبه سوء استفاده میشه خوبه استفاده بشه اصلا چیزی کار میگی چیز بدیه نبود زندگیمون بود آتش میگه چیز بدیه نبود آتش نبود اینکه انسان موفق شد تو بین حیوانات دیگه و اینقدر چی شده چون وقتی تونست غذا را بپزه همه چی رو تونست بخوره و غذاش نام نبود دیگه گسترده شد حالا بهترین نعمتی که در اختیار ما آتش زد میشه یادم سوء استفاده که بنابراین نه من ایشون موافق نیستم این چیزهایی که حالا با اشاره خوندید همش را جواب قبلا دادم بله من لابلای همه اینها به گونه‌ای هست ولی اینها را گونه های مختلف هم بحث کردم و حالا فرمایشات موافق نیستم خداوند انسان‌هایی که قله را فتح کردند برمیگزینه بهشون پیام میده که به انسان ها برسونن پیام میده که به انسان برسونند و هیچ مشکلی هم نداره ممنون سال اگر ما به معنای سرپرستند هستش که ما اگر ولایت سرپرست شیعیان اشه یعنی رفتار پیامبر اضافه ولایت درسته به چند معنا هست به معنای سرپرستی هم هست یک اصلا این اولا من از اونجا گرفته شده اولویت یعنی سزاوارتر شایسته تر یعنی از این ماده هستش یعنی مثلا اولویت دارد سزاوارتر نسبت به خودشون به اون چیزی که دادن ولی به هر حال معنای خلافت و حکومت و امثال اینها و به این معانی هم گرفته شده که باید دید در هر کجایی به چه معناست به هر حال این قبوله که ولایت معنای متعددی دارد اما یک نکته را من باید می‌گفتم پیامبر یه جاهایی یه حرفایی داره که منم یه نمونه اش گفتم مثل خاتمیت که من با عقلش نمیرسم ولی چون میگه عقل من داوری نداره در اینجا یه جاهایی که عقل ما داوری نداره پیامبر حرفایی داره من داوری نداره ها نه ضد عقلم حق داره پیامبر حرف بزنه برهان نداره براش و از پیامبر می‌پذیرم اما اون قضیه فطرت که فرمودید مقصودم از فطرت اینه که البته امام علی همین میثاق فطرت پیمان فطرت اول نهج البلاغه خداوند پیامبران را فرستاد تا پیمان فطرت را یادشون بیاره و کنه حقوق را هم استخراج بکنه حالا فطرت چیه فطرت اینه آنچه که در وجود انسان نهاده شده اگه بخوام مثال بزنم شما استدلالی داری برای اینکه باید راست بگی نباید دروغ بگی استقلال داری برهان داری استدلال برای اینکه راسته اصلا بچمون را وقتی می‌خوایم بهش بگیم ما یادش میدیم برهانی داریم که نه نه انسان ها از درون خودشون یه چیزهایی را میفهمند میجوشه از درونشون از درونشون میفهمن که ظلم نباید بکنن آبروی دیگری را نباید بریزن اینا خیلی چیز هاست خدا به انسان بدکاری‌ها و خوب کاری‌ها را الهام کرد یعنی در وجودش نهاد اونا رو ما بهش می‌گیم فطریات فطریات که انسان داره اینا امور فطری‌اند یه چیزایی هم هست که با استدلال ما بهش میرسیم پیامبران اومدن که هم فطریات را یاد انسان بیارند هم اون چیزایی که با عقل میشه بهش رسید توجه جلب کنند ما الان مثلا ممکنه توجه به یه چیزی جلب نشده بود متوجه میشن که این کار را یا این باور را باید داشته باشنداز نزدیک زیارتتون کنیم و بگیم خوش آمدید ممنون بله کاملا برای من قابل نمونه که دموکراتیک‌ترین کشورها در عالم پیش از قوانین متشکرم متشکر بله من بگم سوره همین سوره که شما فرمودید در ادامه فرمایش شما بگم اگر صفحه ۴۱۸ قرآن موارد اولویت تسلیم میگه پیغمبر نسبت به مومنین بسیار دلسوز است از خودشون دلسوز و ادامه ازواج پیغمبر مادری نسبت به پیغمبر مثل اینکه یک نوع اشراف بر جامعه داره خودش دلسوز برای مردمه افسرانشونم حکم مادری دارن نسبت به جامعه مهر مادری یا عطوفت مادری رو همه ما می‌فهمیم یعنی چی این دوتا دو روی سکه همراه همونه و ادامشم دوباره اینجا همون کلمه اینجا آمده قبلا با مرحوم پدر صحبت هم بود در این بحث خوب تو این آیه باز کردن کتاب الله من خویشاوندان هم نسبت به یکدیگر هستند از کی در کتاب خدا از مومنین و مهاجرین یعنی اگر کسی میخواد یک نیکی بکنه انسان بکنه مهاجرین فضای مجازی مهاجرین اما اگر شما نیکی بکنید علیرغم اینکه مومنین و مهاجرین ارتباط های دینی شاید اونها را کجا ولی میگه اول به خویشاوندانتون بپردازیم در کتاب خدا خویشاوندان چه بسا خویشاوندان نزدیک‌ترند از مومنین مهاجرین نه اینکه مثلا ما از خویشاوند تصرف بگیریم در سوره انفال داریم به همین سمت ادامه آیه ۷۵ سوره مائده هستند اینها از شما با شما نزدیک هستند در کتاب خدا نزدیک‌ترند در انسان مومنین مهاج همسرانشم از همون جنسا شماها نسبت به خویشاوندانتون باز همون دلسوزی رو باید داشته احسان کردن اولویت خویشاوندان به لحاظ مناسبات خانوادگی ولی شما به اونا علاقه دارید یه نوع ارتباطی داره بیان میکنه سوره آل عمران من ابراهیم چه کسانی که تبعیت کردند و این پیغمبر اینها به ابراهیم هستند علاقمندند به ابراهیم نزدیکترین علاقمند کسانی‌اند که از این پیغمبر تبعیت می‌کنند تو این چند آیه به خصوص در سوره انعام دوبار این کلمه اومده بود کلمه دوم توجه بسیار متشکرم آقای سوره قصص آیه ۲۶ نه ۲۶ بخون تشکر در آیه ۱۰ سوره انبی در واقع یک نسخه اشاره کردن من تورات ناطق برای من یه سوال پیامبر سوال امروزی منه الان که ما میدونست میخواست دختر عمتو می‌خواستی اونی که برای ایشون خاطره کردیم یه همچین چیزی طلاقش بده و خودت بگیری عرض کنم خدمتتون که نکاتی بگم شما پیدا کنید آقای طاهری خوب مسلطم من علیه همسه علیک الله نسبتی دارند دختر عمه پیامبر هست همسر زید بیش از اینکه پیامبر شیفته باشه پیامبر همسر زید میشه ناسازگار طلاق میدن پیامبر اجازه میده که طلاق بدی پس اینه چون ناسازگاری حالا ناسازگاری از ناحیه زینب ظاهرا از ناحیه زینبه به هر حال ناسازگارند پیامبر اجازه میده که طلاق بعد از وفات زید بعد از وفات زید اون خانم زینب شیفته پیامبر پیامبر هم می‌خواد علاقه او چیزی که مانع ازدواج است یک قانون یک رسم عرب ها دارند و اونی که میگن زن فرزند خوانده در واقع عروس واقعی فرزند خوان ازدواج بکنی نه این قانون قانون درستی نیست فرزند خوانده فرزند واقعی نیست با همسرش میشه ازدواج بکنی به پیامبر دستور میده میگه از مردم نترس از من بترس از من بترس و ازدواج کن مشکلی نداره ها طرف فکر می‌کردن کار نادرست کار نادرستیه فکر می‌کردن ولی نه واقع اینجوری رخ داده این ماجرا مال بعد از زید طلاق داده طلاقشم نه به خاطر خاص پیامبر بخاطر ناسازگاری با هم بوده آیا شایدم اون خانم علاقه نداشته بعد از اینکه ناسازگاری بودن میاد پیش پیامبر چه کار کنیم بعد فاصله میکنه اون خانمم مشتاق پیامبرم تو دلش چی هست فامیلشم هست صرفا بخاطر رسم عرب نمیخواد این کارو بکنه خدا داشته دستور میده که میتونی کار را انجام بدی انجام بده تا اون قانون غلط برداشته بشه اونو انجامش بده دستور اینجوری می‌ده و دارهسخنتون را بیان کنید که من بفهمم مشکل بله سلام علیکم و اینکه به نظر من فقط خیلی فقط به تنهایی من به قرآن و سنت نبی کار اونایی که میان میگن فقط قرآن یعنی خوارج یه آیه رو گرفتن بعد حضرت پشت سر این یه نیت پلیدیه ولی متن سنت رسول با شما مهاج از گفتگو ۷ حرف زد گفتگو کرد از این خوارج من شک دارم بیا ۳۰۰۰ نفر یا ۷ هزار نفرشون با گفتگو برگشتند یعنی با استدلال هایی کرد و سنت پیامبر حتی لا تکون بکشید تا فتنه کم بشه من به نظرم باید به این نکته الان توضیحاتی که آقای دکتر راجع به بحث ایشون آیه قرآن بود به اضافه اون چیزی که در تاریخ بود اگه فقط به این آیه شاید ما می‌خواستیم بریم جلو خیلی اون ذهن های ما میره دنبال دختر ولی چون ایشون سنت را آوردند یک اصلا ببینید پیغمبر به عنوان امین قبول داشته باشیم خیلی از آیات قرآن علیه ظاهرا اینکه تمام کعبه به سر پیغمبر قسم خورده میگن سر اون گذاشتن سنگ سیاه به کوچکترین بهانه شمشیرو بکش بکش همدیگه رو میکشتن یه دفعه از در خانه اصلا تا پیامبر رو هم به عقل هم به اینکه این یک شخصیت مصدق این یه شخصیت صادقی بوده که تمام عربستان تمام مکه به سر او قسم من فکر میکنم ولی با دید بدبینانه بله خیلی صراحت آقای دکتر غضب الله رو نمیشه معنی کنید معنیش عوض کنیم هیچ زمانی که پیامبر و خدا و پیامبر امری رو حکم کردن در اون اموری که اختیار دارند هیچ اختیاری راجع به امورشون ندارن من فکر می‌کنم جواب آقای دکتر بهتر که آقا پیامبر قبول میکنه مثل اینکه ما بگیم آقا خورشید میتونست سیاه باشه خورشید سیاه باشه پیامبر یعنی کسی که اسمش روشه شخصیتش میشه ظلم نمیکنه و این فرد بسیار متشکر من فرمایشات شماره یک تکمیل بکنم خیلی متشکر که ببینید ما تو تاریخ اسلام برخلاف آنچه که مشهور تاریخ قدیم ما کسی را نداشتیم که بگه فقط قرآن یه ماجرا نداره که میگن خلیفه دوم عمر ابن خطاب پیامبر خواست وصیت بکنه کاغذ میخواست قلم تو بیماری کتاب ولی هیچکس نبوده که فقط بگه این ماجرا را حالا بسته که آیا واقعا شده نشده این خیلی تاریخی حداکثر زنی‌ها حداکثر زمینه یعنی پایین تر از زن در واقع گمانه دیگه نمیشه بهش اعتماد ولی این قضیه معروف شده خیال میکنیم که مثلا کسی تو اهل سنت است که میگه کتاب الله به نظر من هیچ کس نمیتونه هیچ کس نمیتونه نماز میخونی یا نه نماز صبح جور دو رکعت میخونی نماز نماز ظهر ۴ رکعت نماز عصر ۴ رکعت مغرب سه رکعت اشتباه عرض کنم خدمتتون که قرآن هیچ کدومش نیومده نماز بخونید معلومه که باید یه چیزی هم باشه که ما رسول مسلم اما یه چیز باید توجه بهش بکنیم قرآن برای تفسیر به سنت نیاز داره جاهایی نه برای تفسیر تفسیر یعنی یه جاهایی قرآن مجم تفصیلش نداده نیاز به قرآن پس برای تفسیرش نیاز به اگر تفسیرش نیاز به سنت داشته باشه اون وقت سنت دیگه نمیشه عرضه کرد به قرآن سنت به قرآن سنت دیگه نمی‌شه خودش محکمه به وسیله سنت باید تفسیر بشه مشکل ایجاد میشه بنابراین این ماجرا این آیه مختصر و چیه اینطور نیست که ظاهر آیات مجمل در واقع در مورد سوء برداشت بشه تاریخ نقل کرده که اینجوری هم بوده همین احتمال کافیه که درستش کنیم قطعی هم باشه لازم نیست قطعی هم باشه همین که احتمال اینجوری باشه کفایت میکنه کمک تاریخ هم اما این نکته که فرمودید این در مورد قضاوت جناب هر وقت قضاوت کنند حکم کنند معلومه وقتی پیامبر در مسند قضاوت نشسته حکم میکرد دیگه داوری کرد گفت حق با اینه دیگه حق نداره این مقصود هست نه مسائل دیگر نباید مربوط به قضاوته و آره دیگه معلومه وقتی پیامبر آوردید شکایت پیامبر آوردید ادله بیان کردید پیامبر شنید قضاوتشو کرد حتی که بر علیه بود و متشکر ایشون که متهم نشیم که خدا پیغمبر زن چرا نفرستاده حداقل رعایت بکنید سخنرانی ترجمه‌های مختلف طبق اون تفکر جنابعالی که می‌فرمایید که خداوند و یک پیغمبر درونم داریم اگر پیامبران اثبات یعنی ظهور نمی‌کردن شاید این فطرت بشر سبب که کار اخلاقی را انجام بدهید بعد که یه مقدار حالا من سوال من این است که آیا این صفاتی که برای کسانی که کتاب شده کتاب هدایت کسانیست که دارند یا اینکه این صفات مال کسانیست که وقتی پیغمبر مبعوث شد این صفات صاحب این صفات می‌شود چون لفظ اینه هدا للمتقین العظیم توصیفشون توصیف داره میکنه کسانی که در آینده خیلی چیزها میکنن جمع میکنن این اوصاف را دارند قبل از نظر شما این است که کتاب دارند کسانی که با هدایت بیرونی به این صفات می‌رسن چی نه با هدایت درونی اینا هدایت درونی قدام بهش میگه بله بله ببین اونجا مفصل بحث کردم مثلا نماز مقصود یاد خداست اصلا نماز میخونن یعنی یاد خدا هستند بعد از نماز همه جای دنیا هست اقیم ذکر نماز بخون به خاطر یاد من پس نماز یاد خداست ان الصلاة تنها عن الفحشا والمنکر بد ولذکر الله اکبر یاد خداست که مهم‌تره یاد خداست که مهم‌تره نماز یاد خداست خوب شما یه آدم بیهوشه یعنی افتاده حتی چشمشو نمی‌تونه تکون بده وضو هم نداره غسلم نداره لباسشم نجسه از تو قلبش وظیفه داره بگذرونه از تو قلبش یاد خدا رو گذراند نمازش درسته یا نه کاملا درسته پس نماز یاد خداست و همه جای دنیا دارن انسان ها به عقل خودشون میرسند از اینکه قرآن هدایتشون کنه آدمای خوب یه چیزایی دارن انفاق بکنه یه گرسنه رو باید سیر بکنه آره ایشون مال هفته یعنی انظر نپذی غافل شدن آیه از پیغمبرخود این قوم بودند که رفته بودند از به اصطلاح کرده ما قبول داریم و من گفتم که خود اینها بودند که یعنی اصرار می‌کردند که ما کافر هستیم و این بود که اینها در واقع یعنی آیه سوره یاسین چی بود یعنی اینها خودشون قبول نکردن بنده هفته گذشتم همین را عرض کردم اون قسمت نزول شما بهش می‌چسبونید یه قسمت شان نزول اضافه میکنه دیگه رفتن اونا که نداریم که رفتن نزوله اعتبار ندارد کلا حالا اجازه بدید حالا اجازه استناد که من میخوام بگم الان هم روش بایستم ما دو جور داریم سه چهار جا داریم ما آتاذیر بهشون پیامبر نداد این آیه میگه ما ما چرا من رفتم مثال زدم اینجا الان دو سه بار این گفته که قبلش اگه پیغمبر می‌دادی اگه به ما این قبول دارم به قریش قبلش پیامبر نبود ابراهیم خلیل یا اسماعیل درسته ولی اون دفعه هم عرض کردم خدمتتون خدا پیامبر داده یا نه نداده ما انظار شدیم یا نه شدیم که پیام پیامبر اما یک نکته‌ای شما می‌فرمایید که نه به خاطر آباشون نبوده نه خب میگه عبارت نتیجه است نمیتونیم آخه عبارت باید معنی کنیم که ما اون قوم نتیجه است نمیتونم جداش کنم نتیجه اون قبلی خوب و از اون نمیتونم کمک بگیرم یعنی چون به اون قبر ربط داره نتیجه اینکه انذار نپذیرفتند آباشون اینا غافل شان به اصطلاح تبعیت کردند کورکورانه و غافل شدن و خیال کردن که هر چی بهش رسیدن باید روش فکر بشه آقای طاهری اصرار دارند ولی ادامه نمیدم تا حالشون بفرماید سوره نگاه در همون آیه که فرمودند که رزق الله این جمله من یه جمله‌ای از دعای مناجات امام علی در مسجد کوفه مناجات بسیار با این شکل شروع مولا مولا یا مولای انت مالک این جمله طولانی با انواع اقسام بیانات زیبا بیان میکنه یکی خیلی زیبا ندارم&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87&amp;diff=533</id>
		<title>ازدواج و خانواده</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87&amp;diff=533"/>
		<updated>2026-01-06T09:05:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[https://t.me/azadandish_soleimani/4614 فایل صوتی]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
متن زیر برگردان فایل فوق توسط هوش مصنوعی و بدون ویرایش، حاوی اشکالات زیادی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سلام علیکم و رحمة الله &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بحثمون درباره محمد شناسی قرآن مجید بود و امروز می‌خواهیم به بحث ازدواج پیامبر و خانواده ازدواج و خانواده بپردازیم که هم در قرآن وقتی نگاه می‌کنیم مسائلی هست که شبهه داره و شاید پاسخ بهش سخت باشه و هم نکات فوق العاده مهم و به اصطلاح درس اموزی را داره که توجه بهش فوق العاده اهمیت داره درباره ازدواج‌های پیامبر اشکالات زیادی مطرح شده و باید دربارش به هر حال بحث بکنیم ارشاد من امشب یه قسمت‌هایی را خدمتتان عرض بکنم که ۴۰۴۵ سال که یا بیشتر مسئله بوده و حل نشد و جواب‌ها را شنیدم و هنوز برام مسئله حل نشده این نکته را برای این می‌خوام بگم یه مقدمه‌ای و اون اینکه ببینید بنده گاهی گفتم که رشتم اسلام شناسی و کلمه فقه در آیات و روایات به معنی اسلام شناسی کلمه اسلام شناسی وقتی این واژه را به کار می‌برند گاهی هم این تعبیر را کردم و میکنم که در حوزه‌های علمیه اسلام شناسی کار نمیشه اسلام شناسی خونده نمیشه ممکنه کسی از این جمله من برداشت رو بکنه که من دارم می‌خوام بگم مثلاً علمم بیشتره که نه نه من سخنم این نیست سخنم اینه که یه رشته‌ای دارم کار میکنم که معمول نیست وقتی میگم اسلام شناسی یک کلمه اسلام داریم یک کلمه شناسی دوتا واژه ترتیب شد وقتی میگم اسلام اشاره به چی می‌کنم وقتی میگم شناسی اشاره به چی می‌کنم اسلام را مقصودم یک مجموعه است که این مجموعه همه جاش به هم مرتبطه همه جاش به هم مرتبطه یعنی اینگونه نیست که این گوشش را دستکاری کنیم یه ذره یه گوشه‌اش را دستکاری کنیم این مجموعه کار خودش انجام بده نه یه دستکاری کردیم دقیقا مثل اینه که این دستگاه موبایل را یه سر سیم را یا قطع کنیم یا جابجا ببندیم دستگاه از کار میفته همش خراب یه مجموعه به هم مرتبط این مثالی هم که همین جا زدم خدمتتون و امشب می‌خوام ببینید تکرار می‌کنم به دلیل اینکه اهمیتشو می‌خوام بیان بکنم این گونه نیست که یک کسی بگوید من متخصص احکام فرعی هستم و سقم نداره اینا بگه معناش اینه که یک کسی بگه من متخصص مغزم ولی هیچ اطلاعی از بقیه بدن تو ندارم اون موقع دارویی برای مغز من میده که را از کار می‌اندازه قلبم را از کار می‌اندازه برم پیش این دکتر یا نه اصلا این دکتر متخصص یا نه اصلاً دکتره یا نه دکتری که دارودی برای مغز من میده که قلبمو از کار میندازه حسن من بهش میگم تو اصلا متخصص نیستی متخصص نیستی تو شما باید دارویی برای مغز من بدی که مغزم را مشکلش را حل بکنه حداقل ضرر هم نزنه به اعضای دیگر من بنابراین شما یه پزشک متخصص مغز و اعصاب هم باید بدن من را به طور کامل بشناسی شناختشم تنها کافی نیست نه یه چیز دیگر همون لحظه‌ای که داری مغز منو معالجه می‌کنی همه بدنم را در نظر داشته باشید همشو در نظر داشته باشی یه ذره خون من غلظتش چیش به هم فشارش به هم نریزه همشو باید در نظر داشته باشیم به همین صورت می‌خوام بگم اسلام را کسی که کار میکنه اینجور نیست که بگه من این گوش راواردم من این گوشش را حرف میزنم به بقیه‌اش حرف نمی‌زنم به کاری ندارم بقیه‌شو کاری ندارم حتی اگه بگی من مثلا احکام فرعی عملی را کار کردم عقاید را هم پاک کردند ولی فعلا دارم کار احکام عملی میکنم کاری به عقاید ندارم واردی هر دو راها ولی داری خطا می‌کنی نه همین لحظه‌ای که داری تو احکام فرعی عملی حرف میزنی فتوا در عین حال باید به همش توجه داشته باشیم کلشو از بین می‌بری همونطور که قلبم ممکنه پزشک از کار بیاندازه کلشو از بین می‌بری خوب این مثلا شما یه فتوا میدی با این فتوا عدل الهی را زیر سوال میبره با یک فتوا یه فتوایی میدی که معناش اینه که خداوند حکم ظالمانه داره اگر خداوند حکم ظالمانه داشته باشه خداوند عادل نیست عدل الهی اگر زیر سوال رفت اصلا دین بی معنی نمیده که من دیندار دیگه باشم خداوند عادل نباشه دلم می‌خواد دلم می‌خواد ابوجهل را ببرم به بهشت سلمان را ببرم به دوزخ دلم می‌خواد اون موقع من تلاش کنم مثل ابوجهل باشم یا مثل سلمان من نمیدونم اگه خدا قرار عادل نباشه ممکنه این کارا رو بکنه پس دینداری من بر این پایه بریم پایه استواری که یه خدایی هست عادل و حکیمه عدل خداوند و حکمت خداوند اگر کسی بیاد زیر سوال ببره مهم‌تر از اون مثالیه که گفتم قلبم از کار انداخت از اون مثال مهم‌تره از ریشه زده نابود کرده دین را کل دین را از بین برده اگر اینگونه عمل کنه همین کافیه که یه فتوا بدی معنیش اینه که خدا حکم سالمانه داره من دیگه فوری میگم اگر خدا حکم ظالمانه داره معنیش اینه که خدا عادل نیست اگر خدا عادل نیست من دیگه نمیتونم بهش اعتماد بکنم من برای چی خوبی کنم من برای چی فرمایش اطاعت بکنم ممکنه فردا بگه دلم می‌خواد اونایی که فرمان اطاعت نکردن اونا شجاع‌تر بودند که فرمان من اطاعت نکردن آدم شجاعی بودند آخه من چیکار کنم اینجاست که میگم اساسی این کلا در نظر بگیر همون لحظه کتاب نوشتم در مورد عدل الهی کتاب نوشتم چند جلد کتاب نوشتم عدل الهی را ثابت کردم کفایت نمیکنه اون موقعی که داری فتوا میدی باید عدل الهی را در نظر بگیری و فتوا بدی حکمت الهی را در نظر بگیری و فتوا بدی ها این یه مسئله میگم اسلام شناسیمم کلمه شناسی یعنی شناختن واقعیت آنچه که هست من می‌خوام بشناسم میخوام بفهمم حواسمون باشه من نمی‌خوام دفاع کنم عجیبیه یه حرف حرف عجیبی ها توی حوزه بشنوه یا آخوند میگه من نمی‌خوام از قرآن دفاع کنم این فوق العاده وحشتناکه این حرف من نیامدم که از قرآن دفاع کنم من اومدم قرآن را بفهمم من می‌خوام بفهمم من دغدغم اینه من اصلاً اومدم روی این زمین دو کار بکنم یکی اینکه به حقیقت تسلیم باشم و حقیقت دوم اینکه تلاش کنم مصادیق حقیقت را بشناسم الان که دارم اسلام را مطالعه میکنم قرآن را مطالعه می‌کنم یه بیشتر ندارم و اون چیه شناخت حقیقت شناخت حقیقت شایدم وسط کار که دارم مطالعه میکنم یه دفعه به این نتیجه شاید شاید من اینطور تعهدی ندادم به کسی شاید وسط کار بعد از ۲۰ سال کار ۳۰ سال کار به این نتیجه رسیدم که قرآن عقل نیست شاید من دارم تحقیق می‌کنم اگر به این نتیجه رسیدم چی عدس برمی‌دارم یا به این نتیجه رسیدم که تورات یا انجیل بیشتر منطبق بر حق است یه حرفی که می‌زنم واقعی است بنابراین اینکه میگم اسلام شناسی کار می‌کنم دقیقاً به همون معنایی که مسیحیت شناسی کار می‌کنن به همون معنایی که یهودیت شناسی کار میکنن قرآن را مطالعه دقیقا همون کاری که یه آیه از این مقدمه است بحثم میخوام چون بحثم امروز شبه ناکه و یه مقداری بحث این به این خاطر مقدمه شاید افراز را زده بودم ولی تکرار بله بله همین بحث امشب می‌خوام بکنم از شبهه گذشته جواب براش ندارم تسلیم من اینجوری نیست که کسی که سخنمون بشنوه من ادعا می‌کنم که من از هر چیزی دفاع می‌کنم بنایی ندارم من اصلا متعهد نیستم که حتما از آیه قرآن دفاع بکنم من اگر یه آیه قرآن را نفهمیدم میگم نمیفهمم میزنم توی گنجه تا آینده فکر کنم روش جوابی همه امشبم اشاره بهش می‌کنم دقیق اگر این نمی‌فهمم ها دو حالت پیدا کرد اگر دوتا حادثه رخ داد من دست از قرآن برمی‌دارم اگر ببینید اگر این دو حادثه رخ داد یکی اینکه اون نمی‌فهمم ها به پایه های دینم لطمه زد پایه و اساسش لطمه زد یه وقت شاخه است یه چیز غیر موثره یه چیز یه وقت اینه یه وقت پایه را متزلزل میکنه نکته دیگر اینقدر زیاد شد که قسمتو عمده دین را فرا گرفت تعدادش زیاد شد که عمده دین را در اون در اون حالت من دست برمی‌دارم از قرآن الان نیستا الان نیست بلکهبرعکسش هست از نگاه من قرآن کتابیست برای خودم اثبات شده این را هم قبلا عرض کردم که من نمی‌گویم قرآن کتاب خداوند است من می‌گویم با این استدلال برای من ثابت شده است که قرآن نمی‌تواند کتاب زمینی باشد من فقط این جمله را میگم برای من اثبات شده اینم با این استدلال من خودمو گزارش میدم شمام تکلیف خودت را گزارش دادم درون خودمو گزارش دادم شما فکر می‌کنی می‌بینی که استدلالی که من قانع شدم چمام قانع میشی یا قانع نمیشی بیش از این کاری انجام نمیدم پس شناختم به معنای دقیقاً این مسئله است یه بحث مقدماتی نکته دیگری که من یادتون بیارم تو بحثای قبلی یادآوری تکیه من بر قرآن ها روایت آویزون به قرآن چون قرآن ثقل اکبر روایت ثقل اصغره روایات چی که ما داریم عموما خبر واحد خبر واحدم در بهترین حالت زنی یعنی ۶۰ درصد اینا پیامبر فرمود ۶۵ درصد پیامبر فرموده در بهترین حالتا در بهترین حالت بنابراین به همین خاطر بنده می‌گویم این کلمه را من عقل گرای قرآن محور است عقل گرا هستند نقل را پایه و اساس قرار میدم پیامبر باطل را و قرآن محورم نه قرآن بس داد من حرفا را با دقت می‌زنم نمیگم قرآن بسنده ها که کسی بهم بگه پس سنت کنار گذاشتی نه قرآن محوره ولی نیاز به سنتم هست فرق یک کسانی هستند تو جهان اسلام که قرآن بسنده هستند یعنی میگن قرآن برای ما کافی است با سنت کاری نداریم و اینو نمیگم ها میگم با سنت کار دارم ولی قرآن محور قرآن محور اساس و نیاز حالا با این مقدماتی که چیدن می‌خوام برم سراغ مسئله ازدواج و خانواده و خوب خصوص پیامبر در خصوص یک مسئله داریم که اسلام بر ازدواج تشکیل خانواده ترکیب می‌کنه قرآن مجید تاکید میکنه در واقع می‌فرماد که این آیه رم بحث اینا یک چند بارم تکرار شده خلقکم من نفس واحدها لسککنوا الیها یه خورده متفاوت دو سه جا توی قرآن اومده خدا شما را از نفس واحده‌ای آفرید نفس واحده یعنی چی یعنی چی نه از نفس واحد از یک و از اون نفس واحد از این نفس زوجش را خلق کرد از تورات یه چیزی آمده تو ذهن ما که خداوند آدم را خلق کرد از آدم حوا را خلق کرد یه دنده اش را درآورد توش گوشت مالید جاش اومده و حالا جالب اینش برام جالبه که تا امروز هم ما مسلمان ها هم خود اونها میگن که دنده چپ مرد یکیش کمه یه نفر پیدا نمیشه که بگه خب یه نفر لخت به شما بشماریم ببینیم کم هست یا کم نیست کم نیست دنده چپ با دنده راست اندازه است تعدادش یکی اگر نه مثل ماشینی که چی میگن بریده باشه یه جوری ما راست نمیتونست دنده بود یه خورده کج راه میرفت باید مساوی باشه عرض کنم خدمتتون که جالبش اینه حالا نکته جالب اینه که تو خود تورات دوتا روایت اومده تو خود تورات تورات از منابعی گردآوری شده اون وقت بعضی ماجراهاست که دو بار اومده یه ماجرا دو بار اومده یه بار از اینکه تاب گرفته یه بار از این کتاب دیگه گرفته یه بار تو روایت اول میگه خدا از اول آدم را انسان انسان را زن و مرد آفرید از اول یه زن آفرید یه مرد آفرید از اول این روایت اولیه که تورات آورده که جالب هم هست تو این روایت اول میگه انسان را شبیه خود آفرید انسان را شبیه خود آفرید از اول هم اونها را زن و مرد آفرید نه اینکه اول آدم و بعد از آدم نه زن و مرد آفرید هر دو را هم شبیه خود آفرید در روایت دوم که بلافاصله و این روایت تو باب اول صفر پیدایش اومده تو باب دوم صفر پیدایش اومده که نه اول خداوند آدم را از گ آفرید در بینیش از روح حیات دمید بعد آدم تنها بود نیاز داشت خداوند به خاطر اینکه نیاز آدم را برطرف کنه او را در خواب عمیقی فرو برد یه دندش را برداشت جاشو با گوشت پر کرد دنده رو برداشت و ازش هوا را آفرید چون نمی‌تونسته یکی دیگه با گل قفل شد ناجور شد نه مقصودم این نه نمی‌تونسته ساخت یکی دیگه هم با گل بسازه باید حتما دنده اونو در می‌آورد و این کار را باید میکرد یکی با گل ساخته یکی دیگه هم بلدی که ماها که بلدیم که ردیف مثلا پراید تولید میکنیم هزار تا هزار تا که همه یکسان آدم کشه یعنی همه آها بله همه جوره همه به یه اندازه امنیت داره و فلان و اینها یه جور می‌سازیم درآورد و جاشو با گوشت پر کرد و البته این بازم اینجا اونایی که نقد میکنن به یه نقطه‌اش توجه بکنن که آدم حوا از آدم خر شد ولی مهمترش اینه حوا برای آدم آفریده چرا چون آدم تنها بود نیاز داشت حوا برای آدم آفریده شد برای آدم یعنی نه تفیلی در خلقت که از او بلکه برای رفع مرد آفریده شد این قسمت می‌خوام توجه بدم که اگر یک چیزی از جای دیگری اومده توی فرهنگ ما به اصطلاح حواسمون باشه که این یعنی یه جمله خودش معنا داره در قرآن مجید میگه خلقه و خلق منها زوجها لتسکوا الیها مثلا اینجا برخی اومدن روایت مشهور اینجور فهمیده‌ها مشهور نفس واحده یعنی آدم خلق منها از اون نفس زوجشو ساخت یعنی چی حوا تا شما مردا با این زنا پیشین زناتون آرامش بگیرید یعنی نیاز زن برای نیاز مرد آفریده دقت کردید چی شد من یعنی دقیقا روایت دوم تورات نوبت اول بهتر بود روایت اول بهتر بود چون میگفت که خداوند از همون اول زن و مرد آفرید از همون اول زن و مرد آفرید روایت دوم میگه نه آدم آفرید دنده‌شو برداشت زن و به خاطر اینکه آدم تنها بود برای رفع نیاز آدم خوب می‌خوام بگم این نکاتی که گفتم عرض کردم یه مقدارش برای اینه که توجه داشته باشید ذهنیت ما گاهی از کجا شکل گرفته و میایم تحمیل به قرآن میکنیم ما ذهنیت مون جای دیگری از یه جای دیگری میاد ولی به هر حال میایم و خب من این تیکش رو میخوام بگم من نفس واحده این کمش یعنی کی همه شما همزن هم مرد از نفس واحد یک نفس واحد اون نفس به زبان عربی و نفس چون تو زبان عربی مونثه یکی از مشکلات زبان عربی و خوبی های مشکل زبان انگلیسی هم داره و خیلی از زبان‌های دنیا داره و زبان فارسی خیلی از این جهت برای من زیباست خیلی دوست دارم زبان فارسی که ۶ تا صیغه داره ۶ تا مثل عربی ۱۴ تا صیغه نداره صیغه ۱۴ تا یعنی زن و مرد ضمیرهاش فرق بکنه نه زبان فارسی زبان بسیار فخریمیه او او یعنی چی انسان زن یا مرد انسان شما یعنی چی شمایی که روبروی من ایستادی که انسانی زنی یا مردی نه شما نه انت نه انت تو عربی نهی نشی تو انگلیسی هی شی و یا اون وقت فعل ها فرق بکنه این زبان یه مقداری مشکلات هم مال زبان چه هست به هر حال تو عربی خود کلمات شمس مثلاً مذکر مونثه باید بگی الشمسو طلعت ولی ما مرده ها با خورشید اینجا به ضرر مرد کار کردن ما را گفتن مرده خورشید را گفتن زن خورشید مهمتره که از شمس الطلعت زنه مونثه ارغمه رو ها طلعه طلعه مرده مذکر خب این خصوصیت زبان عربیه که اشیا هم مذکر و مونث دارند اون وقت این خلقکم من نفس خود نه کلمه نفس مونثه تو زبان عربی به همین خاطر گفته واحده نگفت واحد تو کلمه مونثه می‌خوام بگم فمنیست‌ها سواستفاده نکنند و بگن پس اون نفس اولی که خلق شد زن بوده نه نه این واحد مال اینه که کلمه نفس مونثه از اونور سوء استفاده نشه حالا ما که داریم قبول کردیم که خورشید زن باشه ما مرد باشه ما که قبول کردیم ولی دیگه یه جایی بایستیم عرض کنم خدمتتون که کلمه نفس مونث حالا یه سوال نفس مذکر بود یا مونث دنبالش و خلق منها دوباره ضمیر مونث زوجها دوباره ضمیر مونث به خاطر خلق من برخی از آیات مثلا بلی بلی چند تای است چند تای من نمیخوام رو این وایستم حداقل یه نفر حرف را زده من هم میگم که آیت الله جوادی آملی میگه که نفس نماز واحده اشاره به حقیقت انسانیته نه مذکر است و نه مونث اون وقت از اون حقیقت واحد حقیقت واحد را تبدیل کرد به مرد و زن که هم اون جمله‌ای که میگه تا نسبتش آرامش پیدا بکنید یعنی هر دو تا زن نزد مرد و مرد نزد زن نه نفس واحده یعنی آدم اون حقیقتی که حقیقت انسانی نه مذکر بود مذکر و مونث یعنی فراتر از تذکر و تعنف بود ماده و نر بودن بود بالاتر بود بعد اینو تبدیلش کرد این زبراش ساخت یعنی چه یعنی از دو جنبه شما نگاه کنید اگه بگید مرد براش یه زن یعنی دوتاش کرد اون وقت حالا به تعبیر ایشون باز دوباره معنیش این نیست که مرد آرامش پیدا بکنه نزد زن زن هم آرامش پیدا میکنه نزد مرد طبق این بیان بنابراین می‌خوام این نکته رو بگم روایت قرآنی تورات روایت قرآنی خلقت و مرد هیچکس اون دوتایی که تو تورات بود نیست یه چیز سوم در واقع باید بگیم تا ادیان ابراهیمی سه تا روایت داریم خوب هیچی پس بنیان خانواده اینجا شکل میگیره زن با مرد آرام پیدا می‌کند مرد هم با زن تعابیر قرآنی هم هم جورهای جاهای دیگر هم همینه ها مثلا این تعبیر رو نگاه کنید هن لباس لکم و انتم لباس جای دیگری داریم که همون میزانی که حق برای زن هست حق برای مرد هم هست هم حق به سود زن هست به همون میزان که به سودش هست این حق متقابله بین زن و مرد متقابل و اون کلمه کلیدیشم هن لباس لکم و انتم لباس لهن یعنی زن‌ها مسئول این هستند که لباس تو ادبیات قرآنی و روایی ما لباس و تقوا یک نوع مثلاً پرهیزگاری لباس یعنی که حفظ میکنه اون چیزی که حفظ میکنه اون چیزی که باعث میشه خطا نریم ما مسئول مرد مسئولیت نسبت به پرهیزگاری زن داره زن هم مسئولیت نسبت به پرهیزگاری شوهر داره‌ها و این خود این ماجرا اتفاقا قبلشم ماجرای نزدیکی کردن ها این ماجرا درباره نزدیکی کردن نزدیک کردن زن ماجرای زناشوییه داره میگه بحث درباره اونا حقوق متقابل دارید کار ندارم جای بحث دیگری که با همین آیه زیرا به تمام اون فتواهایی که میگه هر در اختیار مرده و چهار ماه بار اون هم نه به اندازه که ارضا بکنه زن را به اندازه‌ای که به ثانیه تمام اون فتواها یم است با هن لباس لکم و انتم لباس لهن ناسازگار حتی گجمایی باشه یا روایت داریم یا نداریم که یا روایت داریم یا روایت نداریم یا روایتش سندش خوبه یا سندش خوب نیست اگر خوب روایت داشتیم سندش خوبه خوبه خوب بود تازه باید ضد قرآن میگه هنر لباس لکم و انتم لباس روایت ۲ میلیون روایت با سند خوب اگر با قرآن ناسازگار باشه دو میلیون فتوای اجماعیه اجتماعی یک عالم در طول تاریخ ضدش نگفته همشو می‌ذارم کنار قرآن ناساز مسئله یکی از مشکلات یکی از مشکلات عربی اینه که هر وقت میخواد همه انسان ها را بگه حالا چی بگه زمین مجبور است مذکر استفاده بکنه یعنی شما انسان ها همه انسان همه انسان ها ولی این اگه تو فارسی اصلا مطرح نمیشد تو فارسی اگه بود همین که میگفت شما از یک نفس آفریدیم هیچکس تو ذهنش نمی‌اومد که این شما مذکر یا مونث برای زبان عربی نهم مجبور بگه نکن نه نمی‌تونه ما این دیگه قانون زبان عربی عرض کنم خدمتتون که اولا تو اسلام ازدواج یعنی امر مقدس و تاکیدم شده و دستور هم داده شده که بر عهده مردمه که به تزویج در بیارن افرادی را که بر عهده‌شونه تکلیف این کار را انجام بدید ارزشمند بنیان بر بنیان خانواده اسلام تاکید کرده زن با مرد با زن و خانواده و حقوق برابر حقوق برابر و این مسئله جای خود خودش برخلاف مثلا مسیحیت تو یهودیت همچین چیزی هست که ازدواج امر پسندیده مقدسه ولی تو یهود ولی تو مسیحیت نه حداقل یکی از نویسنده نویسندگی نویسنده اصلی متون عهد جدید شخصی است به نام پولوس خود حضرت عیسی ازدواج نکرده تو قرآن هم نیست که ازدواج کرده و اونجا هم ازدواج نکرده البته ۳۲ ساله که چی شده حتما مثلا شاید نمیدونم رفته چون ماشین نداشته خونه نداشته نمیدونم چه جور بوده بهش ندادن شایدم من نمیدونم نکته اش چی بوده ولی به هر حال ما نداریم که ازدواج کرده ولی تو کلام کلمات حضرت عیسی نداریم که ازدواج نکنید نداریمم که ازدواج دستور اینجوری اناجیلی که موجود که مثلاً تو دنیای دیگر شما نیاز به همسر ندارید که تو دنیای دیگه مطابق قرآن نیاز که اونجا حضرت عیسی طبق اناجیل میگه شما زندگیتون تو دنیای دیگر فرشته گونه است و نیاز به همسر ندارید چون بحث زمین نیست مختصر عرض می‌کنم همون طوری که قبلاً حقیقت انسانیت نه مذکر بود نه مونث فراتر از مذکر و مونث بودن مال این دنیاست مذکر و مونث بودن مال این دنیاست در دنیای دیگر چون شهوت مال بعد حیوانی ماست شهوت مال اون حیوونیت ما و حیوانیت ما مال زمینه مال زندگی زمین نیست دوباره اون حقیقت ما نه مذکر است و نه مونث شهوت شهوت مال صرفاً بدو حالا این خب خیلی هم جای بحث داره خیلی نمی‌خوام راجع بهش ولی این یک شخصیت دیگریه توی مسیحیت که پولوس نام داره ایشون ازدواج حدود نیمی از عهد جدید را ایشون نوشته یا به ایشون منسوب ایشون میگه که من ازدواج نکردم ازدواج نکرده و میگه که هر کس مثل من میتونه ازدواج نکنه ازدواج نکنه یعنی ازدواج اسباب اسکرار هرکس به گناه می‌افته ازدواج بکنه خب این مخالف با اسلام نه اصل بر ازدواج ازدواجم صرفاً برای شهوترانی نیست آرامش پیدا کنید سکینه آرامش یعنی شما با زن و مرد با هم یه چیز دیگره فراتر از که گاهی هم حتی زن و مردی هم که سنی ازشون گذشته و چه مسائلی نیاز را هم ندارن باز هم خوبه نیاز نیست بنابراین حداقل مسیح تو مسیحیت بهتره آدما ازدواج نکنند کشیش‌ها حداقل تو کلیسای کاتولیک که شش دیگه اصلا نباید ازدواج کنه کشیش نباید ازدواج کنه که خیلی هم فساد آفریده خیلی شل باشه مثال زدم یه پیچ کوچولو کار نمیکنه خراب میشه شما میگی ازدواج نکنه همین که گفتی کشیش ازدواج نکنه یه چیز دیگه هم گفتی که نارنج مردم اگر گناه کردن باید برن پیش کشیش اعتراف کنن دو تا جمله ساده شما خوب باشه میریم اعتراف میکنیم میگیم این گناه انجام دادیم کشیش هم میگه گناه رو انجام دادی برو ۵۰۰ بار ذکر را بگو حالا همین دوتا که گفتم خیلی ساده است بغل هم بزار فرض کنید یک زنی تو روستا مره پیش کشیش و سر شاخاش می‌کنه را اگر کشیش فاش بکنه نابود میشه این فرد عظیم به بعد او فردا مجرد ها ارضا نشده تمایل هم داره از این به بعد باید زن خودش را در اختیار کشیش قرار بده که سرش فاش نشه قرون وسطا یه مسئله بسیار جدی بوده بسیار جدی میگه آدم اسرار حتی اگه گناه کرد باید برم پیش یه آدمی بگه تازه او آدمی که ازدواجم ممنوعه براش رسما رسما ازدواج ممنوعه براش شما تو اخبار و اینا شنیدید ماجرا خیلی گسترده است که تجاوز به بچه‌هایی که درس می‌داده بهش اینم یک قسمت ماجراست یک گوشه وقت خراب شد اون وقت میشه وقت میشه دین دست یه آدمی که فساد فاسد این مقصودم هست مثال نمونه ساده است ازدواج نکن خب نکن اعتراف بکن برو پیش کشیش اعتراف بکن چه اشکال داره اون که چیز بدی نمیگه او میگه برو هزار بار فلان ذکر بگو نه این دوتا کنار هم گذاشتیم در خلوت هیچکس نیست باید بیاد اون زن گناهی که کردی بگه من چه گناه کردم با او براش مجازات تعیین کنه انسان وسوسه میشه وقتی نیاز داشته باشه مسائل دیگری پیش میاد همین باعث شده که ازدواج نه ازدواج یک امر مقدس ازدواج کرد و مومنین باید وظیفه دارند توی اسلام اون کسایی که مجردن و نمی‌تونن ازدواج بکنن کمک کنن که ازدواج بکنند امر مقدس این قسمتش را میگذرم نه مقدس تشکیل خانواده و مسئله و اهمیت داره هلو میخوام برم سراغ پیامبر پیامبر ازدواج ازدواج کرد یکی از اشکالات اینه که چرا پیامبر متعدد ازدواج فرق داشته با بقیه مردم ۹ بار ازدواج دائم میتونسته بکنه چون منشا قرآنی نداره منم باشه اشکال حله اینو نمی‌ذارم توی گنجه این نمی‌ذارم چرا چون تو قرآن نیست این همچین قضیهه‌ای که پیامبر ای تصاح حافظ قرآن به من بگه قرآن پیامبر ۹ بار ازدواج بکنه ۹ تا همسر دائم با هم داشته باشه من هرچی فکر می‌کنم نیست توی قرآن بنابراین این را میسپارتاریخ یا روایات زنی نمی‌دونم چیزی که نمی‌دونم بحثم روش خیلی نمیکنم شبهم برام نیست حداکثر اینه که فقها گفتن پیامبر از مختصات پیامبر اینه که ۹ تا ازدواج اگر باشه این سوال دارم ها اگر باشه سال دارم اینها میگم شما اونجا که مرد چهار تا همسر داشت شما میگید که هر شب یکی باید پیش یکی از این زن‌ها بخوابه اگه پیامبر ۹ تا داشته باشه شب نوبت که یکی میرسه این او زن ها یه مقداری مسئله میشه بدن پیامبر با بدن علی فرق داره اگر نیازه اگر نیاز پیغمبر با علی هر دو عربن و هر دو هم ها یک جورن که دیگه از یک فامیل و پسر عمو اگر نیاز بدنی این مسئله پیغمبرش اونم مسئله زن ها هم زن‌هاشو مسئله دارم نمیتونم جواب بدم هم نمیتونم بفهمم چرا پیامبر من نمیگم پیامبر با مثلاً سلمان چرا فرق داشته باشه من فوری میگم هیچکس جرات نکنه بگه چرا گفتی پیامبر باید یک جور باشه علی که شما بالاتر می‌دونید از پیغمبر علی اگر تازه علی هم کوتاه بیاد میرم سراغ حضرت عباس و دیگه هیچکس جرات نمیکنه هیچکی بگه همه کس دستشو بالا میکنه اون را عرض میکنم خدمتتون ببینید پیوند سیاسی توجیه آوردن بعد صحبت از حق زن‌ها می‌کنم حق زن ها میگی پیوند سیاسی را میتونید شما حق فدای پیوند سیاسی کنید زن‌ها میان ۹ نفرند نیاز دارند چطور چهار تا زن را گفتی اگر چهار تا گرفتی باید حتما تقسیم کنی هر شبی یکیش را گفتی گفته شده تو فقه هم گفته شده پیامبر من میگم شما چطور گفتید به همونا میگن شما چطور گفت چی در واقع ما بحث‌های دیگه هم مطرحه برای اینکه توجیه کننده من حالا عرض می‌کنم خدمتتون من تا الان برام حل نیست قضیه منتها چون تو قرآن نیامده مشکل نیست نمیدونم بوده نبوده تو فقه اومده من خیلی بر خودم سخت نمی‌گیرم که من همین الان گفتم شما چهار ماه یک بار و اونم اندازه اجماعیه به راحتی میگم ضد قرآنه کنار میزارم مسئله دیگه تو قرآن آمده که باهاش مشکل آنچه می‌داند و مسلم است و هیچکس مخالفش نیست پیامبر ۲۵ سالگی ازدواج کرده با یک زنی که حدوداً ۱۵ سال بزرگتر از خود خودش بوده ۵۰ سالگی ازدواج دیگری نکرد باشه تاریخی ولی مسلمه تاریخی چیزی که مسکن یعنی مخالف نداره منم دارم جدل می‌کنم یعنی در دارم با چی بحث می‌کنم شما که اینجوری میگید این از مسلمات اون باشه باز هم صد در صد نیست اونچه که تاریخ نشون میده پیامبر تا زمانی که حضرت خدیجه در قید حیات بودن ازدواج مجددی نکردن هرچی بوده مربوط به بعد از حضرت یعنی هیچکس هم نگفتا یک آدمی یه مورخی یک کسی پیدا نمیشه آخه کسانی که اشکال می‌گیرن بر اساس چی اشکال می‌گیرید که پیامبر اینجور بوده بر اساس اینکه مورخان یا چی یا فقها اینجوری گفتن درسته همه گفتن که تا ۵۰ تا زمانی که پیامبر حضرت خدیجه در قید حیات بوده ازدواج نکرده تا اون موقع ازدواج نکرده یک آدمی که از ۲۵ سالگی تا ۵۰ سالگی با یک همسر بزرگتر از خودش ۱۵ سال زندگی میکنه و ازدواج مجدد هم نمیکنه اونم تو فضای عرب که اصلا معمول مردها چند تا زن به این آدم از این جهت وسیله مثلاً شهوترانی امثال اینها نمی‌چسبه نمی‌چسبه وصله تا ۵۰ سالگی این گونه بوده هرچی رخ داده بعد از وفات حضرت خدیجه رخ داده این یه طرف قضیه من نمی‌دونم دقیق تو تاریخ چند تا زن داشته ولی یه جمله میگم این جالبه برای شما این جالبه نقل کنم یک غیر مسلمانانی درباره ازدواج های پیامبر اظهار نظر کرده شما این را ببین این جمله را فقط می‌خوام حرف ایشون را نویسنده تاریخ تمدن ویل دورانت میگه روحیش را اول ببینید تو غرب قرن بیستم تو قرن تو غرب قرن بیستم ببینید جلوی چشم آدم‌ها چه عینکی وقتی داره حضرت عیسی را بیان میکنه میگه حضرت عیسی باید خوشتیپ بوده باشد دلیلش چیه چرا حضرت عیسی باید شما از کجا فهمیدی که حضرت عیسی خوشتیپ بوده میگه از اینجایی که زن‌های زیادی بهش ایمان آوردن این کاملا عینک ایمان آوردن به خوش بودن چقدر ربط داره تو ذهن شما یعنی همین الان من اگه دایی پیغمبری بکنم اون وقت یک نفر به من ایمان نمیاره چون خوش‌تیپ نیستم آخه اینکه چون خوش تیپ بوده زن‌ها بهش ایمان آوردن این خیلی عینک عینک غرب قرن بیستمی پس می‌خوام بگم ذهنیت ویل دورانت چه جوری بوده ذهنیتش اینگونه بود این شخصیت وقتی به پیامبر اسلام میرسه این جمله رو میگه میگه پیامبر اسلام یه وسیله بهش نمی‌چسبه و اون اینکه شهوتران بوده چرا اکثر ازدواج‌هاش با اینکه متعدد ازدواج کرده ولی اکثر ازدواج‌هاش ترحمی بوده این تعبیر مال اونه چون اکثر ازدواج‌هاش ترحمی بوده با مثلاً اکثریت همون زنانی که یه اندازه اسمشون را می‌برید همه سنشون اکثریت من نمیگم نداشته زن جوانها این فوری نه اینو به کسی نداشته ولی اینکه اکثرشون پیروپاتال بودن زن‌های بی شوهری که باهاشون ازدواج می‌کرده و من اون که مسئله سیاسی و امثال متوجه نمیشم این را ولی این را من از قول ویل دوران نقل کردم اکثر ازدواج‌های پیامبر ترحمی که البته حواسمون باشه بین ۵۰ تا ۶۳ سالگی پیامبر ازدواج‌ها که میگیم بین جوانی و دوره چی گذشته بین ۵۰ تا ۶۳ سال که پیامبر وفات یافتنی ازدواج داده و در اینم تردیدی نیست این تعداد همسری که پیامبر گرفته اکثرش پیر بودند شما نگید توشم جوان بوده این قسمت‌ها من خیلی مسئله ندارم یه چیزهای شبهه هست در مورد ازدواج پیامبر و اون اینکه مثلاً چرا با عایشه ازدواج کرد در سن کم که گاهی سن را زیر ۹ سال میارن این هم بهتون عرض کنم این ماجرا ماجرای تاریخی باز این ماجرا ماجرای تاریخیه روایت داریم که عایشه مثلا ۱۵ سالش بوده ۱۵ سالش بوده که پیامبر ازدواج کرده با ۱۵ سال سن بالای حساب میشده اون زمان‌ها ۱۵ سال اما چرا ۹ سال و ۸ سال و ۷ سال و اینا برجسته شده به خاطر اینکه فضیلت به حساب میومده قدیم برای عایشه که کم زودتر با پیامبر ازدواج کرده باشه این فضیلت به حساب میومده مخصوصا برادران اهل سنت سن عایشه را پایین آوردن که فضیلت باشه برای عایشه در حالی که نه اونورشم داره ۱۵ تمام شواهد را بررسی بکنیم شایدم اینجا یه وقت گفت عرض کرده باشم ما شیعه هم حضرت زهرا را ۹ ساله‌اش می‌کنیم در حالی که ۱۸ سالش بوده ازدواج کرده ۱۸ سالش بوده شواهد میگما بحث که حضرت زهرا ۵ قبل از بعثت یا ۵ بعد از بعثت متولد شده این دوتا نقل قول هست اگه ۵ قبل از بعثت متولد شده باشه ۱۸ سالش بوده اگه ۵ بعد از بعثت متولد شده باشه ۹ سالش بوده شواهد خود تاریخی بیشتر یعنی همون ماجراها را که آدم کنار هم می‌چینه میبینه باید ۱۸ سالش بوده باشه و در ۲۷ سالگی هم عروج کرده ۲۷ سالگی نه ۱۸ سالگی یه مقدار غذای‌ها فرق می‌کنه و مثلاً اون ماجرای غربی‌ها کودک همسری و امثال این‌ها را میگن نه حداقل این دنیا نبود این‌ها می‌تونسته جور دیگری باشه یادمون باشه ها من دارم میخوام بگم چه جور بود شباهی یعنی یه چیزی وقتی شبه میشه که شما یقیناً بدون این شده اگه احتمال بدی که اینجور نبوده که نمیتونست اشکال وارد کنی که وقتی من میگم شواهد قوی‌تر اینو نشون میده حتی تاریخ این ماجرا به صورت دیگری میشه یه مسئله پس تو ازدواج‌های پیامبر یه مسئله دیگر در باب ازدواج پیامبر که من می‌خوام یه خورده روش اول برام مسئله گفت دو تا مسئله می‌خوام بگم اول دومیش میگم اول برم سراغ دومی یک ماجرا که خیلی از مردم میگن که چرا حضرت پیامبر با همسر فرزند خواندش زید ابن حارث ازدواج کرد چرا ازدواج کرد عرب‌ها فرزند خوانده را در حکم فرزند به حساب می‌آوردن فرزندش باهاش ازدواج نمیکردند خوب پیامبر ازدواج کرد با فرزند با همسر فرزند خواندش که زینب بوده اسمش دختر عمه خود پیامبر هم بوده دختر عمه خود پیامبر بوده زید یک برده بوده غلام بوده غلام پیامبر حضرت محمد بوده پیامبر آزادش کرده و فرزند خوانده خودش و زینب دختر عمش را به ازدواجش درآورد یعنی خود پیامبر زینب را به ازدواج این زید درآورده ولی زید باش نساخته و طلاقشو نساخته باش و طلاقشو دادی و این زینب شیفته پیامبرم بوده در عین حال بد که طلاق داده یه حرف اینه بعد از فوت زید فوت کرده و بعد از فوت زید پیامبر باشه ازدواج کرده همینه که قبلش از نمیدونم در این باره اظهار نظر نمی‌کنم ولی ماجرا را قرآنی را میبینیم ببینیم که آیا این تهمت به پیامبر یا نمی‌چسبه بله این آیه ۳۷ سوره احزاب درباره همین ازدواج پیامبر با زینب دختر عمشه همسرقرآن باید ببینیم ما بر اساس همین آیه می‌خوام داوری بکنم شما هم داوری بکنید انعم الله علیه و انعمت علیه آنگاه که خداوند گفت که به اون کسی که خدا نعمت ها و تو هم بهش نعمت دادی نه عام کردی اشاره به کی میکنه زید غلام آزادش کرد و فرزند خودش کرد امسک علیکم زوجک بن زید گفت که همسرت را نگه دار طلاق نده و تقوا پیشه کن ببین قرآن داره میگه اون گاه که تو به اون کسی که پرورشش دادی نگهش داشتی چه کردی بهش گفتی که تو همسرتو نگه دار طلاق نده و تقوا پیشه کن چی می‌خواسته طلاق بده طبق این آیه زینب می‌خواسته طلاق بگیره یا طلاق بده طلاق بده که میده بهش گفت بگو نه آها بله امسک علیک زوجک الله همسرتو نگه دار طلاق نده و تقوا پیشه کن او یه پیامبر به او گفتی پس پیامبر به زید توصیه کرده همسرتو طلاق نده همسری را که خودش به ازدواجش درآمده بوده همسری را که دختر عمش بوده و خودش به ازدواج زید در آورده بوده عادتاً وقتی دارم می‌خونم دنبالش قاعدتاً می‌خونم دیگه خوب الله پس گفته پیامبر میگه که ماجرا بعدش تو دلش چیز دیگه بود چی بود تو دلش چیز دیگه بود چی بود با نه نه کاملا حواستون پرت است تو دلش این بود که می‌ترسید از مردم که بگه با همسر فرزند که طلاقشو می‌خوام ازدواج کنم این دیگه قرآن تفسیر نمی‌کنم اصلاً مخالفم با تفسیر ترجمه می‌کنم ترجمه این آقایی که نمیدونم کی هست من الان نمیدونم با اونایی که تو قلاب نوشته من فقط میخونم براتون کاملا میخونم ببینیم شما چی میفهمید و یاد کن زمانی را که به آن شخص که خدا به اون نعمت بخشیده بود نعمت اسلام را مثلاً بهش بخشیده بود تو قلاب نوشته و تو هم با آزاد کردن از طوق بردگی به او احسان کرده بودی می‌گفتی تقول میگفتی می‌گفتی یعنی چه یعنی مکرر می‌گفتی می‌گفتی نگفتی اون مترجمو دارم می‌خونم می‌گفتی استقولو که می‌گفتی یعنی مکرر در مکرر میگفت میگفت که چی آها می‌گفتی همسرت را برای خود نگه دار آقا حداقل بذار ترجمه رو بخونم آقا چیزی که واضحه هیچی واضح نیست هیچی نه نه معذرت می‌خوام هیچی این هر که میگه فلان چیز واضحه یعنی نمی‌خوام گوش بدم من اصلا کاری ندارم من این ترجمه رو من نمی‌کنم که شما ترجمه‌ای که من نمیدونم الان این ترجمه کیه من این چیزی که جلوم بازه من نمیتونم ترجمه که من ترجمه رو می‌خونم اول خواستم عربیش رو بخونم خودم ترجمه کنم چون ایشون فرمود من فقط حالا ترجمه را میخونم یه ترجمه رو نمیدونم از کیه خب بله میگفتی همسرت را برای خود نگه دار و از خدا و تو در باطن خود چیزی را چون فرمان خدا به ازدواج با مطلقه میگه بعد از اینکه او طلاق داد طلاق و او به علاقه من بود تو هم بهش علاقه من بودی ببینید اولش میگه میخواست میتونست ازدواج بکنه با زینب که اول میتونست اونا به ازدواج زید درآورد به زیدم گفت طلاق نده بارها هم گفت بله بعد میگه بعد از طلاق زید عرض کنم خدمتتون چون فرمان بله خدا و تو در باطن خود چیزی را پنهان می‌داشتی که خدا آشکار کننده آن بود بله چون فرمان خدا به ازدواج با مطلقه او اون را پنهان می‌داشتی که خدا آشکار کننده او بود تا مردم تا برای مردم در ازدواج مطلقه پسر خوانده های شان ممنوعیت و مشکلی نباشد و برای فرمان بیان فرمان خدا نسبت به مشروعیت ازدواج مطلقه پسرخوانده از مردم می‌ترسیدی می‌ترسید که خب و در حالی که خدا سزاوارتر بود که از او بترسید پس زید نیاز خود از همسرش را به پایان برد یعنی طلاقش را داد و او را طلاق داد وی را به همسری تو درآوردیم دنبالشم بخونم آقای چی ها به همسری دی را به همسر تا برای مومنان نسبت به ازدواج با همسران پسرخوانده هایشان زمانی که نیازشان از آنها به پایان برده باشند یعنی طلاقشو داده باشند سختی و حرجی نباشد مردم ببینید همین آیه رو همین شکلی بهش نگاه بکن پیامبر دختر عمش را به ازدواج پسرخوانده خودش که خود برده بوده و خودش آزادش کرده در میاره تا اینجاش غیر از بزرگی چیزیه غیر از عظمت چیزیه دختر عمه که می‌تونست به ازدواج خودش در بیاره به ازدواج برده‌ای که آزاد کرده این فرد برده آزاد شده زید پسرخوانده پیامبر ناسازگاری می‌کنه می‌خواد همسرشو طلاق بده پیامبر به نهایت توصیه می‌کنه که همسرت را طلاق نده طبق همسرت را طلاق نده ولی به فرمایش پیامبر گوش نمیده و همسرشو طلاق میده بعد حالا من نمی‌دونم اینجام نیامده آیا بعد از وفات زید یا قبل از وفات زشت پیامبر به خاطر اینکه این دختر عمشم خیلی بهش علاقه من بوده باشه ازدواج میکنه مندلی چه اشکال نمی‌بینم هیچ مسئله‌ای نمی‌بینم در این قضیه چه قبل بوده چه بعد بوده چه قبل بوده چه بد بوده کسی را که خودش به ازدواج دیگری درآورد توصیه‌ام کرد به نهایت که طلاقش ن طلاق داد به توصیه پیامبرم گوش نداد توصیه مکرر پیامبر حالا فرض کنیم بعد از طلاق ازدواج کرده باشه از نظر من هیچی پس این مسئله بیخودی مسئله شده این بیخودی مسئله شده و نه اما یک مسئله دیگر این مهمه و اون اینکه باز قبل از این دومی یه مسئله دیگر را عرض بکنم خدمتتون آیه دیگر از قرآن داریم که میگه ازدواج با زنان پیامبر بعد از وفات پیامبر جایز نیست هیچ مسلمونی حق نداره با زنان پیامبر ازدواج بکنه برا من تا الان حل نیست توجه می‌فرماد این مسئله الان خیلی هم شنیدم راه حل ها را چون برای مثال من میدم دوتا مسئله دارم عایشه اگر بیست من گفتم ۱۵ سالش بوده الان گفتم ۱۵ ازدواج کرده پس بیست و مثلاً ۵ سالش بوده موقع وفات پیامبر دو تا مسئله هست یکی اینکه مگر زن ۲۵ ساله نیاز جنسی نداره که نباید ازدواج بکنه یه مسئله دوم زن‌ها کار نمی‌تونستن بکنن توی کار نبود پیامبر چه مالی گذاشت برای زندگی این عایشه جوان که بگه حالا تا آخر عمرت مجرد باش دوتا اشکال را دارد و اینم برام هست که خوب چرا چرا زنان امام علی می‌تونن ازدواج زنان پیامبر نمی‌تونن ازدواج بکنن چرا به چه دلیل مسئله حقیقتش بهم نگید به خاطر احترام پیامبر به خاطر اینکه اسرار پیامبر را فاش می‌کرد اگه قرار بود اسرار پیامبر را فاش بکنه عایشه فاش میکردید که توجه می فرما ازدواج نکردم توجه می‌فرمایید ازدواج نکردم فاش میکرد من نمیدونم این یکی از چیزهایی که تو گنجه است که گفتم نمیدونم جواب براش نه جواب ها را شنیدم و جواب ندارما این را گفتم برای اینکه فکر نکنید من اهل کلاه گذاشتنم‌ها نمی‌خوام کلاه سرتون بذارم ولی بقیه که ندارن من نمی‌خوام کلاه سرشون بله برداشتن نه آخه کلاه هم گذاشتنی هم برداشتنی تو فارسی هم کلاه میزاریم هم کلاه برمیداریم هر دوش است بنابراین این قضیه را من خیلی برام حل نیست گفتم جواب ها را شنیدم بارها معنی از این به بعد دیگه حق نداره ازدواج کنیم ولا انتبدله من ازواج اینایی هم که داری حق نداری یکیشو طلاق بدی و یکی دیگه بگیری بعدش میگه عجب حتی اگر خیلی از زیباییش خوشه بیاد شما دوست ندارید واقعا حتما همین الان بلافاصله یه پزشک معذرت می‌خوام توجه بفرمایید مگر اصلا میخوام راجع به همین یه مقدار صحبت میگه حتی اگر از اینکه از زن زیبا خوشت نیاد مرد از زن زیبا خوشش میاد زن از مرد خوشتیپ خوشش میاد این نمیشه کاریش بکنی خودشو نگه داره ولی اینکه نمیتونی بگی که نه من برام هیچ فرقی نداره که مثلا یک کسی که به نهایت پیروز باشه با یه کسی که جوان جوان اگه فرق نداره برات یه مشکلی داری نه فرق باید داشته باشه فرق داره قشنگه فرق داره فرق نداشت که اینقدر توصیه نمی‌کردن که آقا خودتو کنترل کن خودت را دلت را دل که میخواد دل باید کنترل بنا بود که دل آدم نخواد اون چیزای دیگر را همه کس مستقل ترین آدم بود دل آدم میخواد حالا همینجا پیامبر هم یکی بود مثل ما همین جشن آره اینو می‌خوای بگی آره پیامبر شهوت داشت عربم بود تازه عربم بود عرب قوی‌تر از پیامبربله بله پیامبر میتونه خودشو کنترل کنه ولی خداوند ازش میخواد خودتو کنترل کنه خداوند تو این آیه میگه حق نداره دیگه بیشتر ازدواج کنیم بله بله دوتا ماجرا هست دو تا درس تو این آیه که فوق العاده مهمه دوتا درس فوق العاده مهمه جدای از اصل مسئله ۱ پیامبر و ائمه را از انسان بودن بالاتر نبریم اگر بردیم یه جای دیگری خراب میشه نکنید که اگر گفتیم مثلاً قبل از زمان امام حسین امام حسین مثلاً قرار بود امام زمان بیاد یا قرار بود جهان گل و بلبل بشه به خاطر کشته شدن امام حسین ماجرا عقب افتاد و گفتن نمی‌دونم ۱۰۵۰ میلادی ۱۵۰ هجری حادثه رخ میده و باز به خاطر مثلاً دهن لقی شیعیان عقب افتاد اون وقت من سال می کنم بخاطر دهقه یه نفر مثلا یا خرابکاری یه نفر تو کوفه دنیا بنا بود سال میلادی ۶۱ میلادی گلستان بشه و تا الان گلستان باشه به خاطر یه نفر خدا اومد نکرد اون کار را یه نفر که یه نفر تو همه تاریخ هر کار کنیم تو شیعه ۴ نفر نفوذی هست حالا فرض کنیم خودش شیعه نخواد خودشو نگه ها خود شیعه نخواد چی بکنه ها چند نفر نفوذی هست اصلا میگه تو این دوره الان میشه مخفی کنید چیزی را زمانش هم همین جور بوده مخفی کنیم اگر قرار باشه به من کسی بک که ۱۴۰۰ سال پیش یک گروهی وظیفه خودشون انجام ندادند و برنامه خدا به هم ریخته و الان تو باید این وضعیت ظلم و فساد تحمل کنی به خاطر کاری که جمهوری اسلامی سخن خدا میخواست به خاطر فاش کردن سر یا عمل کوفیان به عقب افتاد خدا می‌خواست درست بشه بر اساس یه روایت خوب ببینید می‌خوام بگم هرچه غیر عادیش کردی اگر غیر عادی شد اگه ائمه همه چیز آینده را میدونن و پیش زمان میگن و چی میگن جورش کنی که سال ۱۰۵۰ مثلاً یا ۱۳۵ مثلاً چرا ظهور نکرد چرا نشد باید جور بکنی که زمان امام ششم در زمان امام دوازدهم یعنی زمان امام ششم امام دوازدهم میاد خوب بود که بیاد که حداقل اون چهار پنج تا امام شهید نمی‌شدن امام هفتم و هشتم و نهم و دهم و یازدهم کمتر شهید می‌شدن زمان امام صادق قرار بوده امام زمان ظهور بکنه یعنی چی آقا خراب کاری نکنیم اگر یه خورده بریزیم دور و روی پایه درست اون وقت جوونامون هم نمیگن که آقا شرور ندید اتفاقات قطعی رفتار ما شیعه باعث میشه که لطف خدا به بشریت عقب بیفته خدا می‌خواد به بشریت لطف بکنه دنیا را گل و بلبل بکنه اون وقت ماهای در اینجوری زندگی کردیم خدا برنامه‌شو تغییر میده اونم نه این قانون که در واقع ما خودمون بد کردیم آقای لنکرانی آقای لنکرانی آقای گوش بدید آقای گوش میدید توجه بکنید لطفا وسط صحبتم هیچی رو توضیح ندید من که گفتم حدیث حدیث که سال مثلا چقدر میشه من مشکل زبانی دارم عرض کنم خدمتتون که یه ماجرا بزار تاریخی بگم بهتون سال ۷۰ میلادی آقای آقای لنکرانی اگر آقا اگر خودم فهمیدم اشتباه کردم درستش می‌کنم ۷۰ میلادی سال ۷۰ میلادی یهودی‌ها آواره شدن از وطنشون یعنی تو منطقه فلسطین بودند و آواره شدن تو دنیا عالمان یهودی باید جواب می‌دادند اگر ما قوم برگزیده خدا هستیم چرا اینقدر بدبختی چرا آواره‌ای چرا وطن نداریم جواب عالم اینه تقسیم خودتون گناه کردید به خاطر گناه و شما قوم برگزیده خدا هستید ولی چون گناه کردید خدا آوارتتون کرد خوب باشه تای مدتی می‌شد اینا بگی یه زمانی شد که پیدا شدن گفتن آقا ۷۰ میلادی ۲۰۰۰ سال گذشته به من چه مربوط که ۲۰۰۰ سال پیش یک کسی گناه کرده ظلم کرده بت پرستیده هر غلطی میخواد کرده باشه من چرا بدبخت باشم دو هزار سال پیش این چه خوناییه ۲۰۰۰ سال پیش یک کسی گناه کرده من با صحبت بدم سوال مطرح شد قرون وسطا آقای ۱۵۰۰ سال گذشته آره ما یهودی مجبور شدن جوابی بدن گفتن آقا ما قوم برگزیده فقط نباید کفاره گناه خودمونو بدیم کفاره گناه کل بشریت ما باید بدیم دیگران را هم که گناه می‌کنند ما باید کفاره شو بدیم پس باید صبر کنیم تا هر وقت اینو بهش میگن چی نصف میشه ها اسمشم توجه بفرمایید حواست ما که آقا بگو گیر کردن بگو نمیدونم ماستمالی نکن تا دیروز میگفتی به خاطر گناه خودمون حالا که دیر کردی میگی نه ما قوم برگزیده هستیم باید گناه همای مشابهش تو ادیانه دیگه آقا چون نمی‌تونید بگید که به خاطر اینکه کسانی امام حسین را کشتند به شهادت رسوندن برنامه خدا تغییر کرد دیگه همه بشریت باید هزینه بدیم این حرف معقول نیست عینش توی یهودیت بوده معقول نیست حرف نامعقول نزنیم تا جوان هامون معقوله دینتون منطقیه یه روایت اومده روایت که حداکثر زنیه با یک روایت قضیه را چی نکنیم آقا بگید نمی‌دونی امام زمان مصلحتش چیه خدا من نمیدونم من چیزی در این باره نمیدونم از من می‌پرسید مختلف امام زمان هر وقت بیاد قرآن جدیدی می‌آورد چون قرآن من قائل به خاتمیت پیامبر هستم پس همین قرآن را میخواد پیاده بکنه حتما حتما میخواد به همین کتاب عمل بکنه همین کتاب میخواد پیاده بکنه وظیفه من اینه که همین الان به این کتاب عمل بکنم و این کتاب را پیاده بکنم هر وقت اومد و خواستیم کتاب را پیاده بکنه ولی همین الان هم منتظر نمی‌مونم به اندازه توانم تلاش می‌کنم که این کتاب پیاده بشه این ببخشید یه مقدار حاشیه رفتم وقتم هم فکر میکنم وقت داریم خیلی وقته گذشته باشه باشه باشه عرض کنم خدمتتون که آره پیامبر یک انسان ائمه یک انسان مثل بقیه شهوت دارند مثل بقیه علاقه دارند مثل بقیه باید خودشونو مثل بقیه خدا بهش میگه خودتو کنترل کن خدا بهش میگه تق الله به خود پیامبرانم میده ها بایدم بگه اگر هر چیزی را غیر عادیش کردیم اون وقت اون لوازمش را هم باید بمونیم ببخشید داستان اصل داستان ازدواج پیغمبر با عایشه بود که شما نظرتون رو نگفتید پیام پیامبر با عایشه بود ازدواج سیاسی نمیدونم ابوبکر گفته اگر مثلاً به ازدواج ازدواج دروغه این همچین چیزی نبوده پیامبر ازدواج کرده عربم متداول بوده چراش را شاهد عاشق بوده چی بوده التماسم می‌کرده من که نبودم اون روز ۳۸ متولد شدم ۱۳۳۸ نمیدونم نمیدونم عایشه ۱۵ سالش بود چقدر شیفته چقدر التماس میکرد بله عرض کنم خدمتتون که من متوجه نشدم متلک بود چی بود میگم صلواتی مرحمت اللهم صل علی محمد و آل محمد بسم الله الرحمن الرحیم تاکید و چیزی داشته راجع به همین روایتی که ذکر چشم راجع به همین خوب اگر همانطور که گفتیم اگر قرار بوده امام زمان در زمان امام سوم بعد از امام ششم ظهور بکنن که با اون روایات و با اون چیزی که به عنوان ۱۲ امام و حتی از زمان پیامبر و امام علی ما یه سری روایی داریم که حتی اسم هم برده شده امام دوازدهم خب این سازگار نیست بعضیا اومدن گفتن که نه این منظور امام دوازدهم نبوده که بخواد ظهور بشه بلکه فرج خواسته بشه بعدش باقی میمونه و در جواب رد این قضیه هم باز ما باید اگر بخواهیم این رو بپذیریم باید اون روایتی که به ما رسیده از پیامبر و امام علی خصوصاً که راجع به مردمان آخرالزمان راجع به مردمانی که راجع به ایرانیا گفته شده سلمان اگر در زمان امام سوم یا امام ششم فرج حادث می‌شده و ما باید خیلی از روایات و چیزهایی که توی نهج البلاغه هست و چیزایی که ما راجع به فرج شنیدیم همه اینها رو باید بذاریم کنار و فقط بریم همین تنها روایت رو بپذیریم بله بله متشکر و به همه چی به هم می‌ریزه منتها یه فرمایشاتی که شما کلیش که فرمودید در رابطه با اینکه پیامبر فرموده و اسم ۱۲ امام را و امثال اینها من الان چیزی نمیگم یک کسی اگه خواست دنبال بکنه پنجشنبه در انجمن اسلامی مهندسین یک صحبتی در مورد امام صادق علیه السلام می‌خوام بکنم که به این چیزها خواهم پرداخت و ماجراها حتی همینهایی که گفته می‌شود پیامبر اسم ۱۲ امامهمه چی رو باید درستش بکنیم و در خدمتتون هستم این موضوع اراده تشریح خداوند رو خود شما نسبت به چند تا موضوع اینجا مطرح کردید که به هر حال اتفاقات و رفتار‌ها می‌تونه زمانشو تغییر بده در رابطه همین موضوعی که حالا من اشاره‌ای کردم آیا این اراده تشریعی خداوند باشه متشکرم اینقدره منتها سوال یه خطه جوابش یه صفحه است عرض کنم خدمتتون که اراده تشریعی یعنی اون احکامی که خدا فرستاده اراده تکوینی اون اراده ای که میکنه که یعنی خدا چیزایی که میخواد ما انجام بدیم میشه اراده تشری اراده تکوینیش اونایی که اراده میکنه و میشه تکوین اصل این قضیه که ما فکر کنیم خدا یه برنامه‌ای داره برای جهان و ما دو درصد جمعیت برای جهان داره دیگه خدا که برنامه ما نه ما خیلی خودمون مهم میدونیم اگر خدا برنامه ای جهان برنامه داره روایاتم که میگه جهان را پر از عدل و داد بکنه پس خدا برای جهان برنامه داره آیا ما دو درصد ما دو درصد حتی اگر خطا کنیم اگر شما دو درصدیم شیعه دو% هم کمتر شیعه امامیه دو درصد جمعیت جهان هم کمتره آیا ما می‌تونیم تو سرنوشت اون ۹۸ درصد اعمال ما اعمال ما باعث بشه که لطف خداوند به اون نود و هشت درصد مثلا عقب بیفته چی بشه اینها این تاثیرات را داره آنجا اساساً اگر قراره امام زمانی بیاد برای ما میاد یار جهان میاد جهان میاد نه برای ما میاد ما خودمونو خیلی باشه عرض کنم که ما حرفمون اینه اعمال من نمی‌تواند تو برنامه قطعی خدا تاثیر بگذارد البته یه چیز هست و اون اینکه اکبر برنامه فضا وقتی آماده بشه مناسب بشه خداوند میفرسته یا خودش می‌دونه کیه ما هم نمیدونیم بنابراین من آره عرضم اینه تکلیف قطعیه الان نما پیاده کردن قرآن اگر یه ذره معطلش کنیم ببینید حالا یه روایتی نفتم خوانده شد که زراره که از اصحاب خاص امام باقر و امام صادق هست حرف این بوده که می‌گفتی که در زمان امام صادق مثلاً نامه نوشته از کوفه به امام صادق در مدینه بوده گفته یه نفر مثلاً ورشکست شده وضعش بد شده بدهکار و فراری الان آیا شما همین یکی دو سال آینده میایید یعنی اون حوادثه رخ میده که ما فکر برای بنده خدا نکنیم این ماجرا این هفته خونده شد این روایت و تشکیل میشه نمیشه که یه سوال من به آقای زراره میگم آقای زراره یه بنده خدا ورشکست شده فراری شما میتونی کمکش بکنی چه بیاد کسی چه نیاد وظیفه تو فرق داره دو دین ناشن تو قرآن نشناختی اسلامو نشناختی مگر اگر یک کسی اوضاعش به هم ریخته و ما مسلمان ها میتونیم کمکش کنیم باید منتظر باشیم که یه حکومتی تشکیل بشه و اون حکومت بیاد به مشکل این اصلا فلسفه انتظاری اینه اینکه ضد دینه که باشه این معنیش اینه که قرآن تعطیل کنیم این معنیش اینه که انسانیتو تعطیل کنیم و منتظر بمونیم که کس دیگه بیاد و اگر زراره همچین سوالی پرسیده الفبای دینو نفهمیده بوده اصحاب خاص تو روایات میگن اینقدر دقیق سوال میکرده که بسیاری از مشکلات حل کرده ها میپیچیدن به پای امام ها میپیچیده یعنی یه حرفایی را می‌زده گاهی هست که میگه صداش و صدای ما اینقدر بلند شد که کوچه صدا شنیده میشد تو بحث بحث که من مشکل یه مسلمان را که میتونم حل کنم حل نکنم تا یک کسی بیاد دو سال دیگه مثلاً آقای دکتر بدهیش به دستگاه جور بوده سوال اینه ما مشکل شخصی حل بکنیم یعنی می‌تونیم دیگه حل نکنیم مشکلش حل کن مشکلشو حل کن تو میتونی بعد این چه سوالی بوده که زراره پرسیده خب اون وقت این جواب این سوال چیه جوابش اینه که به خاطر جوابی که داده شده اینه جواب اینه که به خاطر اینکه مثلاً یه کسایی از شیعه دهن لقی کردن مثلاً عقب افتاد خورده دین تبدیل به لطیفش نکنیم دین را تبدیل به جوک نکنیم جوک اول منبر و صحبت و اینها بگیم ولی اینا را تبدیل به چی نکنیم کنار بگذاریم یعنی چی امام جواب فرمود که نفر تو این نمیدونم قرار برنامه نفوذی هست اومده تو شیعه یه کاری میکنه برنامه خدا به همین ببخشید در خدمت قرآن داشت آخر قسمت اول مناظره ایشون اشکال مطرح کرد اول قسمت دوم مناظره پاسخ دادیم که امام علی علیه السلام خوارج با پاسخ به سخن امام علی علیه السلام حدیث امام علی علیه السلام به عنوان امام معصوم برای ما حجته خودتون قبول کنید بسیار متشکر خیلی زیاد میگن راجع به قرآن که امام علی همچین چیزی با خوارج بگید خوارج یه آدم‌های بسیار سطحی بودند سطحی نگر بودند عمیق نبود دینداریشون امام علی می‌فرماید به احمد به سیره پیامبر استدلال کنید چون وقتی میگه پیامبر یادتون است اینا شاهد بودن که دیدن میگه یادتون هست پیامبر اون روز اینجوری کرد این بیشتر توشون تاثیر داره به این استدلال کن نرو سراغ آیه قرآن که اینا سطحی یه جورایی مثلاً چی بکنن چون عمل پیامبر را که با خودشون دیدن که نمی‌تونن دیگه تفسیر دیگه‌اش بکنن قرآن را چه بسا تفسیر می‌کنند تفسیر دیگه آره قرآن تفسیر ممکنه بشه در یک گونه‌ای واضح‌ترین آیه قرآن را هم تفسیر کردند و وارونه‌اش کردند واضح‌ترینش را مورد خاصیه اولاً راجع به خوارج راجع به همه تاریخ نیست که با انسان‌ها با سیره پیامبر میگه با اینا با اینا اینا شاهد بودن اینا زندگی پیامبر دیدن افراد زیادی هستند که زمان پیامبر با اینا با سیره پیامبر یعنی عمل پیامبر استدلال کن تا بهتر می‌پذیرند تا چون فهمشون عمیق نیست این معناش این نیست که ما قرآن را باید از محوریت بیندازیم و بریم سراغ نه سیره پیامبر را هم باید عرضه کنیم به قرآن اگر اونجا چیز دیگری گفتم این لابلای بالاخره بحث بوده ایشون این را گفتند که عمار ایشون گفتن و من جواب دادم ولی جواب این راجع به خوارج آره خوارج فوق العاده سطحی بودند و آدم‌های سطحی اینکه شما براشون یادتون هست پیامبر او روز چه کار کرد بیشتر درسشون تاثیر داره تا یه آیه تفسیرش بکنه این مقصود خواهش می‌کنم&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87_%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85:_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B5_%D8%8C_%D9%82%D8%A8%D9%84_%D9%88_%D8%A8%D8%B9%D8%AF_%D8%A7%D8%B2_%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA&amp;diff=532</id>
		<title>جلسه چهارم: دانش محمد ص ، قبل و بعد از بعثت</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87_%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85:_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B5_%D8%8C_%D9%82%D8%A8%D9%84_%D9%88_%D8%A8%D8%B9%D8%AF_%D8%A7%D8%B2_%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA&amp;diff=532"/>
		<updated>2026-01-06T09:02:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[https://t.me/azadandish_soleimani/3993 فایل صوتی]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
متن زیر برگردان فایل فوق توسط هوش مصنوعی و بدون ویرایش، حاوی اشکالات زیادی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سلام علیکم و رحمة الله&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بحث امشبمون در ادامه عنوان که قرار داده بودیم محمد صلی الله علیه و آله محمد شناسی قرآن مجید و امشب می‌خوایم علم و دانش حضرت را ببینیم محدودش چقدر است چه چیزهایی می‌داند و چه چیزهایی نمی‌داند شاید شما بفرمایید خوب به ما که مربوط ما بدانیم که پیامبر چه چیزهایی را می‌داند و چه چیزهایی را نمی‌داند چه تاثیری در دینداری ما دارد خیلی تاثیر داره یک تاثیرش اینه که ما اصلا از پیامبر ظاهر چه انتظاری داشته باشیم یعنی چه نیازهایی از ما را پیامبر ظاهر برطرف می‌کنه آیا ما طب را هم پزشکی را هم از پیامبر ظاهر بخواهیم آیا کشاورزی را هم از ایشون بخواهیم آیا اقتصاد را هم از ایشون بخوان آیا علوم تجربی را هم از ایشون بخواهیم به هر حال محدودش کجاست خب این بستگی داره که بگیم اصلاً دانشش چقدر مسئله مسئله دیگر اینکه هر میزانی که گفتیم زبان حیاتش پیامبر می‌دانسته قطعاً بعدش هم همون اندازه می‌دونه حداکثر این هم یک نکته چون ما الان و زمان پیامبر که زندگی نمی‌کنیم ها ممکنه از پیامبر بعد از وفاتشون چیزهایی بخوان این هم یک طرف نکته سوم اینه که پیامبر اگر گفتیم که همه چیز را می‌دونه اون وقت اون آیات که به پیامبر دستور میده که با مردم مشورت بکن در مسئله حکومت اون وقت اون مشورت میشه مشورت سوری چون نیت نداره پیامبر اگر گفتیم همه چیو میدونه پیامبر اگر همه چیز را می‌دونه اون موقع معنای مشورت پیامبر که خداوند بهش دستور داده که با مردم مشورت بکن تو مسئله حکومت میشه صرفاً به خاطر احترام مردم نه اینکه پیامبر مشورت داشته باشید نیاز ندارم چون خودش می‌دونه اون وقت این خیلی تاثیر داره ممکنه همین زمان ما هم معلوم بشه که اون کسی که گفته می‌شود از طرف خدا نصب شده نیاز به مشورت با مردم نداره چون ولایتش همون مثلا ولایت پیامبر گفتیم یه قدم فاصله داریم تا اینکه بگیم یه کسی هم که الان مدعی هست که از طرف خداوند نصب شده نیازی به مشورت مردم در واقع نداره مشورت سوریه تصمیم را خودش باید بگیره و خیلی فاصله نیست بنابراین بحث مهم بحث این همه تاثیر داره بحث سرداری هست توی دینداری ما و حتی تو زندگی دنیای ما حتی همین اکنون بحث ما موثر هست یک نکته اول خدمتتون عرض کنم که اگر از مشهور عالمان که الان زندگی می‌کنند یا قبلا بودن عالمان شیعه این سوال را بپرسیم که علم پیامبر چقدر میگن که پیامبر همه چیز را میدونه میدونسته منتها برای اینکه اشکال نکنه دیگه از همه چیز را میدونسته که شد مثل خدا یه کلمه اضافه می‌کنند به اذن الله همه چیز را می‌دونه با اذن خدا خدا خودش مستقلاً می‌دونه پیامبر در واقع خدا بهش میده علم را و بنابراین میدونم همه چیز را همه چیزو می‌دونه منتها خدا بهش میده به اذن خداوند می‌دونه اگر این شد در واقع همه چیو میدونه در واقع اون وقت مشورتش می‌شود سوری فرق نداره به اذن الله بدونه یا بدون اذن الله بدونه اون موقع الان هم همه چیز را میدونه اگر ممکنه اون موقع آره مشورت سوری میشه چی میشه و اون موقع همه چیو میدونسته اگر یک جمله ای هم گفته که مثلا کسی سوال میکنه از یکی از ائمه سوال میکنه از پیامبر میزنه چیکار کنم ما ناس را با سرکه مخلوط کن و سرتو باش بشو حالت سر ماشوره میزنه الان بریم ناس گیر بیاریم و با سرکه قاطی کنیم و بشوریم و اینها یا اصلا بریم شامپوی ضد شوره بگیریم چیز دیگر الان پزشکا میگن هیچ شامپویی تاثیر نداره اصلا مهم نیست ویتامین کم داری کشد سرت شور میزنه بخور یه چیزایی با شامپو این‌ها تاثیر نداره حالا من که داوری بکنم درباره اون روایتی که میگه سرت را با ناس و سرکه بشو اگر گفتم که امام فقط علم دین را در احکام دین را علم داره چیزهای دیگر ربطی نداره پس چرا اینو گفته امام هم مثل بقیه مردم بالاخره علم زمانه خودشو شنیده که کسی میگه پزشکی از یک طبیبی ولی اگر گفتی که همه چیزو می‌دونه موقع ۱ خب حالا باید ما درستش اینه که سرمون رو اگر شوره زد اینجوری با علم پزشکی تضاد پیدا میکنه اشتباه گفته چرا کسی که همه چیز را میدونسته اشتباه گفته خوب مسائل پیچیده میشه مقداری قبل و بعد از رسالت فرق نداره چون میگن از تولد تا هنگام وفات معصوم تسک معصومه یعنی تکلیف واقعی خودش را انجام میده پس می‌دونه تکلیف واقعی خودش را پس از قبل از هنگام تولد را بنابراین اگر عذالمان سنتی شیعه به پرسیم جوابشون اینه پیامبر همه چیز را می‌دونه از هنگام تولد می‌خوام امشب یه خورده با هم بحث بکنیم بحثمون قرآنی منبع اصلی ما هم قرآن روایت وقتی صحبت ازش میشه میگیم دو دسته روایت متواتر یه دسته متخری که اصطلاحا بهش میگن واحد خبر واحد چیه خبری که زن آور اطمینان آور نیست خبر متواتر چیه اینقدر نقل شده که شما حادثه رخ داده سخن گفته تو این زمان بگیم خبر متواتر مثلاً چیه حالا شما هم شاید مثل بنده مثلا آمریکا نرفته باشید ولی یقین دارید که کشوری به نام آمریکا وجود داره یا نه کجا که ندیدیم ما که نرفتیم این خبر اینقدر نقل شده که انسان یقین میکنه که همچین کشوری وجود داره اینو بهش میگن خبر متواتر خب تو تو اخبار که از پیامبر و ائمه نقل شده بسیار نادر یه همچین چیزی بسیار پس ما با خبر واحد طرفیم یعنی خبرهایی که حداکثر زن آوره این روایات که میگیم همش حداکثر ظن آوره اون وقت یه حرف اینه که خود آلمان سنتی میدن آیا خبر واحد یعنی خبر ذناور معتبر هست یا نه حجت است یعنی میگن معمول عالمان سنتی ما میگن حالا مثلا مثل علامه طباطبایی مثل مفهوم مطهری امثال اینها میگن تو فقه معتبره تو فقه حج ولی تو عقاید تو تاریخ تو تفسیر تو مسائل این گونه معتبر نیست فقط تو فقه معتبره من حرف اونا را نقل کردم الان بحث ما چیه عقاید علم پیامبر چقدر بوده این جز عقاید ماست بنابراین طبق مبنای همین عالمان مشهور خبر واحد معتبر نیست یا باید خبر متواتر داشته باشیم یا قرآن مجید طبق مبنای اونا من خودم خبر واحد هیچ جا معتبر نمیدونم طبق مبنای اونها دارم میگم تو فقهم معتبر نمیدونم ما مجبوریم انتقاداتمون را یا از عقل بگیریم دلیل عقلی قطعی داشته باشیم یا دلیل نقلی قطعی امروز می‌خوایم کار نداریم من نمیخوام بحث عقلی بکنم که بگم خوب بخوام بحث عقلی بکنم میگم مخلوق محدود مخلوق محدوده درسته ظرفییت علم لایتناهی رو داره مخلوق محدود اصلا ظرفیت علم یا فقط خدا که لایتناهی هست این ظرفیت نداره خدا چون لایتناهی است همه چی ولی مخلوط محدوده ظرفیتشو نداره همه چی رو بدونه نمی‌خوام بهش بپردازیم ببینیم از قرآن چی میفهمی پیامبر چی میدونسته آیا اون حرف عالم چقدر درسته که گفتن پیامبر همه چیز را می‌دونه منتها به اصطلاح به اذن الله همه چیز را می‌دونه پیامبر همه را می‌دونه به اسم الله ببینیم که این حرف چه اندازه به اصطلاح درسته من یک آیه قرآن را خدمتتون میخونم این آیه رو ببینیم این سوره اعراف آیه ۱۸۸ می‌خوایم با دقت یه نکته را هم عرض بکنم خدمتتون خیلیا به من میگن که این بحث های فنی را بین مردم نرود مطرح بکن بیا تو حوزه معتقدم که نه مردم بهتریعنی حداقل اینه که عقاید خودشون را که از جای دیگه گرفتن تحمیل به قرآن نمی‌کنند مصیبتهامون اینه که عقایدمونو تحمیل بر قرآن می‌کنیم نمیریم عقایدمونو تطبیق بر قرآن کنیم مطابق قرآن عقاید مونو درست کنیم نه نه عقایدمونو تحمیله بر قرآن میکنیم قرآن باید مطابق ذهن ما بگه نه اینکه ما بشیم مطابق قرآن خب حالا شما ببینید گفتیم چی عالمان میگن پیامبر چی علم وقتی میگیم همه چیو می‌دونه یه چیزاییه که یاد هر آدمی یاد می‌گیره یه چیزاییه که یاد گرفتنی نیست اونا رو بهش میگیم علم غیب آیا پیامبر غیر از این چیزهایی که یاد میگیره چیزای دیگری هم می‌دونه غیب یا نمی‌تون آلمان گفتن می‌دونه ولی به اسم الله نفسی نفعا و من برای خودم بگو به مردم بگو خداوند میگه به مردم بگو که من برای خودم نه مالک نفعی هستم و نه مالک ضرر نمیتونم نفعی را برای خودم جلب کنم نمیتونم ضرری رو از خودم دفع کنم جلسه قبلمون این بود که پیامبر دو جلسه پیامبر دقیقاً مثل ما بشر مثلکم خب ما هم نمیدونیم ما هم نمیتونیم ضرر را از خودمون دفع کنیم خداوند به پیغمبر می فرماید که به مردم بگو الله ماشا مگر اینکه خدا بخواد فوری نیان و بگن الا ماشا خوب خدا خیلی چیزا میخواد بله خدا اگه بخواد که منم دفن کنم خدا بخواد که منم می‌تونم هرچی خدا بخواد که معلومه خدا اگه بخواد می‌تونم دفع کنم یا سود جلق کنم یا چی کنم حالا دنبالشو ببینید تکثرت من الخیر و ما مسنی اگر من غیب میدونستم چیزهایی خوب را جلب کردم از جمله مار به سود خودم میدونستم این کار میکردم و هیچ سویی به من نمیرسید من نمیرسید تو میدون جنگ وقتی وایسادم می‌دونستم که یکی پشت سرم داره میخواد حمله کنه جا خالی می‌دادم واسه برق می‌گرفتم جلوش سوی دیگه بهم نمی‌رسید نفهم جلب میکردم مثلا من میدونستم غیب داشتم اینجا گنج دفنه یک گنچه اینجا زمین آب پس اگه چاه بکنیم اما دیگه اینجا هست خیلی فرقه بین کسی که بدون اینجا آب هست کسی که ندونه اون که میدونه که اینجا آب است اونجا آب هست ولی پیامبر بگو نمیدونم بگو اینها را نمیدونم و ما مثنی الا نذیر و بشیرون لقوم من فقط فقط بشارت دهنده و هشدار دهنده بشارت دهنده و هش دادن دستم برام قومی که مومنه‌اند کوچولو اینجا توضیح بدم مسئله یومنون من بشارت میدم و هشدار میدن به اونایی که ایمان به اونایی که ایمان ندارند چی نمیده سرتاسر قرآن این حرف است اول قرآن ذالک الکتاب لاریب فی هدا لل متقین میگه غیر متقین را نباید هدایت بکنه ما یه هدایت یک ایمان یک اسلامی فطری و ذاتی داریم و اون اینه که انسان تسلیم حق باشه اونی که انسان به حق گردن بدهد او اینکه انسان بخواد خوب باشه پیامبر کسی را میتونه متقی بکنه که چی بخواد کسی که نخواد که کسی که نخواد به حقیقت گردن بنه که پیامبر نمیتونه بگه که اینا حقیقته اون وقت اینجا قوم یومنون یعنی کسایی که می‌خوان به حقیقت گردن بنهند میگه خب این شبهه‌ای براتون حل شده باشه تو خیلی آیه داریم و ۳۰ تا ۴۰ تا آیه گونه داریم یومنون مومنین للمسلمین متقین هدایت برای متقینه برای مسلمینه این آیات را داشته باشیم من عرض کنم که هیچ سود و زیان را از خودم نمیتونم در مالک نیستم که چی بکنم من غیب نمیدونم بگو بگو من غیب نمیدونم اگر غیب میدونستم منافع بسوزه خودم جلب می‌کردم مال زیاد می‌کردم دفع می‌کردم فقط و فقط من بشارت دهنده و هشدار دهنده هستم برای اونایی که به حقیقت گردن می‌نهند حاضرند به حقیقت کردن پیامبر علم غیب داره یا نداره بگو من نمیدونم اگه می‌دونستم این کارا می‌کردم این آیه اون وقت آقایون میگن می‌دونه ولی به اذن الله این آیه میگه چی نمیدونه یه چیز دیگه استدلال دیگه اگه به اذن الله بدونه بازم میتونه مال زیاد کنه یا ضرر بکنه یا نهجوری نمی‌تونه پس حرف آقایون ضد است حرف آقایون تا اینجا است چون باید خودمون یه مقدار عرض کنم خدمتتون که این یک آیه بود اعلم تفسیر گرفته شما نه نه فعل مضارعلم صیغه سیزدهم اعلم نهلمو شما تفصیل گرفتی درسته نه اعلم صیغه ببخشید که این یک آیه هست حالا باز یه آیه دیگر عرض کنم خدمتتون که که سوره انعام آیه ۵۰ سوره انعام آیه ۵۰ خزائن خداوند بگو نزد من نیست من دسترسی ندارم الغیر غیبم نمی‌دونم غیبم نمی‌دونم و والله نمیگم من فرشته این اتباع الا ما من فقط و فقط تابع اون چیزاییم که به من وحی میشه حالا همینجا پیامبر غیب میدونه یا نمیدونه اینجا می‌خوام بگم هم میتونه چی هرچی بهش وحی شد هرچی بهش وحی نشده مثلاً اگه پیامبر خودش بود میدونست که مثلاً ماجرای نوح چی چی بود ماجرای ابراهیم چگونه بود چی بود نمیدونست که ندیده بود که اینا علم غیبه پس اگه بخوایم می‌آید در نظر بگیریم پیامبر حتما غیب داره ولی اون چیزایی که بهش وحی میشه بیشتر نداره اون وقت چی میشه اون چیزایی که مربوط به دینه پس پیامبر هم می‌دونه غیب می‌دونه اون چیزایی که مربوط به دینه نمی‌دونه غیر اون چیزا رو نمی‌دونه وقتی میگه بگو بله من فقط تبعیت می‌کنم از هرچی به من وحی میشه ای مقدار میدونم بله تفکر تفکر آیا مساوی کسی که بیناست و نابینااست آیات تفکر نمیکنید اگه این آیه را در نظر بگیریم باید بگیم پیامبر آنچه که بهش وحی میشه میدونه که غیر مسائل را نمود علم دیگری نداره یکی دیگه آیه رم بخونم خدمتتون شبیه همینه سوره هود آیه ۳۱ سوره هود آیه ۳۱ قول لکم عندی خزائن الله من نمیگم که پیش من اذان که به هر کس هرچی بخواد بدم من کارهای نیستم من نیستم خب ولا اعلم الغیب نمیتونم ولا قول ملک خوب و من نمیگم که من فرشته ام هستم بله ولا عقول و اینم نمیگم که ادعا نمی‌کنم که غیب میدم و نمیگم که من فرشته‌ام و درباره آنان که چشمانتان فرومایه و خارشان می‌نگرد نمی‌گویم که خدا هرگز خیلی به آنان نخواد چون کسایی رو میشمارید من نمیگم خدا اینا را برجسته من درباره اینا داوری من درباره آدما داوری نمیکنم نمیدونم خدا به آنچه در دل آنان است آگاه تر است این چیه خدا به آنچه در دل هست عالم یعنی من درون دل انسان ها را درون دل انسان‌ها را چیزی درباره ظالمین جالبه اگر من یه دعا بکنم صدم گرم جالبه خدا به انسان خوب این هم تا اینجای کار به نظر من روشنه که پیامبر علم غیب نداره مگر چیزی که خدا بهش وحی بکنه سه بار میگه بگو منطقی نمیدونم بگو من غیب نمیدونم پس پیامبر نمی‌دونه چیز همون چیزی که بهش وحی می‌شه می‌دونه غیر او را به اصطلاح نمیدونه او بله یه نکته دیگرم حالا باز اینکه تاکید بر اینکه پیامبر سوره شورا آیه ۵۲ وکذالک اوحینا الیه من امرنا تدری ملکتاب و ایمان ولاکن جعله الله نورا مهدی بهی من نشا من عبادنا برای اینکه به هدایت و ما و خداوند میگه ما وحی کردیم به تو یه چیزی روح از عمرمون که تو نمیدونستی کتاب چیه ایمان چیه اینا رو نمیدونستی اینا رو با چی فهمیدی باور یعنی غیر از وحی چیزی بله بعضیاش راجع به پیغمبران دیگر مثلاً ممکنه پیامبر فرقی نداره به پیامبر انواع قلب ببخشید این خبرهای غیبی است که ما وحی بهت می کنیم ما کن تعلمها انتلاقوم این چیزایی که بهت وحی کردیم نه خودت می‌دونستیما بهت رحم کردیم ما بهت وحد کردیم از هرکی برگردیم ها میگه ولا قله هازا قبل از اینکه بهت وحی بکنیم هیچی نمیدونستی بله این سوره بود آیه ۴۹ شبیه این داریم در سوره آل عمران ۴۴ ذالک من نعبا قلب نوحی الیک و ما کنت علیهم یولقون اقلام میگه اون موقعی که داشتن قرعه کشی میکردند که کفالت حضرت مریم را بر عهده بگیرم تو حضور داشتی تو می‌دونستی اینا رو ما برات نقل کردیم میگه ذالک من انواع الغی از اخبار غیبیه که ما بهت وحی می‌کنیم و تو نزدشون نبودی که اینا رو بدونی پس تا اینجا پیامبر علمش به محدوده به او چیزی که می‌شه می‌دونه چیزای عادی هم که کسب کرده بیش از این نمیدونه پیامبر علم غیب نداره چرا قرآن اومده اینا رو میدونه خدا بهش گفته بیشتر نمیدونه اما بریم سراغ یک آیه که آقایون همه چیو همه اون آیات را فراموش کردند غیبه فلا یضه علی غیبه احدا سوره جن آیه ۲۶ خداوند عالم غیب است که آشکار نمی‌کند غیبش را بر هیچ کس این سوره جن آیه ۲۶ آیه بعدی الا من ارتزا من رسول من بین مگر به پیامبری که پسندیدتش توجه میکنید بله مگر پیامبرانی که اونا را پسندیده یا برگزیدتشون اونا را آگاه میکنه و البته از پیش و پس نگهبانی هم میده که بهش وحی کرده حتما دست مردم برسه کسانی که میگن پیامبر علم غیب داره به این استناد میکنن خداوند غیبش را ظاهر نمیکنه بر هیچ کس مگر بر پیامبرانی که انتخابشون پیامبران که ظاهر می‌کنه یه مقداری را که اول گفتیم که یه چیزایی براشون ظاهر می‌کنه براشون آشکار میکنه این آیه با اون آیات قبل در تضاده یا نه آیات قبلی هم میگفت که پیامبر هیچی نمیدونه مگر اون که بهش وقت بشه که خدا غیب هیچ کس ظاهر نمیکنه برگرد برای پیامبر میکنه چیز جدیدی نمی‌گه همه آیات فراموش کردند میگن خدا غیبش عالم غیبه ولی ظاهر نمیکنه مگر برای پیامبران نه اون آیات رو هم ببین وقتی را ببینی این را هم ببینی معنیش اینه که خداوند غیبش را ظاهر نمیکنه مگر برای پیامبران به پیامبران وحی میکنه براشون ظاهر می‌کنه آره دیگه پیامبر پیامبریش نه چیزهای دیگر نه چیزهای دیگر برای پیامبران تو پیامبریش به اصطلاح همه چیز را میکنه و بعد هم معلومه داره وحی را میگه دنبالش میگه اون چیزی هم که وحی براشون ظاهر میکنه نگهبانی میکنه خدا از پشت سر از او که این درست دست مردم برسه و بعد آیه تا خدا رسالات ربط خدا را رسوندن دست مردم پس اینجا که غیب را ظاهر می‌کنه چی چیه ظاهر میکنه احکام خدا را دستورات خدا را بازم پیامبر به اصطلاح بله علم غیب نداره پیامبر دانش نداره علم غیب نداره یعنی چی اگر داستان حضرت یوسف را خداوند براش نمی‌گفت نمی‌دونست قبل از رسالت هیچ یک از اینها را نمیدون بنابراین آنچه که عالمان شیعه میگن از هنگام تولد تا هنگام وفات به اصطلاح تکلیف واقعی خودشون رو انجام می‌دادن به حرف نادرستیه چون قبل از اینکه وحی بشه که نمی‌دونسته چیزی پس قبلش چیزی نمی‌دونست پس قبلش مثل ما بود قبلش مثل ما بعدش چقدر می‌دونه همه احکام چیزایی که خداوند کرده آیا خداوند پزشکی هم بهش وحی کرده یا آیه قرآنم داریم که نه آخه موضوع قرآن مجید مشخصه حالا به این ترتیبی که الان قرآن مجید داره میگه چی ذالک الکتاب لاریب فی متقین کتاب کتاب هدایت مفلحون کتاب هدایت به سوی رستگاری موضوع موضوع قرآن مجید چیست هر کتابی دست ما بدن ما میگیم موضوع این کتاب چیه آیا این کتاب تاریخه آیا این کتاب جغرافیاست آیا این کتاب فیزیکه آیا این کتاب شیمیه این کتاب چیه از همون اول هست نه کتاب هدایت به سوی رستگاری پیامبر هم اومده چیکار کنه انسان‌ها را هدایت کنه به سوی رستگاری هرچی که مربوط است به هدایت به سوی رستگاری خدا بهش داده غیر اون‌ها را نمی‌دونه غیر اون‌ها را نداره بنابراین بر حالا این این بالاترین شخصیت حواسمونم باشه پیامبر هم شیعه هم سن اهل سنت قبول دارن که بزرگ‌ترین شخصیت پیامبر اسلام است خودشم قبول داره که به اصطلاح یعنی میگن پیامبر علاوه بر پیامبریش امام هم هست ائمه امام اند پیامبر علاوه بر پیامبرش امام هم هست بنابراین هرچه درباره این پیامبر گفتیم در واقع هم پیامبر شناسی کردیم همه امام شناسی این پیامبرشناسی فقط نبود امام شناسی بود امام شناسی هم بود اگر پیامبر علمش انقدره امام هام حتماً یزید بیشتر نیست خب بنابراین توجه داشته باشیم اون قضیه را حالا این موضع قرآنه مجید بود روشنم شد آیا تو روایات چه آمده هرچی می‌خواد آمده باشه اگر روایت داریم خلاف قرآن تکلیف ما را راجع به علم پیامبر و علم امام قرآن مجید به وضوح روشن کردی یا نه کاملا روشن کرد اصلا نیازی که سراغ روایت برم اصلاً نیاز نیست یا روایت داریم یا روایت نداریم اگه روایت داریم که ضد قرآنه به دیوارش باید زد اگه موافق قرآن اثری نداره بنابراین این می‌شود اعتقاد قرآنی آنچه که من خدمتتون به اصطلاح بیان کردم ائمه اطهار همین قدر می‌دونن الله از درون دل انسان ها آگاه اند الان در دل من چی گذشته یا نمیدونم شما جواب می‌دیدید آیا می‌دونن یا نمیدونن طبق این حرف ها حالا مگه سوال از شما می‌کنم ببینید ما فاصله‌مون چقدره حاصلمون با قرآن ببینید می‌خوام بگم دین باورهای ما قرآنی نیست باورهای ما با قرآن فاصله داره عقلانی نیست هیچی قرآن کتاب اصلیمونه دیگه با قرآن فاصله داره نوع مردم همه مون وقتی میگیم یا ابوالفضل میشنوه یا نمیشنوم ابوالفضل علیه السلام دیگه میشنوه گفتم یا ابوالفضل دلمو خبر داره یا نه آره دیگه بنابراین ما اعتقادمون اینه همه جا حاضر هست یا نیست صدای همه کسی می‌شنوه دیگه همه جا حضور داره در آن واحد صدای همه را میشنوید درون دل همه آدم‌ها را همه جا هم حاضره ته دریا تا کرات دیگه کسی رفته باشه همه حاضری در آن واحد می‌تونه پاسخ میلیاردها آدم بده بکنه ای باور ماست دیگه این باور ماست اونم پیامبر که من خوندم خدمتتون پیام پیامبر باور ما راجع به امام امام را هم عرض نکردم امام من حضرت ابوالفضل را عرض کردم می‌خوام بگم که آره ما فاصله داریم با قرآن مجید ما دینداری‌مون قرآن یک بعد من امشب تلاش کردم روشن بکنم راجع به ابوالفضل همین را داریم راجع به حضرت زینب سلام الله علیها همین باور را داریم و بقیه اینا رو گفتم دیگه نوبت به ائمه و این‌ها که رسید دیگه اونا که روشنه دیگه قضیه چگونه است واقعیت این هست که اگر اینجور شد اون موقع دین مون یک شکل دیگری میشه اگر ابوالفضل میتوان همه چیز را می‌دانه حتی درون دل من را و می‌تواند در آن واحد همه را جواب بده و حاجت‌ها را برآورده بکنیم ما ابوالفضل را جای خدا نشاندیم اون موقع دینمون فرق داره ما از ابوالفضل باید درس بگیریم درس گذشت درس فداکاری درس ایثار درس بدیم نه ایشون حالا به اصطلاح مشهور معصوم که نیست انسان عادیه برای همین انسان عادی میتونه اسوه و الگوی ما باشه هیچ اشکالی نداره ولی ما یک انسان عادی که نه پیامبر تبدیلش کردیم به خدا سالمینه سوالم اینه صدامونو می‌شنوه یا درون دلمو می‌دونه یا نه خب همون حرف اول زدم آره دیگه عالمان میگن به اذن الله می‌دونه به اذن الله همه جا حاضره صدای همه کس را میشنوه درون دل همه کسم حضور داره در عین حال جواب در آن واحد جواب میلیاردها آدم رو میتونه بده حاجتشونم میتونه برآورده کنه بله به اذن الله با کلمه بسم اللهجواب بدم چیز دیگری گفتم قرآنی بود آیا طبق آنچه که گفتیم خداوند میگه پیامبر علم پیامبر را خداوند مشخص کرد دانش مشخص کرد آیا پیامبر درون دل انسان‌ها را می‌دونه چه خبره یا نمی‌دونه دیگه طبق قرآن طبق قرآن نمیدونم ما میگیم ابوالفضل میدونه اون وقت میگیم چرا یه حرفایی پشت سرمون می‌زنن سنی‌ها یه چیزایی نسبت میدن آقا خودمون بیایم دینمون را مذهبمونو قرآنی کنیم عقلانی کنیم تا نگم اینکه واقعیت جامعه ماست دیگه هیچکی نمیتونه این کار کنه اون وقت سؤالم اینه ولی از اونجا شروع میشه وقتی گفتی پیغمبر همه چیو می‌دونه راه باز میشه که ابوالفضل میکنه اون وقت راه باز میشه که بیاید پایین تر اون وقت راه باز میشه خیلی چیزهای دیگر اون وقت پیامبر که با اون پیامبر قرآن معرفی میکنه واقعا نیاز به مشورت داره نیاز داره چرا نیاز داره در مورد جنگ بیشتر جنگ کرده در مورد کشاورزی بیشتر کشاورز تخصص داره بیشتر میدونه حالا برای همه امورش نیاز به واقعا نیاز به مشورت داره یعنی اگه مشورت نکنه خطا میکنه اگر مشورت نکنه خطا میکنه اون وقت حالا بریم سراغ مثلا امام علی که بگم چقدر باز فاصله داریم امام علی می‌فرماد به یه آدمی نصبش کرده به یک ماموریت خراب از کار در اومده ناجور از کار در اومده این تو خود نهج البلاغه است می‌فرماد که من دیدم پدرت آدم خوبی بود گول خوردم صلاح ابی پدرت منو بولز خیال کردم تو هم آدم خوبی هستی پس امام علی می‌دونه درون دل آدما رو یا نه خیلی جاهای قشنگی میره فکر نکنه این یه حرفی بود که خوب نه نه آیا امام علی که تو خطبه ۲۱۶ نهج البلاغه می‌فرماد منو نقد کنید من تو مسائل حکومتی نقد کنید من فوق اینکه خطا کنم نیستم واقعی میگه یا شوخی میکنه واقعی میگه یا شوخیه یا تعارف میکنه دیگه اینو میشناسه دادن آدم آدم ناجور اگر دیدید یک مثلاً می‌خوام یک اقدامی بکنم یک کاری بکنم شما به نظرتون میرسه اشتباه است بهم بگید تو مسائل حکومتی من ممکنه خطا بکنم چرا خیلی مسئله عوض شد اینجوری میشه که نقد امام علی در حکومتش واجب میشه خود امام علیم دستور میده یعنی واجبه ها میگیم اینجوری با من قطبیست ۱۶ یعنی واجب امام علی واجب و دیگری مثلاً یا خوندی مثل من نمیگه که چون و چرا تبعیت کنید تبعیت مغز کسی حکومت پیامبر باید تو حکومتش نقض کرد نقد کرد یعنی چه تصمیم اشتباه تصمیمی که گرفته اشتباه من نظرم چیز دیگه است و جلسه قبل هم به مناسبت گفتگوی که داشتیم بعد از چی خدمتتون عرض کردم روال کاملا عادی بوده سیره پیامبر بوده مردم از پیامبر می‌پرسیدند که این تصمیمی که گرفتی وحی یا نظر شخصی نظر شخصی عرض می‌کردن ما مخالفیم اینجا اردو نزن جنگ جنگ به اصطلاح بی داخل شهر بجنگیم یا بریم بیرون پیامبر تصمیم گرفت داخل شهر بجنگه افراد زیادی مخالفت کردند که نه داخل شهرک بجنگیم ما نمیتونیم درست بجنگیم چون نگران زن و بچه‌مون هستیم ترسیم اسیر بشن بابا بریم توی بیابون و جلوی دشمن باباشون پیامبر نظرشو عوض کرد راه افتاد رفت و مکررم نقل شده ها حالا تا جایی که من تو ذهنم هست ممکنه این رقم را اشتباه بکنم ولی ۱۸ مورد این گونه نقل شده که کسانی مخالفت می‌کردند با نظر پیامبر کجاست مبنا و اساس را اگر مطابق قرآن کریم همه چیز درست میشه پیامبر نیاز به مشورت داره تو مسئله حکومت اصلا حکومت مال مردمه هر تصمیمی میخواد بگیره حتی پیامبر باید با حق نداره تصمیمی بدون مشورت مردم بگیره امام علی هم حق نداره بدون خودشم می‌فرماد من غیر از امام علی غیر از اسرار جنگی غیر از اسرار جنگی همه چیو با شما در میون می‌ذارم و باتون مشورت می‌کنم انتظار نداشته باشید که چه ساعتی می‌خوایم چیکار کنیم اونو نه ولی باقیش را همه چیز رو من با شما مشورت می‌کنم و تعبیر اینه توجه بکنید حق شما بر من این است که هیچی را غیر از اسرار جنگی از شما مخفی حق شما بر من است نه اینکه من لطف میکنم و این کار را میکنم حق شما بر من این است که من بیام مشورت بکنم البته نیاز هم داره خوب ببخشید که خسته‌تون کردم ولی یه صلواتی مرحمت بفرما اللهم صل علی محمد و آل محمد چی شد سلام علیکم سلام علیکم سلام علیکم هر مقداری که خدا بهش میگفت هر چی خدا خبر بهش می‌داد یه وقت کونش را هم خدا خبر تو دل فرعون بوده چه تو دل حضرت موسی بوده میگفت فقط من تبعیت می‌کنم از آنچه به من وحی میشه سلام علیکم فکر داشته باشیم خدمت شما سپاسگزار طبابت بیشتری کرده علم طبابت داره و حالا میشه واسطه هدایت زحمت کشیدن و علم هدایت دارند همونطور که فرمودید من اینجوری میفهمم که ما ازشون درس هدایت اگر قرار باشه ما فکر کنیم که او ما درخواست مون را از هدایت میشه حرف بله یه مطلب موضوع وحی رو سوره کهف آیه آخرش هم مشخص میکنه ربط اگر فکر میکنن درباره محمد شناسی صلوات الله علیه است چون دو سه تا موضوع شما گفتید خیلی برای من راهگشا بود بعدا مطالعه کردم اینی که درباره مشارکت امیرالمومنین علیه السلام در فتح ایران بود فقط در تاریخ سنت اونم مشکوک و در واقع گفته شده این موضوع ازدواج‌های رسول هم برای من سواله اگر وقت هست دوستان علاقمند هستند در این باره اگر توضیح بدید ممنونتون هستم متشکرم بسیار متشکرم که بسیار متشکر اون قسمت اولش هم که تعریف کردید خیلی خوشم آمد و نمیدونم بیشتر عرض کنم خدمتتون که این سوال فرمایشتون ببینید یه سوال خیلی مسئله ازدواج پیامبر متعدد کرده من قبلا این نکته را عرض کردم که ویل دورانت اگه یادتون میاد یادمه اینجا گفتم حضرت عیسی آدم خوش تیپی بوده چو زنای زیادی بشی ایمان آوردن عینکش چه جوریه کاملا عینک ولی همین ویل دوران میگه پیامبر اسلام وقتی میرسه به پیامبر اسلام میگه اکثر ازدواج هاش ترحمی بوده تعبیرش اینه ترحمی بوده ولی همین قضیه ساده اینجوری بگم اگه بخوایم جواب ساده‌ای بگیم پیامبر ۲۵ ساله که بوده تا ۵۰ سال با یک همسری که ۱۵ سال بزرگتر از خودش بوده زندگی کرده و یک همسر با اینکه همه چیز ظاهری را داشته که همسران دیگر هم بگیریم و تا آخر عمرش هم همیشه گریه میکنه و ناله میکنه که از دست دادم ها ماجراهای متعددی نقدی که عایشه نقل کرده مثلا جوان ترین زن پیامبر بوده که پیامبر وقتی یاد خدیجه می‌افتاد منقلب میشد اینقدر براش خدیجه مهم بود خوب این آدم دست ۵۰ سالگی تا ۶۳ سالگی ازدواج‌هایی کرده عمدش زن‌های مسن بی‌شوهر بودند زینب و عایشه اینها دوتا سه تاش هم جوان بودند اینکه فلسفه یا چیه اینها چیه که ایشون ازدواج کرده و اینا دقیقا چند سالشون بوده حالا ماجرای زینب را عرض میکنم خدمتتان زینب همسر ز زید پسرخوانده پیامبر ولی خود زینب شیفته پیامبر به دختر عمه پیامبرم بود هم دختر عمش بود هم شیفته پیامبر ولی پیامبر به ازدواج زید درآوردش گویا با هم ناسازگار بودند زینب علاقه نداشت دعواشونو آوردن پیش پیامبر پیامبر داوری کرد که طلاق بده دیگه با هم ناسازگاری ایمان چرا گذشت ولی زینب شیفته پیامبر بعد ازبعد از فوت زید این ماجرا وجود داشت هم او شیفته پیامبر بود هم پیامبرم بود ولی نمی‌خواد ازدواج بکنی به چه دلیل به دلیل اینکه یک رسمی توی عرب‌ها بود که می‌گفتن زن پسر خوانده زن خود آدم حساب میشه یعنی زن پسر واقعی حساب میشه معذرت می‌خوام زن پسرخوانده زن پسر واقعی و نباید باشه ازدواج کرد خداوند دستور میده که نه این رسم بیخودی هست پسرخوانده با پسر واقعی فرق داره میتونی ازدواج کنی دستور بهش میده که ازدواج بکن پس ماجرا را ببینید قشنگ بعد از طلاق در جا کشته شد اول طلاق واقع شده بود بعد زید کشته شد بعدم پیامبر حاضر نمیشده ازدواج بکنه من یادم نمیاد مسئول ثبت احوالم نبود نمیدونم از کسی که بوده بپرسید من نبود حالا شوخی بود دقیق نمیدونم دقیق نمیدونم ولی قطعا بالای دوره آخر عمرشون بوده دیگه آیه ۶۰ دقیقه نمی‌دونیم ولی می‌دونیم که اختلاف مشهور اینه که عایشه زیر سن بلوغ بوده که پیامبر ازدواج کرده ولی واقعیت اینه چون میخواستن اهل سنت کمال یه نوع به اصطلاح فضیلتی به حساب میومده که پیامبر قبل از ازدواج باهاش ازدواج کرده این روایت اهل سنت برجسته کرده ولی روایات دیگری داریم که بیشتر داشته بالای ۱۵ و سنش بیشتر بوده ازدواج کرد حالا منم دقیق نمیدونم ولی به هر حال کلیت قضیه یه آدمی که ۲۵ سالگی تا ۵۰ سالگیش اینگونه زندگی کرده ما آدم نمیشه وسیله چی بهش چسوند ازدواج چون تمیز اینا بحث داره که زمان چه شکلی بوده بالاخره بحث مسائل تاریخی هم هستا این ماجرای زید تو قرآن اومده اون ماجرای تاریخی اطمینان آور همونطور که میگم سن عایشه چرا مشهور شده که ۸ سال بوده یا ۹ ساله پیامبر ازدواج چرا حضرت زهرا ۹ سالش بوده که ازدواج کرده ۱۸ سالش بوده شهادت بوده چرا چون شیعه ناپذیلت می‌شمرده اگرنه روایت دیگری داریم که مهمتره که حضرت زهرا ۱۸ ساله بوده و بیست و شش هفت سالگی رحلتش بوده من باشم اون را ترجیح میدم چرا اگه گفتی نوحه سالگی شما که ردیف میکنید که هرچی پیرمرد اونجا بودن صف کشیده بودند برای حضرت زهرا در میگید همه را ۹ سالگی همه اینا بودن همه اینایی که شما ردیف میکنید قبلا ۹ سالگی در خونه پیامبر صف کشیده بودند و تا متهم متهممون میکنن به کودک همسری و امثال اینها چیزهایی که تاریخیه معلوم نیست دلیل داره که چرا این ورش تقویت شده اهل سنت فضیلت می‌دونستن عایشه را پایین شیعه فضیلت میدونه سکه سن حضرت زهرا را پایین تر بیاره تا شهادت شاه تا جوون‌تر بوده اینجور بهتر مردم گریه میکنن خیلی مهمه اون وقت تو گریه شونم مردم بهتر پاکت انواع و اقسام چیزهای دیگر مردم می‌دونی که تو اعضا بهتر خرج می‌کنند تا تو جشن تو عروسی حواسشون هست که پول زیادی خرج ولی تو اذان چون از دنیا دل کندن راحت‌تر خرج می‌کنن و حضرت زهرا هرچی جوون‌تر بوده باشه و شهید شده باشه و هرچی زارتر شهید شده باشه بهتر مردم گریه میکنن و اون وقت پیامدهاش هم اونجوریه حالا به هر حال اینها ببخشید در خدمتتون هستم بفرمایید چون شما مسلح اومدی منم کاغذ درآوردم که خدمت شما اینکه بعضی از مباحث نیست مردم و نظر جناب آقای سلیمانی این حرف درسته غلط نیست ولی به شرطی که تمام قسمت‌هاش درست انجام بشه مثال بزنم برای شما در مورد حجیت خبر واحد هفته پیش شما اخبار بیشترشون زنی هستند و خلاصه اختلاف دارند نوشت قبول ندارن یه چیزایی نوشته که خودشون قبول ندارن در مورد این بحث ها شنونده شنونده خودش اختیار بکنه این کار درسته من فقط یک آیه از قرآن سراغ کتاب نمیریما تو کتاب‌ها منم یه چیزهایی رو بلدم شما از من بیشتر بلد هستین سوره مبارکه حج آیه شش و این اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم هر کلام هر کلام یه منطق داره یه مفهوم منطقشون یکی از کلام ظاهرش فهمیده میشه ظاهر میفرماید میگه اگه یه فاسقی رو دیدی که یه خبری آورد حرف گوش نکن بشنو ولی برای چی یقین بکنی برو تحقیق ولی منطق مفهومش چیه اگه یه آدم عادلی اومد لازم مطرح کنه و واگذار نتیجه گیری رو به مست ۹۵ درصد قبول ندارن قبول ندارن وای به حال نبوت امام وقتتو تلف نکنیم ببینید آقای امام حدس میزنند در دنیای زندگی در زندگی ما جاریه ما یه سری از آدم های اعتماد میکنیم نباید خبر واحد به این شدت خبر واحد یه دلایلی اگه کنارش باشه برای حجته اگر خبر واحد با قرآن بسازه ما خیلی از امور روزمره مون اینجوریه خبر واحد رو میگیریم بعد طرف نگاه میکنیم به طرف مقابلمون الان میگن آقا فضای مجازی دروغه خیلی قابل اطمینان باعث شده که شما وقتی یه چیزی رو میخونیم یا میشنویم از اخبار حالا چه اخباری داخل چه اخبار خارجی درسته ببینید اگر شما یه مبحث درست مطرح کردیم موافق و مخالفت اون بار اول خدمت شما چی عرض کردم شما در مورد ۲ سوره مبارکه کتاب بعد اومدیم حجرات آیه ۱۳ سوره بقره در مقام بیان میشه خدا جایگاه چیه اتفاقا شما بهتر از این چیزا رو بلدید وقتی شما یه دلیلی در آیه داری که چسبیده به خودش حق نداری سراغ در مقام چی هستی که بلد چیکار میکنه کلمه معرفه قلب خودش رو توضیح میده دوتا پیغمبر تعریف متقین برای من خدا تعریفش اینه کسی که به طور پیغمبر ایمان میاره ایمان داریم خداوند وقتی ما می‌خوایم یه موضوع رو مطرح بکنیم موضوع اگر می‌خواید مستمع این حق انتخاب داشته باشه باید واقعا تو این قسمت عدالت داشته شما اینو چیکار کردین ایشون به شما ۳۸ سوره است آیه ۳۹ در علیه سلام خداوند می فرماید خداوند گفتی آقا سوال رو که نباید سوال جواب داد واقعا سوال باید پاسخ داد اگر شما سوالی پاسخ بده شما گفتید مگه خدا ناتوانه من از شما میپرسم خدا مگه ناتوان بکنه فکر میکردم که نباید به کسی انگ بزنیم چون این انگ خوب نیست خدا ناتوانه خدا برس خدا ناتوانه چرا ۵ هزار یاری بکنه سیستم فرق میکنه سیستم کاملا درسته که عصمته تفویض زیاد داریم یعنی آیاتی که میفرمایند که خداوند میخوایم برهان استدلال به کار ببر یه موقع هست خطابه است خطابه صحبت کنمبسیار متشکر بسیار بسیار باید بعضی چیزهاش رو نمی‌گفتی که عرض میکنم یکی اینکه اول فرمودید دین جدید من به دین جدید رسیدم شما رسیدیم آره من که از این ترس ندارم که بگم با دینی که اسلامی که من بهش رسیدم به آنچه مشهوره مشترک لفظی هر کس میخواد حرف منو میشنوه گوش میده خاص می پذیرد که بعضی هم هستند که تمام شد دنبال میکنن چون من به طور متوسط حدود ده تا هشت تا نه تا این جورها سخنرانی به شکلی مثل اینجا دو هفته میزارم روی کانالم و برخی همشو گوش میدم جدید جدید چرا جدیده برای اینکه من چهار تا منبع دارم فطرت عقل قرآن سنت او دین مشهود سه تا منبع داره که چه کسی نیست اجماع شهرت خبر واحد وقتی منابع هم تغییر کرد قطعا دین میشه دین دیگر خوب هیچی هم اگه سخت تر بیاد پایین بیاد استغفار میکنم توبه میکنم هیچ ترسان اما پس این نکته اول تون که درست آره دیگه وقتی پیامبر شناسی جدید خداشناسی شد جدید امام شناسی شو جدید قرآن شناسی شد جدید سنت شناسی شد جدید همه چیزش وقتی شد جدید خب معلومه دین جدیده دیگه جدید اونجا حکم خلاف حقوق بشر و ظالمانه است قبول اجماعی هم هست اجمالی هم هست همه گفتن هیچی قبول ندارن تمام همه رو اثبات می‌کنم که دارم به تدریج این کار خلاف قرآن و خلاف عقل از او دین اونجوری چیزایی در میاد حقوق بشر دین جدید اما این نکته‌ای که فرمودید انجاکم فاسق فتبین ماجرا میدونید درباره چی بوده حالا اینطور که میگن شأن نزول یه نفر اومد خبر داد اولین چیزیه که میگن تو خبر واحد حجته روش بحث میکنن هر طلبی هم حفظشه هیچ طلبه نیست که این آیه را به این دلیل حفظش نباشه حرف اینه یک کسی اومد خبر داد به پیامبر خوب که فلان قوم داره میخواد حمله کنه پیامبر آماده شد که جلوتر حمله کنه دروغ میگفت خداوند فرمود که حالا سوال اگه عادل خبر باید حمله میکرد یا تحقیق کرد جنگ برای اینکه یه نفر خبر اشتباه کرده اونا دارن کار دیگری میکنن خیال کنند خود آقایون اشکال کردن به این آیه نمیشه مفهوم اینهایی که فرمودی هر منطقه‌ای داره مفهومی داره خود عالمان سنتی بحث کردن آیا جمله شرطیه مفهوم داره یا نداره نداره پس این که و اون آقایونی که گفتن خبر واحد حجته از این آیه رد شده گفتن این آیه به دردمون نمیخوره به این استناد نکردن اونایی که گفتن حجته که شما گفتید اینا اینا در واقع اولین کتاب اصولی که ما میخونیم اینا رو دیگه حفظمون میشه و بهش توجه هیچکس نیورده همه عالمان این آیه را نقل میکنن میگن این آیه دلالت نداره چون هم شرط مفهومی اومد گفت که فلان حادثه حمله همون نزول است باید حمله کرد یا باید تحقیق کرد نه خارجی است میگه چرا به یک فاسق اعتماد کرد اومد هر کاری بکن بحث امشب نکردم که خبر واحد حجت یا نه من گفتم خبر واحد حجته یک کلمه گفتم خودم موافق نیستم اما اونایی که میگن حجته میگن تو فقه حجته بحث امروزم نبود اونایی که میگن حجته میگن تو فقه حجته نه تو تفسیر حجت باشه نه تو اعتقادات حجت باشه اگر حجت باشه زن آوره اگر حجت باشه زن آوره همه میگن تو اعتقادات به دردی نمیخوره من که همینو گفتم گفتم با اعتقاد خودم خود آقایون میگن خبر واحد تو اعتقادات حجت نیست اونایی که میگن اما یه بار دیگه ببینیم آقایون میگن دلیل حجیت خبر واحد یه چیزه بنا عقلات مثل مثال شما زدید به چی آقای امام اگه بگه امشب جلسه است من راه میفتم و میام درسته دیگه آره اگر همین جناب امام یه سخنرانی یک تصویر را برای من که حساسم هست و فلانه آیا اون وقت هم اعتماد میکنن اشتباهم احتمال داره فهمیده باشه حدیث اینه حدیث سخن امام را داره امام فرمایشی فرموده فهم خودش را داره نقل می‌کنه فرق داره با اینکه بگه آره کدوم صدها همین جا تو همین جلسه زدم خیلی آدم اشتباه فهمیده موش زیاد می‌شه آره یه اشکال و ده تا اشکال دارم و خبر واحد یه اشکالش دلیل اگه به من بگه کسی بگه سر کوچه نونوایی بازه قبول می‌کنم چون مهم نیست اما اگه بخواد مثل این حادثه حمله دارن میکنن حمله بکنید اصلا اعتماد نمیکنه بدون اعتماد جنگ را بندازم به خاطر عرض کنم خدمتتون پس این مسئله ببینید یه تیکه صحبت کردید واقعا جا نداشت بعدش گفت که من یه جای دیگری سخنرانی کردند اونجا به تفصیل دلایل خودم را آوردم جلسه‌ای دارم مرور می‌کنم ترجمه و تحمل اسمشه آیات قرآن هست و سه چهار جلسه‌اش گذشته دقیقا بگم چرا این چیزا رو گفتم چون باز اصل صحبت تمام بگم که شما به جای اینکه همین اینجا نقل می‌کردید چون من باید الان به دوستان بگم برید اونجا گوش بدید و بعد اگه سوال داشتید اون که نمیتونم بگم نمیتونم توضیح بدم که اونجا چی گفتم تو جلسه یک جلسه چی گفتم اما اون قضیه وا خدا واگذار کرده هم میگه خودم می‌گیرم جانتونو هم میگن ملک الموت میگیره هم میگه رشتگان می‌گیرند به صورت جمع سه چهار جور در باشه هدایت مردم را هم به پیامبر واگذار کرد همه سخن اینه آی یا تدبیر عالم را به کسی واگذار کرده کدوم آیه میده تدبیر عالم را منبع تصویر واگذار کردم به حق به ما میگن مفوض اعتقاد داریم که تفویض شده واگذار شده ورزش دفاع می‌کنیم کدوم آیه قرآن میگه اداره جهان را من به فلان آدم واگذار کردم اینه اداره عالم را که یکیش روزی دادن یکی از امور عالم روزیه رازق بودن کدوم آیه قرآن گفته که من ذات خودمو واگذار می‌کنم به تو اینکه یک چیزی گفته به حضرت سلیمان که من به تو اعتماد دارم چیه راجع به پیامبر تو چه خوبی چه اخلاق نیکویی آدم گفته مگه اینا رو حرف اینه خداوند خالق و مدبر است خلقت و تدبیر را به کسی واگذار کرده عقل میگوید ۹ قرآن هم می‌گوید نه و اتفاقا این دوستمون که قبلا ایشون تشریف آورده الان اینجا گفتن مشرکان حجاز قرآن مجید می‌فرماد چه کسی این آسمان زمینه خلق کرده میگن خدا الله اگه ازشون سوال به کسی بکنی چه کسی تدبیر میکنه میگن الله پس چرا مشرک اندونزی فقط واسط نزدیک کردن به خدا به این خاطر خدا بهشون میگه مشرک ولیتف اداره و تدبیر جهان را مشرکان اعجاز قائل نبودند که خدا به کسی واگذار کرده همچین چیزی قائل نبودن نه پیامبر نه امام در تدبیر عالم در خلق آدم هیچ یه ذره یه ذره هم رازق نیستند اینا هادی و راهنما هستند هادی مرا نما هستند غیر از این مسئولیتی ندارند اداره جهان دست خود خداست اینجاست که میگن اداره جهان را مگر خدا مشکل داشته که به کسی واگذار کنه خدا باید مشکلی داشته باشه که بگم آقا به تو واگذار کردم نخست وزیر من خودم تعبیر عالم دست خداست مدبر اوست چیست آیه‌ای از قرآن نداریم که یه ذره اشاره به این داشته باشه یه ذره که تدبیر عالم به کسی سپرده شده البته تو بعضی از قرآن نه زیارت‌های ما یه چیزهای اینجوری است که باب شده که حداکثر خبر واحد دیگه اگر سندش درست بشه خبر واحده و خبر واحد زنیه و خبر زنی تو اعتقادات اعتبار نداره همه میگن و من میگم در هیچ جا اعتبار نداره و میگن در اعتقادات به اصطلاح اعتبار نداره دوست این شخصیت‌های بزرگ قابل احترام فوق العاده کسی که همه وجودش را هدایت کرده هرچه تکریمه ولی غیر از اینه که جای خدا قرارش بدید چقدر باید تکریم کرد هرچی بکنید کمه تکریم احترام زیارت ولی این فرق داره اگه جای خدانه انسان مقدم در مجموع شاید آشفتگی های معرفتی در حوزه های متفاوت نگاه‌ها متفاوت آشنا نیست با دنیای ساده به نظرم من فکر می‌کنم که یه مقدار فاصله خبر نداریم اگر شما تفسیر کتاب محمد شهر میخو بسیار این قرآنی است که عبدالملک بن مروان آخرین میپذیره به همین دلیل فرار کرد از مصر اومد بیروت از بیروت چرا به همین دلیل من تاثیر میکنم شجاع پیدا اساسا جامعه شناسی روحانیت ما جامعه فضل الله آیت الله کاشانی پول‌های امریکا رو گرفت برای عرض کنم ما روش شناسی خیلی کار کردن همانطور که میفرمایند اهل حوزه قشنگی اتفاقی افتاده به مرور زمان مقدس شده مریم مقدس در مسیحیت در اولین انجیل‌هایی که به زبان آرامی آمده مریم عروس در ترجمه انجیل ها از زبان آرامی به زبان یونانی شده مریم باکره چرا تاریخی میخواد امر قدسیش نکنیم برای اینکه کمونیست بزرگ مذهب قبل از مسیح مذهب مهرپرستی بوده مذهب مهرپرستی زنان را اصلا اجازه وارد عبادت مسائل آزاد شد امر طبیعی نیست انسان دینداری رسیده دین فقهاست اعم از ما نمیدونیم واقعا دین پیامبر چجوری بوده اینکه ما باید رعایت این حرفا میاد برای اینکه ببینید بعد از هر جنگ اتفاق مردم به اینجا رسیده بعد از جنگ های عراق و اسرائیل نسل مشکل اون باید کتاب محمد و آیت الله محمد دوستانی که در حوزه حدیث و تفسیر خیلی به نظر من با بیرون خیلی ارتباط ندارد چیزهای ارتباط عرض کنم که در اون پیش از اسلام در عرب جاهلی ضرب المثل جواب داریم براش اصلا کار کردیم ما سهم محمد مصری تمام حروف مقطعه رو این خط مصریان خط هیرو همون موقع در زمان پیامبر همچنان به نظر من مخالف بودم کتاب های دینی رو نباید چاپ کند ولی بسیار آدم اما سوال مشخص علم کلام شما مثل ازدواج‌های فرمودید ازدواج‌های پیامبر ترح اینجوری حساب میشه دیگه از رحم یه مقدار زیادی الان حداقل تا اونجایی که من میدونم مثلا یه کتابی از کارمند نوشته بیرون نگاه به نفع اروپایی خیلی جالبه مصر رفته بودم دیدم قابل اعت نیست خیلی متشکرم بسیار متشکر من اولش اصلاح بکنم من رشته خودم از اول که رفتم به هدف اسلام شناسی رفتم و الان هم اگه کسی بهم بگه رشتت چیه میگم رشتم اسلام شناسی نه کلام کلام جزئی از اسلام شناسی که البته من کار کردم در اون دینیو برون دینی هم مهم‌ترین علم برون دینی که به دین از بیرون نگاه میکنه فلسفه دین فلسفه دین از بیرون به دین مهم ترین رشته که من عنوان دکترین فلسفه مزدی بیرون هم دین و هم ادیان دیگر را بقیه را کار کردم تدریس کردم و نوشتم و آره اسلام شناسی و معتقدم کسی اسلام شناسی کار نکنه نمی‌تونه به اصطلاح نظر بدی در واقع کلمه تفکر که تو قرآن اومده مثلاً یک بار من کل فرقه یفقه فی الدین تا در دین تفقه کنن اون چیزی که بهش میگیم فقه الان یعنی احکام فرعی عملی احکام فرعی عملی مثل این میمونه که کسی درخت را نشناسه ندونه این درخت چیه اون وقت بخواد مثلاً از این درخت میوه پرورش بده و نمی‌دونه این درخت مال گرمسیریه مال سردسیریه درخت مثلاً آناناسه یا مثلاً اون وقت میاد از درخت خرما مثلا میخواد گیلاس بچینه و ناجور میشه این درخت را باید شناخت به همین خاطر نه من کلام نیست شناسیه من خودم کار کردم من خودم اسلام شناسی یعنی اومدم و جفت و جور کردم دیدم که باید چی ها بخونم و اینها زنان پیامبر را که فرمودید ماییم که تاریخ نقل کرده ما که چیز دیگه نداریم که ما تاریخ نقل کرده غیر از خدیجه بعدی‌ها درسته که تعدادشون متعدد بودند ولی به جز یکی دو نفر دو سه نفر واقعا پیر بودند اینکه آدم متشخصی بیا و همه چی براش فراهمه با پیرزن‌ها ازدواج بکنه منم نگفتم ترحمی من از قول دارم نه غلط کردم ویل دورانت میگه ازدواج های پیامبر نگاه میکنه مورخ در واقع برون دینی نگاه میکنه و نه کلامی هم نبود من فقط نقل کردم یکیو گفتم توجیهم نکردم همین قسمتشو من فقط گفتم کسی که ۲۵ سالگی تا ۵۰ سالگیش که اوج چیه با یک خانمی که ۱۵ سال بزرگتر از خودشه و تا آخر عمرم به خاطر او وحشت این آدم میشه آیا چیزی که تاریخ گفته من که غیر از تاریخ چیزی نداریم که همش هم اشتباه است اشتباه ولی اونچه که تاریخ نقل کرده نقل کرده که عمده این همسرانی که بعد از ۵۰ سالگی پیامبر ازدواج نتیجه گرفته که ترحمی هست یعنی نکاتی فرمودید که من باید ببینید من خودم از اولا رشته های علمی زیاد به قول شمالینگ جامعه شناسی دین که شما تخصص دارید روانشناسی دین تو خود رشته دین شناسی که کارشناسی ارشد من بوده عنوان رشته کارشناسی ارشد من دین شناسی بوده ۷ تا شاخص توشه یکیش جامعه شناسی دینه یک روانشناسی فلسفه دین و چیزهای دیگر منتها واقعیت اینه که کسی که می‌خواد اسلام شناسی کار کنه نمیتونه همه این علوم اصلاً عمر یک نفر که کفاف نمیده همه این دانشمندانی که شما نام بردید گزارشات اندیشه‌هاشون ما مرور میکنیم گزارش ها که مثلا نص بدم ابوذر مثلا این اندیشه این اندیشه که این اندیشه اما یه مسئله را من خودم پل زدمقرآنی که اکنون هست این الان هست این را بررسی کردم و سعی کردم ثابت بکنم که نمی‌تواند محصول زمینی حجاز ۱۴۰۰ سال پیش باشد اگر این را تونسته باشم ثابت کنم ۳۴ جلسه بحث کردم که روی هم فیلمش هم صوتش توی کانالم است اگه این کار را تونسته باشم یعنی خودم را بشنوه ببینه قانع بشه اون موقع دیگه اون مسئله که بگیم دقیقا زمان نمیدونم کی چقدر دستکاری شد چه زمانی کی گردآوری شد کی فلان اگه برم ثابت شد که اینی که الان هست یه چیز زمینی نمیتونه باشه محصول زمینی موفق شدم که اینا نشون بده برای خودم اثبات کردم برای دیگران اگر موفق بشم اثبات بکنم بستگی داره کسی هم بگه که بعضی کسان من تو ۳۲ تا اصل نوشتم که به نظر خودم از قرآن مجید برداشت کرده بودم اصول آنی برهانی و خوب به من گفتن که در قم حتی نزدیکانم ۳۲ تا از فوق العاده است جهان اگر ۳۲ تا اصل توش پیاده بشه ۳۲ تا پیاده بشه واقعاً جهان گلستان میشه نه کسایی که سنتی نه کسایی که قبول ندارن ولی نمیتونی ثابت کنی که اینا از قرآن برمیاد به من اینو گفتم من تو اون ۳۴ جلسه تلاش کردم ثابت کنم که واقعا اینها از قرآن بر میاد اگه موفق شده باشم من باور خودم را میدم باورم این محتوایی که تو قرآن هست نظام حقوقی نظام اخلاقی نظام اعتقادی سطحی داره که نمی‌تواند محصول حجاز ۱۴۰۰ سال پیش باشد مهم اینه که ۵۰ سال اینور اونورش کنیم من اصلا نمیگم کی ولی یه جمله گفتی که یک کسانی میگن زمان مروان و فلان و اینها علم رد کرده چون الان اثبات شده که این قرآن تقریبا به همین شکل بین مثلا سال ۴۰ تا ۷۰ میلادی وجود هجری وجود داشته به همین شکل اثبات کردم که این کتاب فوق العاده است و بهش اعتقاد دارم و واقعیت اینه که کتاب‌های مقدس ادیان دیگر را همش را کار کردم آشنا هستم درس دادم میدونم کتاب های دیگر هم اجمالا توی جهان متنی که با این مقایسه کنم متنی که مقایسه کنم که بتونم بگم این مثلا بالاست نه نه مقایسه میگم فلسفه دین که من آدمی نیستم که چیزی را که خلاف باورم باشه یا خیلی راحتم از هیچی هم نمی‌ترسم مکه ببینید اگه آدمی که ترس خالیش باشه این حرفایی که امشب زدم کسی که فردا ساعت ۹ صبح باید بره دادگاه ویژه روحانیت این حرفا رو نمی‌زنه اگه ترس سالی بود من فردا ساعت ۹ صبح باید برم دادگاه ویژه روحانیت در قم کسی که ترسالیش باشه این حرفا رو نمیزنه نه من اعتقاداتم واقعا اگه ببینم ترس ندارم واقعا به این نتیجه رسیدم که قرآن مجید هیچی باهاش قابل قیاس نیست فوق العاده تفسیر کردن ولی من سعی کردم خوب میگن بفرما بفرما سوره برای نزدیکی به خدا اتخاذ می‌کردند درسته این روش حضرت اشتباه بدیم با عمل شیعیان که الان ائمه رو وسیله تقرب به خدا قرار ببینید اون من میخوام شما جواب ببینید تو سوره زمر که انتها دروغ می‌گفتن که اعتقاد داشتن که این‌ها رو وسیله‌ای برای تقرب به خدا می‌دونستن من می‌خوام بگم این انتهای آیه چه جوری حل میشه که اینا دروغ می‌گفت ممنونم از اینکه دروغشون از اینجا بود اولا که من گفتم شیعه گفتم که اهل اونا مشرکان دبر نمیدونستم خالقم نمی‌دونستم ولی گاهی ما تدبیر را تدبیر عالم را به کسانی نسبت میدیم اما عرض کنم خدمتتون که این قضیه دروغ میگن گاهی آدم می‌دونه که این باورش غلطه حاضر دستبردار شاهد چیه شاهدم اینه که آدمای متعدد یا باهاشون روبرو شدم تحت استاد دانشگاه ولی حاضر نیست اعتقاداتشه یا کسی نقد کنه می‌دونه که اگه بشنوه خراب می‌شه می‌دونه که حرف نداره برای گفتن اگر من می‌شناسم هست حتی دوستیم پس می‌دونه اعتقاد خلق نمیشه ازش دفاع کرد ولی دفاع میکنه دروغ میگه یا نه دروغ دارم میگه من باور دارم که این حقه در حالی که باور نداره اگه باور داشت حاضر بود که بیاد و بشنوه و اشکالاتشو پاسخ بگه بسیاری از وقت‌ها انسان‌ها اینگونه هستند آدم انسان از اون چیزی که بهش عادت کرده از پدر و مادرش به ارث رسیده امثال اینا حاضر نی به سادگی دست برداره به سادگی حاضر نیستند اصلا اون چیزی که عادت بهش کردیم می‌ترسیم این روایت هم داریم در این باره که میکرده اون چیزایی که عادت بهش کرده دست بردار ازش ولی قاتل بسیار وقتا آدم می‌دونه اعتقادی باطله از دست شاید این هم بوده این هم بوده هفته آینده نه آقای اون دوست عزیزمون که نه نه اون دوستمون آخر بله خوب باشه هفته آینده خوب سیونکس ویک انشالله که خدمتتون باشیم.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%B9%D9%84%D9%85&amp;diff=531</id>
		<title>اهمیت علم</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%B9%D9%84%D9%85&amp;diff=531"/>
		<updated>2026-01-02T09:16:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: صفحه‌ای تازه حاوی «وقال 7 : علم الناس علمك وتعلم علم غيرك فتكون قد أتقنت علمك وعلمت مالم تعلم.  https://lib.eshia.ir/11008/78/111» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;وقال 7 : علم الناس علمك وتعلم علم غيرك فتكون قد أتقنت علمك وعلمت مالم تعلم.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
https://lib.eshia.ir/11008/78/111&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB&amp;diff=530</id>
		<title>یادداشت‌های احادیث</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB&amp;diff=530"/>
		<updated>2026-01-02T08:57:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[اهمیت علم]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[اهمیت عقل و تعقل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تفقه در دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نکوهش تقلید]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آسانی دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[دین خدا در زمان پیامبر کامل شد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[احادیث در مورد ناپاکزاد]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D9%86%DA%A9%D9%88%D9%87%D8%B4_%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF&amp;diff=529</id>
		<title>نکوهش تقلید</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D9%86%DA%A9%D9%88%D9%87%D8%B4_%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF&amp;diff=529"/>
		<updated>2025-12-10T10:26:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: لا تَكُونُوا إمَّعةً ، تَقولونَ : إن أحسَنَ الناسُ أحسَنّا ، و إن ظَلَمُوا ظَلَمنا ! و لكنْ وَطِّنُوا أنفُسَكُم إن أحسَنَ الناسُ أن تُحسِنُوا ، و إن أساؤوا أن لا تَظلِمُوا.&amp;lt;br/&amp;gt;دنباله رو و بى اراده نباشيد كه بگوييد: اگر مردم خوبى كردند ما هم خوبى مى كنيم و اگر ظلم كردند ما هم ظلم مى كنيم. بلكه از خودتان اراده داشته باشيد، اگر مردم خوبى كردند، شما خوبى كنيد و اگر بدى كردند، شما ظلم نكنيد. الترغيب و الترهيب : 3/341 / 23.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ درباره آيه ۳۱ سوره توبه «اتّخذوا احبارهم و رهبانهم اربابا من دون اللّه » ـ فرمود: أما إنّهُم لم يكونُوا يَعبُدونَهُم ، و لكنَّهُم كانوا إذا أحَلُّوا لَهُم شيئا استَحَلُّوهُ ، و إذا حَرَّمُوا علَيهِم شيئا حَرَّمُوهُ.&amp;lt;br/&amp;gt;نه اين كه آنها را عبادت مى كردند، بلكه هر گاه احبار و راهبانشان چيزى را براى آنان حلال مى شمردند، آنها هم آن را حلال مى دانستند و اگر چيزى را بر آنان حرام مى كردند، مردم هم آن را حرام مى شمردند.الدرّ المنثور : 4/174.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: إنّه ليسَ لِهالِكٍ هَلَكَ مَن يَعذِرُهُ في تَعَمُّدِ ضَلالةٍ حَسِبَها هُدىً ، و لا تَركِ حَقٍّ حَسِبَهُ ضَلالَةً.&amp;lt;br/&amp;gt;هر كس ضلالتى را به اين خيال كه هدايت است دنبال كند و يا حقّى را به گمان اين كه ضلالت است فرو گذارد و با اين كار به هلاكت در افتد، هيچ كس او را معذور نمى دارد. بحار الأنوار : 5/305/23.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام ـ در اشعار منسوب به حضرتش ـ فرمود: إذا المُشكِلاتُ تَصَدَّيْنَ لي&amp;lt;br/&amp;gt;كَشَفتُ حَقائقَها بالنَّظَرْ&amp;lt;br/&amp;gt;و لَستُ بِإمَّعَةٍ في الرِّجالِ&amp;lt;br/&amp;gt;اُسائِلُ هذا و ذا ما الخَبَرْ؟&amp;lt;br/&amp;gt;و لكنّي مُدرَّبُ الأصغَرينِ&amp;lt;br/&amp;gt;اُبَيِّنُ مَعْ ما مَضى ما غَبَرْ .[المدرّب ـ كمعظم ـ : المنجّذ ، المجرّب، و الأصغران: القلب و اللسان. &amp;lt;br/&amp;gt; هر گاه امور مشكل و مبهم به من رو كنند،&amp;lt;br/&amp;gt;با فكر و انديشه حقيقت آنها را كشف مى كنم.&amp;lt;br/&amp;gt;من مقلّد مردمان نيستم، كه&amp;lt;br/&amp;gt;از اين و آن بپرسم: چه خبر؟&amp;lt;br/&amp;gt;بلكه دو عضو كوچك .[زبان و دل.]را تمرين مى دهم&amp;lt;br/&amp;gt;و با نگاه به گذشته، آينده را روشن مى كنم. القاموس المحيط: 1/66 و ج 2/70) .الأمالي للطوسي : 514/1125.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام ـ درباره آيه «احبار و راهبان خود را به جاى خدا خداوندان خويش قرار دادند» ـ فرمود : و اللّه ِ ما صَلَّوا لَهُم و لا صامُوا ، و لكنَّهُم أحَلُّوا لَهُم حَراما ، و حَرَّموا علَيهِم حَلالاً فاتَّبَعُوهُم.&amp;lt;br/&amp;gt;به خدا قسم كه برايشان نماز نمى خواندند و روزه نمى گرفتند بلكه براى مردم حرامى را حلال و حلالى را حرام مى كردند و مردم هم از ايشان پيروى مى نمودند. المحاسن : 1/383/847.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام ـ درباره همين آيه ـ فرمود: أما و اللّه ِ ، ما دَعَوهُم إلى عِبادَةِ أنفُسِهِم ، و لو دَعَوهُم إلى عِبادَةِ أنفسِهِم ما أجابُوهُم ، و لكنْ أحَلُّوا لَهُم حَراما ، و حَرَّموا علَيهِم حَلالاً ، فَعَبَدُوهُم مِن حَيثُ لا يشَعُرونَ.&amp;lt;br/&amp;gt;بدانيد، به خدا سوگند كه مردم را به عبادت خود فرا نمى خواندند. اگر آنان را به عبادت خود دعوت مى كردند، البته نمى پذيرفتند. بلكه براى مردم حرامى را حلال و حلالى را حرام مى كردند و بدين سان مردم ندانسته، ايشان را عبادت مى كردند. المحاسن : 1/383/848.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام ـ خطاب به يكى از اصحاب خود ـ فرمود: لا تَكونَنَّ إمَّعةً ، تقولُ : أنا مَع الناسِ و أنا كَواحِدٍ مِن الناسِ !.&amp;lt;br/&amp;gt;هرگز همرنگ جماعت نباش كه بگويى: من تابع مردم هستم و من هم مثل بقيه مردم. معاني الأخبار : 266/1.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#به نقل از ابو حمزه ثمالى، امام صادق عليه السلام فرمود: إيّاكَ و الرئاسةَ ، و إيّاكَ أن تَطَأ أعقابَ الرِّجالِ ، فقلتُ : جُعِلتُ فِداكَ ، أمّا الرِّئاسةُ فقد عَرَفتُها ، و أمّا أن أطَأ أعقابَ الرِّجالِ ، فما ثُلُثا ما في يَدي إلاّ مِمّا وَطِئتُ أعقابَ الرِّجالِ ! فقال : ليسَ حيثُ تذهَبُ ، إيّاكَ أن تَنصِبَ رجُلاً دونَ الحُجَّةِ فَتُصَدِّقَهُ في كُلِّ ما قالَ.&amp;lt;br/&amp;gt;بپرهيز از رياست مدارى و بپرهيز از اين كه دنبال رجال (شخصيتها) راه افتى. عرض كردم: فدايت شوم، رياست مدارى را مى دانم [به چه معناست]، اما اين كه دنبال رجال راه افتم، من دو سوم آنچه [از حديث و اخبار شما و دانشى كه] دارم از همين راه افتادن دنبال رجال به دست آورده ام؟! حضرت فرمود: متوجّه نشدى؛ [بلكه مقصود اين است كه] بپرهيز از اين كه مردى (شخصيتى) را بدون دليل عَلَم (بُت) كنى و هر چه گفت تصديقش نمايى. معاني الأخبار : 169/1.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام فرمود: يا سُفيانُ ، إيّاكَ و الرِّئاسةَ ، فَما طَلَبَها أحَدٌ إلاّ هَلَكَ ، فقلتُ لَهُ : جُعِلتُ فِداكَ ، قد هَلَكْنا ، إذ ليسَ أحَدٌ مِنّا إلاّ و هُو يُحِبُّ أن يُذكَرَ و يُقصَدَ ، و يُؤخَذَ عَنهُ ! فقالَ : ليسَ حَيثُ تَذهَبُ إلَيهِ ، إنّما ذلكَ أن تَنصِبَ رجُلاً دُونَ الحُجَّةِ فَتُصَدِّقَهُ في كُلِّ ما قالَ ، و تَدعُوَ الناسَ إلى قولِهِ.&amp;lt;br/&amp;gt;اى سفيان! زنهار از رياست مدارى؛ زيرا هيچ كس در پى رياست نرفت، مگر اين كه هلاك شد. عرض كردم: فدايت شوم: پس همه ما به هلاكت در افتاده ايم؛ زيرا هيچ يك از ما نيست، جز اين كه دوست دارد اسمش برده شود و مردم به سراغ او بيايند و از وى علم و دانش بياموزند! حضرت فرمود: متوجّه نشدى، مقصود اين است كه مردى را بدون دليل عَلَم (بُت) كنى و هر چه گفت باور نمايى و مردم را به گفته هاى او دعوت كنى. معاني الأخبار : 180/1.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#النهاية، در حديث آمده است: «اُغدُ عالما أو مُتَعَلِّما و لا تَكُن إمَّعَةً» الإمَّعَةُ ـ بكسر الهمزة و تشديد الميم ـ : الذي لا رأيَ له فهو يتابع كلَّ أحدٍ على رأيِهِ ، و الهاء فيه للمبالغة ، و يقال فيه إمَّعٌ أيضا ، و لا يقال للمرأة : إمَّعَةٌ ··· و قيل : هو الذي يقول لكلِّ أحدٍ : أنا مَعكَ ، و منه حديثُ ابنِ مسعودٍ رضى الله عنه«لا يَكونَنَّ أحَدُكُم إمَّعَةً . قيلَ : و ما الإمَّعَةُ ؟ قالَ : الذي يقولُ : أنا مَع الناسِ».&amp;lt;br/&amp;gt;يا دانشمند باش يا دانش آموز و اِمّعه مباش». اِمّعه ـ به كسر همزه و تشديد ميم ـ كسى را گويند كه از خود رأى و اراده اى ندارد و از نظر اين و آن پيروى مى كند. هاء در اين كلمه براى مبالغه است [نه تأنيث ]و به همين جهت اِمَّع نيز گفته مى شود و چنين نيست كه براى زن اِمّعة بگويند [بلكه اِمّع هم گفته مى شود زيرا هاء آن براى مبالغه است نه تأنيث]··· بعضى گفته اند: امّعه كسى است كه به همه مى گويد: من با تو هستم. از اين معناست حديث ابن مسعود رضى اللّه عنه: «هرگز كسى از شما اِمّعه نباشد. گفته شد: امّعه چيست؟ فرمود: كسى كه مى گويد: من با مردم [و تابع جماعت ]هستم». النهاية : 1/67.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#«من دخل في الإيمان بعلم ثبت فيه، و نفعه إيمانه، و من دخل فيه بغير علم خرج منه كما دخل فيه»،&amp;lt;br/&amp;gt;کسی که با علم داخل ایمان شود در آن ثابت میماند، و کسی که بدون علم داخل آن شود، از آن بیرون می‌رود همانطور که داخل شده.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#و قال عليه السّلام: من أخذ دينه من كتاب اللّه و سنّة نبيه صلوات اللّه عليه و آله زالت الجبال قبل أن يزول و من أخذ دينه من أفواه الرجال ردّته الرجال»،&amp;lt;br/&amp;gt;کسی که دینش را از کتاب خدا و سنت پیامبرش بگیرد، کوهها زوال می‌یابد قبل از آنکه دینش زوال یابد و کسی که دینش را از دهان شخصیت‌ها بگیرد، همان شخصیت ها او را خارج می‌کنند.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#و قال عليه السّلام: «من لم يعرف أمرنا من القرآن لم يتنكّب الفتن‌». اصول کافی جلد ۱ صفحه ۷ https://lib.eshia.ir/11005/1/7  &amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#مَنْ عَمِلَ عَلَى غَيْرِ عِلْمٍ كَانَ مَا يُفْسِدُ أَكْثَرَ مِمَّا يُصْلِحُ. https://lib.eshia.ir/11005/1/44 &amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#الْعَامِلُ عَلَى غَيْرِ بَصِيرَةٍ كَالسَّائِرِ عَلَى غَيْرِ الطَّرِيقِ لَا يَزِيدُهُ سُرْعَةُ السَّيْرِ إِلَّا بُعْداً. https://lib.eshia.ir/11005/1/43&lt;br /&gt;
#قال الصادق علیه السّلام:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اُهرُبْ مِن الفُتیا هَرَبَک مِنَ الأسدِ.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 امام صادق علیه السّلام فرمودند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«از فتوا دادن بپرهیز همان‌طور که از شیر درنده فرار می‌کنی!»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 بحار الأنوار، ج ١، ص ٢٢٦&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB_%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF_%D9%86%D8%A7%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B2%D8%A7%D8%AF&amp;diff=528</id>
		<title>احادیث در مورد ناپاکزاد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB_%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF_%D9%86%D8%A7%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B2%D8%A7%D8%AF&amp;diff=528"/>
		<updated>2025-12-09T10:30:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: صفحه‌ای تازه حاوی «استدلال آقای منتظری درباره شرایط مرجعیت و قضاوت: https://lib.eshia.ir/13260/2/139» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;استدلال آقای منتظری درباره شرایط مرجعیت و قضاوت:&lt;br /&gt;
https://lib.eshia.ir/13260/2/139&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB&amp;diff=527</id>
		<title>یادداشت‌های احادیث</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB&amp;diff=527"/>
		<updated>2025-12-09T10:29:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[اهمیت عقل و تعقل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تفقه در دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نکوهش تقلید]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آسانی دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[دین خدا در زمان پیامبر کامل شد]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[احادیث در مورد ناپاکزاد]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B8%D9%84%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D9%86&amp;diff=526</id>
		<title>آیات عدم ظلم به معذبین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B8%D9%84%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D9%86&amp;diff=526"/>
		<updated>2025-11-25T18:23:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;أُولَـٰئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ إِنَّهُمْ كَانُوا خَاسِرِينَ ‎﴿١٨﴾‏ وَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا وَلِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمَالَهُمْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ‎﴿١٩﴾‏ &lt;br /&gt;
اینان کسانی هستند که گفته‌ی (خدا) علیه ایشان - همراه با امّت‌هایی از جنّیان و امت‌هایی که همواره پیش از آنان (روزگارانی) به سر بردند - به حقیقت پیوست. بی‌گمان آنان زیانکاران بوده‌اند. (۱۸) و برای هر یک در نتیجه‌ی آنچه انجام داده‌اند درجاتی است و تا (خدا) اعمالشان را بهره‌ای وافی دهد؛ حال آنکه آنان ستم (هم) نمی‌شوند. (۱۹)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هَـٰذَا بَصَائِرُ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ ‎﴿٢٠﴾‏ أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئَاتِ أَن نَّجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَوَاءً مَّحْيَاهُمْ وَمَمَاتُهُمْ سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ ‎﴿٢١﴾‏ وَخَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَلِتُجْزَىٰ كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتَابُ وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُم بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ‎﴿٦٩﴾‏ وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَا يَفْعَلُونَ ‎﴿٧٠﴾‏&lt;br /&gt;
زمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
أَوَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَأَثَارُوا الْأَرْضَ وَعَمَرُوهَا أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوهَا وَجَاءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَـٰكِن كَانُوا أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ‎﴿روم٩﴾‏&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فَكُلًّا أَخَذْنَا بِذَنبِهِ فَمِنْهُم مَّنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا وَمِنْهُم مَّنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ وَمِنْهُم مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ الْأَرْضَ وَمِنْهُم مَّنْ أَغْرَقْنَا وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَـٰكِن كَانُوا أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ‎﴿عنکبوت٤٠﴾‏&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
يَوْمَ تَأْتِي كُلُّ نَفْسٍ تُجَادِلُ عَن نَّفْسِهَا وَتُوَفَّىٰ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ‎﴿النحل: ١١١﴾‏&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B8%D9%84%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D9%86&amp;diff=525</id>
		<title>آیات عدم ظلم به معذبین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B8%D9%84%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D9%86&amp;diff=525"/>
		<updated>2025-11-25T18:20:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;أُولَـٰئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ إِنَّهُمْ كَانُوا خَاسِرِينَ ‎﴿١٨﴾‏ وَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا وَلِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمَالَهُمْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ‎﴿١٩﴾‏ &lt;br /&gt;
اینان کسانی هستند که گفته‌ی (خدا) علیه ایشان - همراه با امّت‌هایی از جنّیان و امت‌هایی که همواره پیش از آنان (روزگارانی) به سر بردند - به حقیقت پیوست. بی‌گمان آنان زیانکاران بوده‌اند. (۱۸) و برای هر یک در نتیجه‌ی آنچه انجام داده‌اند درجاتی است و تا (خدا) اعمالشان را بهره‌ای وافی دهد؛ حال آنکه آنان ستم (هم) نمی‌شوند. (۱۹)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هَـٰذَا بَصَائِرُ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ ‎﴿٢٠﴾‏ أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئَاتِ أَن نَّجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَوَاءً مَّحْيَاهُمْ وَمَمَاتُهُمْ سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ ‎﴿٢١﴾‏ وَخَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَلِتُجْزَىٰ كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتَابُ وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُم بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ‎﴿٦٩﴾‏ وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَا يَفْعَلُونَ ‎﴿٧٠﴾‏&lt;br /&gt;
زمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
أَوَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَأَثَارُوا الْأَرْضَ وَعَمَرُوهَا أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوهَا وَجَاءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَـٰكِن كَانُوا أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ‎﴿روم٩﴾‏&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فَكُلًّا أَخَذْنَا بِذَنبِهِ فَمِنْهُم مَّنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا وَمِنْهُم مَّنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ وَمِنْهُم مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ الْأَرْضَ وَمِنْهُم مَّنْ أَغْرَقْنَا وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَـٰكِن كَانُوا أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ‎﴿عنکبوت٤٠﴾‏&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B8%D9%84%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D9%86&amp;diff=524</id>
		<title>آیات عدم ظلم به معذبین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B8%D9%84%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D9%86&amp;diff=524"/>
		<updated>2025-11-25T18:19:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;أُولَـٰئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ إِنَّهُمْ كَانُوا خَاسِرِينَ ‎﴿١٨﴾‏ وَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا وَلِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمَالَهُمْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ‎﴿١٩﴾‏ &lt;br /&gt;
اینان کسانی هستند که گفته‌ی (خدا) علیه ایشان - همراه با امّت‌هایی از جنّیان و امت‌هایی که همواره پیش از آنان (روزگارانی) به سر بردند - به حقیقت پیوست. بی‌گمان آنان زیانکاران بوده‌اند. (۱۸) و برای هر یک در نتیجه‌ی آنچه انجام داده‌اند درجاتی است و تا (خدا) اعمالشان را بهره‌ای وافی دهد؛ حال آنکه آنان ستم (هم) نمی‌شوند. (۱۹)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هَـٰذَا بَصَائِرُ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ ‎﴿٢٠﴾‏ أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئَاتِ أَن نَّجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَوَاءً مَّحْيَاهُمْ وَمَمَاتُهُمْ سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ ‎﴿٢١﴾‏ وَخَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَلِتُجْزَىٰ كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتَابُ وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُم بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ‎﴿٦٩﴾‏ وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَا يَفْعَلُونَ ‎﴿٧٠﴾‏&lt;br /&gt;
زمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
أَوَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَأَثَارُوا الْأَرْضَ وَعَمَرُوهَا أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوهَا وَجَاءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَـٰكِن كَانُوا أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ‎﴿روم٩﴾‏&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B8%D9%84%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D9%86&amp;diff=523</id>
		<title>آیات عدم ظلم به معذبین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B8%D9%84%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D9%86&amp;diff=523"/>
		<updated>2025-11-25T16:58:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;أُولَـٰئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ إِنَّهُمْ كَانُوا خَاسِرِينَ ‎﴿١٨﴾‏ وَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا وَلِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمَالَهُمْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ‎﴿١٩﴾‏ &lt;br /&gt;
اینان کسانی هستند که گفته‌ی (خدا) علیه ایشان - همراه با امّت‌هایی از جنّیان و امت‌هایی که همواره پیش از آنان (روزگارانی) به سر بردند - به حقیقت پیوست. بی‌گمان آنان زیانکاران بوده‌اند. (۱۸) و برای هر یک در نتیجه‌ی آنچه انجام داده‌اند درجاتی است و تا (خدا) اعمالشان را بهره‌ای وافی دهد؛ حال آنکه آنان ستم (هم) نمی‌شوند. (۱۹)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هَـٰذَا بَصَائِرُ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ ‎﴿٢٠﴾‏ أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئَاتِ أَن نَّجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَوَاءً مَّحْيَاهُمْ وَمَمَاتُهُمْ سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ ‎﴿٢١﴾‏ وَخَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَلِتُجْزَىٰ كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتَابُ وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُم بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ‎﴿٦٩﴾‏ وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَا يَفْعَلُونَ ‎﴿٧٠﴾‏&lt;br /&gt;
زمر&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B8%D9%84%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D9%86&amp;diff=522</id>
		<title>آیات عدم ظلم به معذبین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B8%D9%84%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D9%86&amp;diff=522"/>
		<updated>2025-11-25T16:47:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;أُولَـٰئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ إِنَّهُمْ كَانُوا خَاسِرِينَ ‎﴿١٨﴾‏ وَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا وَلِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمَالَهُمْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ‎﴿١٩﴾‏ &lt;br /&gt;
اینان کسانی هستند که گفته‌ی (خدا) علیه ایشان - همراه با امّت‌هایی از جنّیان و امت‌هایی که همواره پیش از آنان (روزگارانی) به سر بردند - به حقیقت پیوست. بی‌گمان آنان زیانکاران بوده‌اند. (۱۸) و برای هر یک در نتیجه‌ی آنچه انجام داده‌اند درجاتی است و تا (خدا) اعمالشان را بهره‌ای وافی دهد؛ حال آنکه آنان ستم (هم) نمی‌شوند. (۱۹)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هَـٰذَا بَصَائِرُ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ ‎﴿٢٠﴾‏ أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئَاتِ أَن نَّجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَوَاءً مَّحْيَاهُمْ وَمَمَاتُهُمْ سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ ‎﴿٢١﴾‏ وَخَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَلِتُجْزَىٰ كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B8%D9%84%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D9%86&amp;diff=521</id>
		<title>آیات عدم ظلم به معذبین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B8%D9%84%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D9%86&amp;diff=521"/>
		<updated>2025-11-25T16:45:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: صفحه‌ای تازه حاوی «أُولَـٰئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ إِنَّهُمْ كَانُوا خَاسِرِينَ ‎﴿١٨﴾‏ وَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا وَلِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمَالَهُمْ وَهُمْ لَا يُ...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;أُولَـٰئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ إِنَّهُمْ كَانُوا خَاسِرِينَ ‎﴿١٨﴾‏ وَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا وَلِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمَالَهُمْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ‎﴿١٩﴾‏ &lt;br /&gt;
اینان کسانی هستند که گفته‌ی (خدا) علیه ایشان - همراه با امّت‌هایی از جنّیان و امت‌هایی که همواره پیش از آنان (روزگارانی) به سر بردند - به حقیقت پیوست. بی‌گمان آنان زیانکاران بوده‌اند. (۱۸) و برای هر یک در نتیجه‌ی آنچه انجام داده‌اند درجاتی است و تا (خدا) اعمالشان را بهره‌ای وافی دهد؛ حال آنکه آنان ستم (هم) نمی‌شوند. (۱۹)&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=520</id>
		<title>یادداشت‌های قرآنی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=520"/>
		<updated>2025-11-25T16:44:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[آیات رنج و سختی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات تعقل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات تفکر در احکام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی اجبار در دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی انتقال مسئولیت]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات آسانی دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی تقلید]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات بی‌نیازی خدا به بشر]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[عذاب به معنای نتیجه طبیعی کار که باید از آن درس گرفته شود]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات عدم ظلم به معذبین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سوالات قرآنی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B0%D8%A7%D8%A8_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%AC%D9%87_%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B1_%DA%A9%D9%87_%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D8%B2_%D8%A2%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D8%B3_%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87_%D8%B4%D9%88%D8%AF&amp;diff=519</id>
		<title>عذاب به معنای نتیجه طبیعی کار که باید از آن درس گرفته شود</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B0%D8%A7%D8%A8_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%AC%D9%87_%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B1_%DA%A9%D9%87_%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D8%B2_%D8%A2%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D8%B3_%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87_%D8%B4%D9%88%D8%AF&amp;diff=519"/>
		<updated>2025-11-15T04:53:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: صفحه‌ای تازه حاوی «وَمَا نُرِيهِم مِّنْ آيَةٍ إِلَّا هِيَ أَكْبَرُ مِنْ أُخْتِهَا وَأَخَذْنَاهُم بِالْعَذَابِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ‎﴿زخرف ٤٨﴾‏» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;وَمَا نُرِيهِم مِّنْ آيَةٍ إِلَّا هِيَ أَكْبَرُ مِنْ أُخْتِهَا وَأَخَذْنَاهُم بِالْعَذَابِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ‎﴿زخرف ٤٨﴾‏&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=518</id>
		<title>یادداشت‌های قرآنی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=518"/>
		<updated>2025-11-15T04:52:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[آیات رنج و سختی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات تعقل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات تفکر در احکام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی اجبار در دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی انتقال مسئولیت]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات آسانی دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی تقلید]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات بی‌نیازی خدا به بشر]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[عذاب به معنای نتیجه طبیعی کار که باید از آن درس گرفته شود]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سوالات قرآنی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=517</id>
		<title>سوالات قرآنی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=517"/>
		<updated>2025-11-14T22:10:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;آیا عذاب جهنم بی‌نهایت و ابدی است؟&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جواب علامه طباطبایی: https://lib.eshia.ir/50081/1/625&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آیا نمی‌توان در معنا کردن کلمه واضربوهن که در مورد زنان به کار رفته از معنی نضرب در آیه زیر الهام گرفت؟&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
أَفَنَضْرِبُ عَنكُمُ الذِّكْرَ صَفْحًا أَن كُنتُمْ قَوْمًا مُّسْرِفِينَ ‎﴿زخرف ٥﴾&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
https://tanzil.net/#43:5&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86:_%D9%87%D9%85%D9%87_%D8%AA%D9%81%D9%82%D9%87_%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF&amp;diff=516</id>
		<title>دستور معصومین: همه تفقه کنند</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86:_%D9%87%D9%85%D9%87_%D8%AA%D9%81%D9%82%D9%87_%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF&amp;diff=516"/>
		<updated>2025-11-13T20:07:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;# امام صادق(ع): عليكم بالتفقه في دين الله ولا تكونوا أعرابا فإنه من لم يتفقه في دين الله لم ينظر الله إليه يوم القيامة و لم يزك عملا &amp;lt;br /&amp;gt;بر شما باد تفقه و فهمیدن دین خدا و بادیه نشین نباشید، زیرا هر که دین خدا را نفهمد، خداوند در روز قیامت به او نظر نمی کند و اعمالش پاک نمی شود.  اصول کافی جلد1، صفحه31&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام علی عليه السلام: لا خَيرَ في عِبادَةٍ ليسَ فيها تَفَقُّهٌ.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;در عبادتى كه با شناخت توأم نباشد، خيرى نهفته نيست. تحف العقول : 204‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: ألا لا خَيرَ في قِراءةٍ ليسَ فيها تَدَبُّرٌ ، ألا لا خَيرَ في عِبادَةٍ ليسَ فيها تَفَقُّهٌ .&amp;lt;br /&amp;gt;بدانيد كه در قرآن خواندنى كه با تدبّر همراه نباشد، خيرى نيست؛ بدانيد كه در عبادتى كه با فهم و انديشه توأم نباشد، خيرى نيست. بحار الأنوار:92/211/4.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: اَ يُّهَا النّاسُ! لا خَيْرَ فى دينٍ، لا تَفَقُّهَ فيهِ وَ لا خَيْرَ فى دُنيا، لا تَدَبُّرَ فيها وَ لا خَيْرَ فى نُسُكٍ، لا وَرَعَ فيهِ؛ &amp;lt;br /&amp;gt;اى مردم! ديندارى اى كه همراه با فهم و آگاهى نباشد، خيرى در آن نيست و زندگى اى كه همراه با تفكّر نباشد، خيرى در آن نيست و عبادتى كه همراه با تقوا نباشد، خيرى در آن نيست. محاسن، ج 1، ص 65، ح 9 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام ـ در سفارش به فرزند خود حسن عليه السلام ـ فرمود: و خُضِ الغَمَراتِ للحَقِّ حَيثُ كانَ ، و تَفَقَّهْ في الدِّينِ .&amp;lt;br /&amp;gt;براى يافتن حق، هر جا كه باشد، در گردابهاى سخت فرو رو و در دين تفقه کن. نهج البلاغة : الكتاب 31.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام زين العابدين عليه السلام: لا عِبادَةَ إلّا بالتَفَقُّهِ .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;هيچ عبادتى جز با شناخت ارزش ندارد. تحف العقول : 280.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام كاظم عليه السلام: تَفقَّهُوا في دِينِ اللّه ِ ، فإنَّ الفِقهَ مِفتاحُ البَصيرَةِ ، و تَمامُ العِبادَةِ ، و السَّببُ إلَى المَنازِلِ الرَّفيعَةِ و الرُّتَبِ الجَليلَةِ في الدِّينِ و الدنيا ، و فَضلُ الفَقيهِ علَى العابِدِ كَفَضلِ الشَّمسِ علَى الكواكِبِ ، و مَن لم يَتَفَقَّهْ في دِينِهِ لم يَرضَ اللّه ُ لَهُ عَمَلاً .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;در دين خدا فقيه و دانا شويد؛ زيرا فقه كليد بصيرت است و مايه كمال عبادت و وسيله رسيدن به مقامات بلند و مراتب عالى دينى و دنيايى. برترى فقيه بر عابد، همچون برترى خورشيد است بر ستارگان و هر كه در دين خود دانا و فقيه نشود، خداوند هيچ عملى را از او نپسندد. بحار الأنوار : 78/321/19.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : قَليلُ الفِقهِ خَيرٌ مِن كثيرِ العِبادَةِ .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;شخصى كه اندك فقهى بداند بهتر از شخصى است كه بسيار عبادت مى كند [اما اصلاً فقه نمى داند].كنز العمّال : 28794.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خَيرُ العِبادَةِ الفِقهُ .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;بهترين عبادت، تفقّه (فهم) است. كنز العمّال : 28909.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مَن تَفَقَّهَ في دِينِ اللّه ِ كَفاهُ اللّه ُ هَمَّهُ و رَزَقَهُ مِن حَيثُ لا يَحتَسِبُ .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;هر كه در راه آموختن و فهميدن دين خدا بكوشد، خداوند خواهش و روزى او را، از جايى كه گمانش را هم نمى برد تأمين كند. كنز العمّال : 28855.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اُفٍّ لِكُلِّ مُسلمٍ لا يَجعَلُ في كُلِّ جُمعَةٍ .[قال المجلسيّ رضوان اللّه عليه : المراد بالجمعة الاُسبوع ؛ تسميةً للكلّ باسم الجزء.]يَوما يَتَفَقَّهُ فيهِ أمرَ دِينِهِ و يَسألُ عن دِينِهِ .&amp;lt;br /&amp;gt;اُف بر هر مسلمانى كه هفته اى يك روز را به كار آموختن امور دينى خود و پرسيدن درباره دينش اختصاص ندهد.بحار الأنوار : 1/176/44.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#الإمامُ عليٌّ عليه السلام : تَفَقَّهْ فِي الدِّينِ ؛ فإنَّ الفُقَهاءَ وَرَثَةُ الأنبياءِ .&amp;lt;br /&amp;gt;امام على عليه السلام : در دين فقيه (دانا) شو؛ زيرا كه فقيهان وارثان پيامبرانند. عوالي اللآلي : 4/60/5.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام : إذا أرادَ اللّه ُ بعَبدٍ خَيرا فَقَّهَهُ في الدِّينِ ، و ألهَمَهُ اليَقينَ .&amp;lt;br /&amp;gt;هرگاه خداوند خير بنده اى را بخواهد، او را در دين فقيه گرداند و يقين در دلش افكند.غرر الحكم : 4133.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام باقر عليه السلام : الكَمالُ كُلُّ الكَمالِ التَّفقُّهُ فِي الدِّينِ و الصَّبرُ عَلَى النّائِبَةِ و تَقديرُ المَعيشَةِ&amp;lt;br /&amp;gt;امام باقر عليه السلام :همه كمال در شناخت عميق دين و شكيبايى در پيشامدهاى ناگوار و اندازه نگاه داشتن در زندگى است . تحف العقول ، ص 213 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#حضرت على عليه السلام فرمود: لِيَتَأَسَّ صَغِيرُكُمْ بِكَبِيرِكُمْ،وَلْيَرْأَفْ كَبِيرُكُمْ بِصَغِيرِكُمْ؛وَلاَ تَكُونُوا كَجُفاةِ الْجـاهِلِيـَّةِ:لاَ فِي الدِّينِ يَتَفَقَّهُونَ، وَلاَ عَنِ اللّه ِ يَعْقِلُونَ؛كَقَيْضِ بَيْضٍ فِي إِداحٍ يَكُونُ كَسْرُها وِزْرا،وَيُخْرِجُ حِضانُها شَرّا.&amp;lt;br /&amp;gt;مى بايد كوچكترانتان از بزرگترانتان الگو گيرند و بزرگتران نيز با كوچكتران مهربان باشند. و هم چون جفاپيشگان جاهليت نباشيد كه نه در دين ژرف مى نگرند و نه از خداوند انديشه اى درست دارند، چونان تخمى مرموز در لانه مرغان، كه شكستنش و بال است و اگر بماند چه بسا از درونش شرى برون آيد. نهج البلاغه، الخطب : 164 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام باقر عليه السلام : لَو اُتيتُ بِشابٍّ مِن شَبابِ الشّيعَةعِ لا يَتَفَقَّهُ فِي الدّينِ لأََوجَعتُهُ .&amp;lt;br /&amp;gt;اگر جوانى از جوانان شيعه را بيابم كه در پىِ كسب آگاهى دينى نيست، او را تنبيه مى كنم. المحاسن : ج 1 ص 357 ح 761 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام : المُتَعبِّدِ عَلى غَيرِ فِقهٍ كَحِمارِ الطّاحونَةِ ؛ يَدورُ و لا يَبرَحُ .&amp;lt;br /&amp;gt;كسى كه بدون فهم و شناخت عبادت كند، مانند خرِ آسياست كه پيوسته مى چرخد. بحار الأنوار : 1/208/10.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: إنّ لِكُلِّ شيءٍ دِعامَةً ، و دِعامَةُ هذا الدِّينِ الفِقهُ .&amp;lt;br /&amp;gt;همانا براى هر چيزى تكيه گاهى است و تكيه گاه اين دين، فقه است. كنز العمّال : 28768.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: أفضَلُ العِبادَةِ الفِقهُ .&amp;lt;br /&amp;gt;برترين عبادت ، فقه (شناخت دين) است. الترغيب و الترهيب : 1/93/3.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: ما ازدادَ عَبدٌ قَطُّ فِقها في دِينِهِ إلاّ ازدَادَ قَصدا في عَمَلِهِ .&amp;lt;br /&amp;gt;هرگز بنده اى بر فقه (شناخت خود) از دينش نيفزود، مگر اين كه بر ميانه روى او در عملش افزوده گشت. كنز العمّال : 5404.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: إنَّ مِن الحَقِّ أن تَفَقَّهوا ، و مِن الفِقهِ أن لا تَغتَرُّوا .&amp;lt;br /&amp;gt;يكى از حقوق [شما بر خودتان]، آن است كه فقيه (دين شناس) شويد و از نشانه هاى فقه، آن است كه گرفتار غفلت و فريب نشويد.الكافي : 1/45/6 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: إنَّ الحَزمَ أن تَتَفقَّهُوا ، و مِن الفِقهِ أن لا تَغتَرُّوا .&amp;lt;br /&amp;gt; از دورانديشى و محكم كارى است كه فقيه شويد ، و از فقه است كه دستخوش غفلت و فريب نشويد. الأمالي للمفيد : 206/38 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ما عُبِدَ اللّه ُ تعالى بشيءٍ أفضَلَ مِن الفِقهِ في الدِّينِ .&amp;lt;br /&amp;gt; خداوند به چيزى برتر از آگاهى دينى عبادت نشده است. كنز العمّال : 28752.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام: إنّ الحِكمَةَ المَعرِفَةُ و التَّفَقّهُ في الدِّينِ ، فمَن فَقِهَ مِنكُم فهُو حَكيمٌ .&amp;lt;br /&amp;gt;همانا حكمت عبارت است از شناخت و فهم دين ؛ پس هر يك از شما كه در دين فقيه و فهيم باشد، حكيم است. بحار الأنوار: 1/215/25.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام باقر عليه السلام: إنَّ أبناءَ الآخِرَةِ هُمُ المُؤمِنونَ العامِلونَ الزّاهِدونَ ، أهلُ العِلمِ وَالفِقهِ ، وأهلُ فِكرَةٍ وَاعتِبارٍ وَاختِبارٍ ، لا يَمَلّونَ مِن ذِكرِ اللّه ِ.&amp;lt;br /&amp;gt; فرزندان آخرت ، آنان اند كه ايمان دارند و عمل مى كنند و زُهدپيشه اند ، [و] اهل دانش و فقه اند و مرد انديشه و عبرت آموزى و آزمون اند و از ياد خدا خسته نمى شوند .  تحف العقول : ص 287 ، بحار الأنوار : ج 78 ص 165 ح 2. &amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام: المُروءَةُ مُروءَتانِ : مُروءَةُ الحَضَرِ ، و مُروءَةُ السَّفَرِ ؛ فأمّا مُروءَةُ الحَضَرِ فَتِلاوَةُ القُرآنِ ، و حُضورُ المَساجِدِ ، و صُحبَةُ أهلِ الخَيرِ ، و النَّظَرُ في الفِقهِ . و أمّا مُروءَةُ السَّفَرِ فبَذلُ الزّادِ، و المِزاحُ فيغَيرِ ما يُسخِطُ اللّه َ ، و قِلَّةُ الخِلافِ على مَن صَحِبَكَ ، و تَركُ الرِّوايَةِ علَيهِم إذا أنتَ فارَقتَهُم .&amp;lt;br /&amp;gt;مردانگى دو تاست: مردانگى در حَضَر و مردانگى در سفر. اما مردانگى در حضر، تلاوت قرآن است و حاضر شدن در مساجد و همنشينى با نيكان و انديشيدن در فقه (مسائل دين) و اما مردانگى در سفر، بخشيدن از توشه است و شوخى كردن در آنچه كه موجب خشم خدا نشود و كمتر ناسازگارى كردن با همسفرت و اين كه وقتى از همسفرانت جدا شدى بر ضدّ آنها چيزى نقل نكنى. معاني الأخبار : 258/8.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: أصلُ الاُمورِ في الدِّينِ أن يُعتَمَدَ على الصَّلَواتِ ، و يُجتَنَبَ الكبائرُ ، و الزَم ذلكَ لُزومَ ما لا غِنَى عنهُ طَرفَةَ عَينٍ ، و إنَّ حُرمَتَهُ هُلكٌ ، فإن جاوَزتَهُ إلى الفقهِ و العبادَةِ فهُو الحَظُّ .&amp;lt;br /&amp;gt;اصل كارها در دين ، تكيه كردن به نمازها و دورى نمودن از گناهان كبيره است ، از اين امور لحظه اى بى نياز نيستى . پس ، از آن ها غفلت مكن، كه محروميت از اينها مايه هلاكت است. و اگر پيشتر رفتى و به فقه (دين فهمى) و عبادت پرداختى ، اين همان كمالِ بهره مندى [تو ]است .بحار الأنوار : 78/7/59 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#در حدیث آمده است: «عَنِ الصّادق (علیه‌السّلام) انَّه سُئِل عن قوْلِهِ تعالی «فَللّهِ الْحُجَّه الْبالغه» فقال: انَّ اللهَ تعالی یقولُ لِلْعبدِ یوْم القیمَه عبدی اکُنْتَ عالماً؟ فانْ قال نَعَمْ قال لَهُ افلا عَمِلْتَ‌ بما علِمتَ و انَ کانَ جاهلاً قالَ لهُ افلا تَعَلَّمْتَ حتی تَعْمَلَ؟؛&amp;lt;/br&amp;gt; از امام صادق (علیه‌السّلام) درباره معنی این آیه که می‌فرماید «برای خدا دلیل رسا (و قاطع) است.» سؤال شد، فرمود: خداوند در روز رستاخیز به بنده گنهکار خود می‌گوید: بنده من! چرا تکالیف خود را خوب انجام ندادی؟ آیا می‌دانستی و گناه کردی؟ اگر بگوید آری، می‌فرماید: چرا به آنچه می‌دانستی عمل نکردی؟ و اگر بگوید نمی‌دانستم، می‌گوید: چرا یاد نگرفتی تا عمل کنی؟»&lt;br /&gt;
#وَ تَعَلَّمُوا آلْقُرآن فَإِنَّهُ أَحْسَنُ آلْحَدِيثِ، وَتَفَقَّهُوا فِيهِ فَإِنَّهُ رَبِيعُ آلْقُلُوبِ&amp;lt;/br&amp;gt;قرآن را فراگيريد که بهترين گفته هاست! و در آن بينديشيد که بهار قلب هاست! خطبه 110 نهج البلاغه&amp;lt;/br&amp;gt;&amp;lt;/br&amp;gt; &lt;br /&gt;
#منبع : الکافي (ط - الإسلامیة)، ج 1، ص 33 : امام صادق (علیه السلام)&lt;br /&gt;
لاَ خَيْرَ فِيمَنْ لاَ يَتَفَقَّهُ مِنْ أَصْحَابِنَا يَا بَشِيرُ إِنَّ اَلرَّجُلَ مِنْهُمْ إِذَا لَمْ يَسْتَغْنِ بِفِقْهِهِ اِحْتَاجَ إِلَيْهِمْ فَإِذَا اِحْتَاجَ إِلَيْهِمْ أَدْخَلُوهُ فِي بَابِ ضَلاَلَتِهِمْ وَ هُوَ لاَ يَعْلَمُ .&lt;br /&gt;
حضرت صادق عليه السلام به بشير فرمود: هر يك از اصحاب ما كه فهم دين ندارد خيري ندارد، اي بشير هر مردي از ايشان كه از نظر فهم دين بي نياز نباشد بديگران نياز پيدا ميكند و چون بآنها نيازمند شد او را در گمراهي خويش وارد كنند و او نفهمد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#&lt;br /&gt;
سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَی الْعِبَادِ قَالَ أَنْ يَقُولُوا مَا يَعْلَمُونَ وَ يَقِفُوا عِنْدَ مَا لَا يَعْلَمُونَ.&lt;br /&gt;
https://lib.eshia.ir/11005/1/43&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عَنْهُ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (ع) يَقُولُ لَيْتَ السِّيَاطُ عَلَى رُءُوسِ أَصْحَابِي حَتَّى يَتَفَقَّهُوا فِي الْحَلَالِ وَ الْحَرَامِhttps://lib.eshia.ir/86574/1/229&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از کجای این روایات برداشت میشود که دین امری تخصصی است و فقط عده محدودی باید در دین تفقه کنند و بقیه باید تقلید کنند؟!&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=515</id>
		<title>سوالات قرآنی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=515"/>
		<updated>2025-11-08T08:34:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: صفحه‌ای تازه حاوی «آیا عذاب جهنم بی‌نهایت و ابدی است؟  جواب علامه طباطبایی: https://lib.eshia.ir/50081/1/625» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;آیا عذاب جهنم بی‌نهایت و ابدی است؟&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جواب علامه طباطبایی: https://lib.eshia.ir/50081/1/625&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D8%AE%D8%AF%D8%A7_%D8%A8%D9%87_%D8%A8%D8%B4%D8%B1&amp;diff=514</id>
		<title>آیات بی‌نیازی خدا به بشر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D8%AE%D8%AF%D8%A7_%D8%A8%D9%87_%D8%A8%D8%B4%D8%B1&amp;diff=514"/>
		<updated>2025-10-25T20:06:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: صفحه‌ای تازه حاوی «#وَكَانَ اللَّهُ وَاسِعًا حَكِيمًا ‎﴿نسا ١٣٠﴾‏ وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ وَلَقَدْ وَصَّيْنَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِن قَبْلِكُمْ وَإِيَّاكُمْ أَنِ اتَّقُوا اللَّهَ ۚ وَإِن تَكْفُرُوا فَإِنَّ لِلَ...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#وَكَانَ اللَّهُ وَاسِعًا حَكِيمًا ‎﴿نسا ١٣٠﴾‏ وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ وَلَقَدْ وَصَّيْنَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِن قَبْلِكُمْ وَإِيَّاكُمْ أَنِ اتَّقُوا اللَّهَ ۚ وَإِن تَكْفُرُوا فَإِنَّ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ غَنِيًّا حَمِيدًا(۱۳۱)وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۚ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ وَكِيلًا ‎﴿١٣٢﴾‏ إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ وَيَأْتِ بِآخَرِينَ ۚ وَكَانَ اللَّهُ عَلَىٰ ذَٰلِكَ قَدِيرًا ‎﴿١٣٣﴾‏ &amp;lt;/br&amp;gt;و خداوند، دارای فضل و کرم، و حکیم است. (۱۳۰) آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، از آن خداست. و ما به کسانی که پیش از شما، کتاب آسمانی به آنها داده شده بود، سفارش کردیم و به شما سفارش می‌کنیم که تقوای خدا را پیشه کنید! و اگر کافر شوید، برای خداست آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، و خداوند، بی‌نیاز و ستوده است. (۱۳۱) برای خداست آنچه در آسمانها و زمین است؛ و خدا در حفظ و نگهبانی آنها کافی است. (۱۳۲) ای مردم! اگر او بخواهد، شما را از میان می‌برد و افراد دیگری را می آورد، و خداوند، بر این کار تواناست. (۱۳۳)&lt;br /&gt;
#وَرَبُّكَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَسْتَخْلِفْ مِن بَعْدِكُم مَّا يَشَاءُ كَمَا أَنشَأَكُم مِّن ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ آخَرِينَ ‎﴿الأنعام: ١٣٣﴾‏&amp;lt;/br&amp;gt;پروردگارت بی‌نیاز و مهربان است؛ اگر بخواهد، همه شما را می‌برد؛ سپس هر کس را بخواهد جانشین شما می‌سازد؛ همان‌طور که شما را از نسل اقوام دیگری به وجود آورد.&lt;br /&gt;
#أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ ۚ إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ ‎﴿ابراهيم: ١٩﴾‏‏ وَمَا ذَٰلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِيزٍ ‎﴿٢٠﴾&amp;lt;/br&amp;gt;آیا ندیدی خداوند، آسمانها و زمین را بحق آفریده است؟! اگر بخواهد، شما را می‌برد و خلق تازه‌ای می‌آورد! (۱۹) و این کار برای خدا مشکل نیست! (۲۰)&lt;br /&gt;
#يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ ۖ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ ‎﴿ فاطر  ١٥﴾‏ إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ ‎﴿١٦﴾‏ وَمَا ذَٰلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِيزٍ ‎﴿١٧﴾&amp;lt;/br&amp;gt;ای مردم شما (همگی) نیازمند به خدائید؛ تنها خداوند است که بی‌نیاز و شایسته هر گونه حمد و ستایش است! (۱۵) اگر بخواهد شما را می‌برد و خلق جدیدی می‌آورد؛ (۱۶)&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=513</id>
		<title>یادداشت‌های قرآنی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=513"/>
		<updated>2025-10-25T20:04:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[آیات رنج و سختی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات تعقل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات تفکر در احکام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی اجبار در دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی انتقال مسئولیت]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات آسانی دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی تقلید]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات بی‌نیازی خدا به بشر]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سوالات قرآنی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%86%D9%81%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84_%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AA&amp;diff=512</id>
		<title>آیات نفی انتقال مسئولیت</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%86%D9%81%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84_%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AA&amp;diff=512"/>
		<updated>2025-10-23T04:10:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَبْغِي رَبًّا وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍ وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَيْهَا وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُم مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ‎﴿الأنعام: ١٦٤﴾‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;بگو: «آیا غیر خدا، پروردگاری را بطلبم، در حالی که او پروردگار همه چیز است؟! هر فردی، کسب نمی‌کند جز بر علیه خودش؛ و هیچ گنهکاری گناه دیگری را متحمّل نمی‌شود؛ سپس بازگشت همه شما به سوی پروردگارتان است؛ و شما را از آنچه در آن اختلاف داشتید، خبر خواهد داد. (۱۶۴)‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏&amp;lt;br /&amp;gt; &lt;br /&gt;
# مَّنِ اهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّىٰ نَبْعَثَ رَسُولًا ‎﴿الإسراء: ١٥﴾‏‏&amp;lt;br /&amp;gt; هر کس هدایت شود، برای خود هدایت یافته؛ و آن کس که گمراه گردد، به زیان خود گمراه شده است؛ و هیچ کس بار گناه دیگری را به دوش نمی‌کشد؛ و ما هرگز مجازات نخواهیم کرد، مگر آنکه پیامبری مبعوث کرده باشیم (۱۵)‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ وَإِن تَدْعُ مُثْقَلَةٌ إِلَىٰ حِمْلِهَا لَا يُحْمَلْ مِنْهُ شَيْءٌ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰ إِنَّمَا تُنذِرُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالْغَيْبِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَمَن تَزَكَّىٰ فَإِنَّمَا يَتَزَكَّىٰ لِنَفْسِهِ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ ‎﴿فاطر: ١٨﴾‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;هیچ گنهکاری بار گناه دیگری را بر دوش نمی‌کشد؛ و اگر شخص سنگین‌باری دیگری را برای حمل گناه خود بخواند، چیزی از آن را بر دوش نخواهد گرفت، هر چند از نزدیکان او باشد! تو فقط کسانی را بیم‌می‌دهی که از پروردگار خود در پنهانی می‌ترسند و نماز را برپا می‌دارند؛ و هر کس پاکی پیشه کند، نتیجه آن به خودش بازمی‌گردد؛ و بازگشت به سوی خداست! (۱۸)‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#إِن تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنكُمْ وَلَا يَرْضَىٰ لِعِبَادِهِ الْكُفْرَ وَإِن تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُم مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ‎﴿الزمر: ٧﴾‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;اگر کفران کنید، خداوند از شما بی‌نیاز است و هرگز کفران را برای بندگانش نمی پسندد؛ و اگر شکر او را بجا آورید آن را برای شما می‌پسندد! و هیچ گنهکاری گناه دیگری را بر دوش نمی‌کشد! سپس بازگشت همه شما به سوی پروردگارتان است، و شما را از آنچه انجام می‌دادید آگاه می‌سازد؛ چرا که او به آنچه در سینه‌هاست آگاه است! (۷)‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ ‎﴿النجم: ٣٨﴾‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;که هیچ بردارنده‌ای بار گناه دیگری را بر نمی‌دارد.‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#وَاتَّقُوا يَوْمًا لَّا تَجْزِي نَفْسٌ عَن نَّفْسٍ شَيْئًا وَلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ ‎﴿البقرة: ٤٨﴾‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;و بترسید از روزی که هیچ کس چیزی را از کسی دفع نمی‌کند؛ و نه از او شفاعتی پذیرفته، و نه به جای وی بدلی گرفته می‌شود؛ و نه یاری خواهند شد.‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#وَاتَّقُوا يَوْمًا لَّا تَجْزِي نَفْسٌ عَن نَّفْسٍ شَيْئًا وَلَا يُقْبَلُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلَا تَنفَعُهَا شَفَاعَةٌ وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ ‎﴿البقرة: ١٢٣﴾‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;و بترسید از روزی که هیچ کس چیزی را از کسی دفع نمی‌کند، و نه بدل و بلاگردانی از وی پذیرفته شود، و نه او را میانجیگری سودمند افتد، و نه یاری شوند.‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#يَوْمَ لَا يُغْنِي مَوْلًى عَن مَّوْلًى شَيْئًا وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ ‎﴿الدخان: ٤١﴾‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;همان روزی که هیچ دوستی از هیچ دوستی نمی‌تواند حمایتی کند، و آنان یاری نمی‌شوند،‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ وَاخْشَوْا يَوْمًا لَّا يَجْزِي وَالِدٌ عَن وَلَدِهِ وَلَا مَوْلُودٌ هُوَ جَازٍ عَن وَالِدِهِ شَيْئًا إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِاللَّهِ الْغَرُورُ ‎﴿لقمان: ٣٣﴾‏&amp;lt;br /&amp;gt;ای مردم، از پروردگارتان پروا بدارید، و بترسید از روزی که هیچ پدری به کار فرزندش نمی‌آید، و هیچ فرزندی به کار پدرش نخواهد آمد. آری، وعده خدا حق است. زنهار تا این زندگی دنیا شما را نفریبد، و زنهار تا شیطان شما را مغرور نسازد.‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#وَكُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَرْدًا ‎﴿مريم: ٩٥﴾‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;و روز قیامت همه آنها تنها، به سوی او خواهند آمد.‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ ‎﴿٣٤﴾‏ وَأُمِّهِ وَأَبِيهِ ‎﴿٣٥﴾‏ وَصَاحِبَتِهِ وَبَنِيهِ ‎﴿٣٦﴾‏ لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ ‎﴿٣٧﴾‏&amp;lt;br /&amp;gt;روزی که آدمی از برادرش، (۳۴) و از مادرش و پدرش. (۳۵) و از همسرش و پسرانش می‌گریزد، (۳۶) در آن روز، هر کسی از آنان را کاری است که او را به خود مشغول می‌دارد. (۳۷)&lt;br /&gt;
#و من یعمل مثقال ذرة شرا یره&lt;br /&gt;
#يَوْمَ تَأْتِي كُلُّ نَفْسٍ تُجَادِلُ عَن نَّفْسِهَا وَتُوَفَّىٰ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ‎﴿النحل: ١١١﴾‏ روزی را که هر کس می‌آید از خود دفاع می‌کند، و هر کس به آنچه کرده، بی کم و کاست پاداش می‌یابد و بر آنان ستم نمی‌رود. (۱۱۱)&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%AE%D8%AF%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1_%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84_%D8%B4%D8%AF&amp;diff=511</id>
		<title>دین خدا در زمان پیامبر کامل شد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%AE%D8%AF%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1_%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84_%D8%B4%D8%AF&amp;diff=511"/>
		<updated>2025-10-18T12:20:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: صفحه‌ای تازه حاوی «#امام باقر عليه السلام فرمود: واجبات خدا يكى پس از ديگرى نازل ميشد و امر ولايت آخرين آنها بود، كه خداى عز و جل اين آيه را نازل فرمود: «امروز دين شما را كامل كردم و نعمتم را بر شما تمام نمودم- 3 سوره مائده-» امام باقر عليه السلام فرمود: خداى عز و جل م...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#امام باقر عليه السلام فرمود: واجبات خدا يكى پس از ديگرى نازل ميشد و امر ولايت آخرين آنها بود، كه خداى عز و جل اين آيه را نازل فرمود: «امروز دين شما را كامل كردم و نعمتم را بر شما تمام نمودم- 3 سوره مائده-» امام باقر عليه السلام فرمود: خداى عز و جل ميفرمايد: بعد از اين واجبى بر شما نازل نكنم، واجبات را براى شما كامل كردم.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
https://lib.eshia.ir/12541/2/48&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB&amp;diff=510</id>
		<title>یادداشت‌های احادیث</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB&amp;diff=510"/>
		<updated>2025-10-18T12:19:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[اهمیت عقل و تعقل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تفقه در دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نکوهش تقلید]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آسانی دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[دین خدا در زمان پیامبر کامل شد]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D9%82%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%D9%86&amp;diff=509</id>
		<title>تفقه در دین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D9%82%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%D9%86&amp;diff=509"/>
		<updated>2025-10-05T07:40:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;# امام صادق(ع): عليكم بالتفقه في دين الله ولا تكونوا أعرابا فإنه من لم يتفقه في دين الله لم ينظر الله إليه يوم القيامة و لم يزك عملا &amp;lt;br /&amp;gt;بر شما باد تفقه و فهمیدن دین خدا و بادیه نشین نباشید، زیرا هر که دین خدا را نفهمد، خداوند در روز قیامت به او نظر نمی کند و اعمالش پاک نمی شود.  اصول کافی جلد1، صفحه31&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام علی عليه السلام: لا خَيرَ في عِبادَةٍ ليسَ فيها تَفَقُّهٌ.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;در عبادتى كه با شناخت توأم نباشد، خيرى نهفته نيست. تحف العقول : 204‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: ألا لا خَيرَ في قِراءةٍ ليسَ فيها تَدَبُّرٌ ، ألا لا خَيرَ في عِبادَةٍ ليسَ فيها تَفَقُّهٌ .&amp;lt;br /&amp;gt;بدانيد كه در قرآن خواندنى كه با تدبّر همراه نباشد، خيرى نيست؛ بدانيد كه در عبادتى كه با فهم و انديشه توأم نباشد، خيرى نيست. بحار الأنوار:92/211/4.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: اَ يُّهَا النّاسُ! لا خَيْرَ فى دينٍ، لا تَفَقُّهَ فيهِ وَ لا خَيْرَ فى دُنيا، لا تَدَبُّرَ فيها وَ لا خَيْرَ فى نُسُكٍ، لا وَرَعَ فيهِ؛ &amp;lt;br /&amp;gt;اى مردم! ديندارى اى كه همراه با فهم و آگاهى نباشد، خيرى در آن نيست و زندگى اى كه همراه با تفكّر نباشد، خيرى در آن نيست و عبادتى كه همراه با تقوا نباشد، خيرى در آن نيست. محاسن، ج 1، ص 65، ح 9 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام ـ در سفارش به فرزند خود حسن عليه السلام ـ فرمود: و خُضِ الغَمَراتِ للحَقِّ حَيثُ كانَ ، و تَفَقَّهْ في الدِّينِ .&amp;lt;br /&amp;gt;براى يافتن حق، هر جا كه باشد، در گردابهاى سخت فرو رو و در دين تفقه کن. نهج البلاغة : الكتاب 31.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام زين العابدين عليه السلام: لا عِبادَةَ إلّا بالتَفَقُّهِ .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;هيچ عبادتى جز با شناخت ارزش ندارد. تحف العقول : 280.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام كاظم عليه السلام: تَفقَّهُوا في دِينِ اللّه ِ ، فإنَّ الفِقهَ مِفتاحُ البَصيرَةِ ، و تَمامُ العِبادَةِ ، و السَّببُ إلَى المَنازِلِ الرَّفيعَةِ و الرُّتَبِ الجَليلَةِ في الدِّينِ و الدنيا ، و فَضلُ الفَقيهِ علَى العابِدِ كَفَضلِ الشَّمسِ علَى الكواكِبِ ، و مَن لم يَتَفَقَّهْ في دِينِهِ لم يَرضَ اللّه ُ لَهُ عَمَلاً .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;در دين خدا فقيه و دانا شويد؛ زيرا فقه كليد بصيرت است و مايه كمال عبادت و وسيله رسيدن به مقامات بلند و مراتب عالى دينى و دنيايى. برترى فقيه بر عابد، همچون برترى خورشيد است بر ستارگان و هر كه در دين خود دانا و فقيه نشود، خداوند هيچ عملى را از او نپسندد. بحار الأنوار : 78/321/19.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : قَليلُ الفِقهِ خَيرٌ مِن كثيرِ العِبادَةِ .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;شخصى كه اندك فقهى بداند بهتر از شخصى است كه بسيار عبادت مى كند [اما اصلاً فقه نمى داند].كنز العمّال : 28794.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خَيرُ العِبادَةِ الفِقهُ .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;بهترين عبادت، تفقّه (فهم) است. كنز العمّال : 28909.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مَن تَفَقَّهَ في دِينِ اللّه ِ كَفاهُ اللّه ُ هَمَّهُ و رَزَقَهُ مِن حَيثُ لا يَحتَسِبُ .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;هر كه در راه آموختن و فهميدن دين خدا بكوشد، خداوند خواهش و روزى او را، از جايى كه گمانش را هم نمى برد تأمين كند. كنز العمّال : 28855.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اُفٍّ لِكُلِّ مُسلمٍ لا يَجعَلُ في كُلِّ جُمعَةٍ .[قال المجلسيّ رضوان اللّه عليه : المراد بالجمعة الاُسبوع ؛ تسميةً للكلّ باسم الجزء.]يَوما يَتَفَقَّهُ فيهِ أمرَ دِينِهِ و يَسألُ عن دِينِهِ .&amp;lt;br /&amp;gt;اُف بر هر مسلمانى كه هفته اى يك روز را به كار آموختن امور دينى خود و پرسيدن درباره دينش اختصاص ندهد.بحار الأنوار : 1/176/44.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#الإمامُ عليٌّ عليه السلام : تَفَقَّهْ فِي الدِّينِ ؛ فإنَّ الفُقَهاءَ وَرَثَةُ الأنبياءِ .&amp;lt;br /&amp;gt;امام على عليه السلام : در دين فقيه (دانا) شو؛ زيرا كه فقيهان وارثان پيامبرانند. عوالي اللآلي : 4/60/5.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام : إذا أرادَ اللّه ُ بعَبدٍ خَيرا فَقَّهَهُ في الدِّينِ ، و ألهَمَهُ اليَقينَ .&amp;lt;br /&amp;gt;هرگاه خداوند خير بنده اى را بخواهد، او را در دين فقيه گرداند و يقين در دلش افكند.غرر الحكم : 4133.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام باقر عليه السلام : الكَمالُ كُلُّ الكَمالِ التَّفقُّهُ فِي الدِّينِ و الصَّبرُ عَلَى النّائِبَةِ و تَقديرُ المَعيشَةِ&amp;lt;br /&amp;gt;امام باقر عليه السلام :همه كمال در شناخت عميق دين و شكيبايى در پيشامدهاى ناگوار و اندازه نگاه داشتن در زندگى است . تحف العقول ، ص 213 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#حضرت على عليه السلام فرمود: لِيَتَأَسَّ صَغِيرُكُمْ بِكَبِيرِكُمْ،وَلْيَرْأَفْ كَبِيرُكُمْ بِصَغِيرِكُمْ؛وَلاَ تَكُونُوا كَجُفاةِ الْجـاهِلِيـَّةِ:لاَ فِي الدِّينِ يَتَفَقَّهُونَ، وَلاَ عَنِ اللّه ِ يَعْقِلُونَ؛كَقَيْضِ بَيْضٍ فِي إِداحٍ يَكُونُ كَسْرُها وِزْرا،وَيُخْرِجُ حِضانُها شَرّا.&amp;lt;br /&amp;gt;مى بايد كوچكترانتان از بزرگترانتان الگو گيرند و بزرگتران نيز با كوچكتران مهربان باشند. و هم چون جفاپيشگان جاهليت نباشيد كه نه در دين ژرف مى نگرند و نه از خداوند انديشه اى درست دارند، چونان تخمى مرموز در لانه مرغان، كه شكستنش و بال است و اگر بماند چه بسا از درونش شرى برون آيد. نهج البلاغه، الخطب : 164 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام باقر عليه السلام : لَو اُتيتُ بِشابٍّ مِن شَبابِ الشّيعَةعِ لا يَتَفَقَّهُ فِي الدّينِ لأََوجَعتُهُ .&amp;lt;br /&amp;gt;اگر جوانى از جوانان شيعه را بيابم كه در پىِ كسب آگاهى دينى نيست، او را تنبيه مى كنم. المحاسن : ج 1 ص 357 ح 761 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام : المُتَعبِّدِ عَلى غَيرِ فِقهٍ كَحِمارِ الطّاحونَةِ ؛ يَدورُ و لا يَبرَحُ .&amp;lt;br /&amp;gt;كسى كه بدون فهم و شناخت عبادت كند، مانند خرِ آسياست كه پيوسته مى چرخد. بحار الأنوار : 1/208/10.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: إنّ لِكُلِّ شيءٍ دِعامَةً ، و دِعامَةُ هذا الدِّينِ الفِقهُ .&amp;lt;br /&amp;gt;همانا براى هر چيزى تكيه گاهى است و تكيه گاه اين دين، فقه است. كنز العمّال : 28768.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: أفضَلُ العِبادَةِ الفِقهُ .&amp;lt;br /&amp;gt;برترين عبادت ، فقه (شناخت دين) است. الترغيب و الترهيب : 1/93/3.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: ما ازدادَ عَبدٌ قَطُّ فِقها في دِينِهِ إلاّ ازدَادَ قَصدا في عَمَلِهِ .&amp;lt;br /&amp;gt;هرگز بنده اى بر فقه (شناخت خود) از دينش نيفزود، مگر اين كه بر ميانه روى او در عملش افزوده گشت. كنز العمّال : 5404.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: إنَّ مِن الحَقِّ أن تَفَقَّهوا ، و مِن الفِقهِ أن لا تَغتَرُّوا .&amp;lt;br /&amp;gt;يكى از حقوق [شما بر خودتان]، آن است كه فقيه (دين شناس) شويد و از نشانه هاى فقه، آن است كه گرفتار غفلت و فريب نشويد.الكافي : 1/45/6 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: إنَّ الحَزمَ أن تَتَفقَّهُوا ، و مِن الفِقهِ أن لا تَغتَرُّوا .&amp;lt;br /&amp;gt; از دورانديشى و محكم كارى است كه فقيه شويد ، و از فقه است كه دستخوش غفلت و فريب نشويد. الأمالي للمفيد : 206/38 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ما عُبِدَ اللّه ُ تعالى بشيءٍ أفضَلَ مِن الفِقهِ في الدِّينِ .&amp;lt;br /&amp;gt; خداوند به چيزى برتر از آگاهى دينى عبادت نشده است. كنز العمّال : 28752.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام: إنّ الحِكمَةَ المَعرِفَةُ و التَّفَقّهُ في الدِّينِ ، فمَن فَقِهَ مِنكُم فهُو حَكيمٌ .&amp;lt;br /&amp;gt;همانا حكمت عبارت است از شناخت و فهم دين ؛ پس هر يك از شما كه در دين فقيه و فهيم باشد، حكيم است. بحار الأنوار: 1/215/25.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام باقر عليه السلام: إنَّ أبناءَ الآخِرَةِ هُمُ المُؤمِنونَ العامِلونَ الزّاهِدونَ ، أهلُ العِلمِ وَالفِقهِ ، وأهلُ فِكرَةٍ وَاعتِبارٍ وَاختِبارٍ ، لا يَمَلّونَ مِن ذِكرِ اللّه ِ.&amp;lt;br /&amp;gt; فرزندان آخرت ، آنان اند كه ايمان دارند و عمل مى كنند و زُهدپيشه اند ، [و] اهل دانش و فقه اند و مرد انديشه و عبرت آموزى و آزمون اند و از ياد خدا خسته نمى شوند .  تحف العقول : ص 287 ، بحار الأنوار : ج 78 ص 165 ح 2. &amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام: المُروءَةُ مُروءَتانِ : مُروءَةُ الحَضَرِ ، و مُروءَةُ السَّفَرِ ؛ فأمّا مُروءَةُ الحَضَرِ فَتِلاوَةُ القُرآنِ ، و حُضورُ المَساجِدِ ، و صُحبَةُ أهلِ الخَيرِ ، و النَّظَرُ في الفِقهِ . و أمّا مُروءَةُ السَّفَرِ فبَذلُ الزّادِ، و المِزاحُ فيغَيرِ ما يُسخِطُ اللّه َ ، و قِلَّةُ الخِلافِ على مَن صَحِبَكَ ، و تَركُ الرِّوايَةِ علَيهِم إذا أنتَ فارَقتَهُم .&amp;lt;br /&amp;gt;مردانگى دو تاست: مردانگى در حَضَر و مردانگى در سفر. اما مردانگى در حضر، تلاوت قرآن است و حاضر شدن در مساجد و همنشينى با نيكان و انديشيدن در فقه (مسائل دين) و اما مردانگى در سفر، بخشيدن از توشه است و شوخى كردن در آنچه كه موجب خشم خدا نشود و كمتر ناسازگارى كردن با همسفرت و اين كه وقتى از همسفرانت جدا شدى بر ضدّ آنها چيزى نقل نكنى. معاني الأخبار : 258/8.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: أصلُ الاُمورِ في الدِّينِ أن يُعتَمَدَ على الصَّلَواتِ ، و يُجتَنَبَ الكبائرُ ، و الزَم ذلكَ لُزومَ ما لا غِنَى عنهُ طَرفَةَ عَينٍ ، و إنَّ حُرمَتَهُ هُلكٌ ، فإن جاوَزتَهُ إلى الفقهِ و العبادَةِ فهُو الحَظُّ .&amp;lt;br /&amp;gt;اصل كارها در دين ، تكيه كردن به نمازها و دورى نمودن از گناهان كبيره است ، از اين امور لحظه اى بى نياز نيستى . پس ، از آن ها غفلت مكن، كه محروميت از اينها مايه هلاكت است. و اگر پيشتر رفتى و به فقه (دين فهمى) و عبادت پرداختى ، اين همان كمالِ بهره مندى [تو ]است .بحار الأنوار : 78/7/59 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#در حدیث آمده است: «عَنِ الصّادق (علیه‌السّلام) انَّه سُئِل عن قوْلِهِ تعالی «فَللّهِ الْحُجَّه الْبالغه» فقال: انَّ اللهَ تعالی یقولُ لِلْعبدِ یوْم القیمَه عبدی اکُنْتَ عالماً؟ فانْ قال نَعَمْ قال لَهُ افلا عَمِلْتَ‌ بما علِمتَ و انَ کانَ جاهلاً قالَ لهُ افلا تَعَلَّمْتَ حتی تَعْمَلَ؟؛&amp;lt;/br&amp;gt; از امام صادق (علیه‌السّلام) درباره معنی این آیه که می‌فرماید «برای خدا دلیل رسا (و قاطع) است.» سؤال شد، فرمود: خداوند در روز رستاخیز به بنده گنهکار خود می‌گوید: بنده من! چرا تکالیف خود را خوب انجام ندادی؟ آیا می‌دانستی و گناه کردی؟ اگر بگوید آری، می‌فرماید: چرا به آنچه می‌دانستی عمل نکردی؟ و اگر بگوید نمی‌دانستم، می‌گوید: چرا یاد نگرفتی تا عمل کنی؟»&lt;br /&gt;
#وَ تَعَلَّمُوا آلْقُرآن فَإِنَّهُ أَحْسَنُ آلْحَدِيثِ، وَتَفَقَّهُوا فِيهِ فَإِنَّهُ رَبِيعُ آلْقُلُوبِ&amp;lt;/br&amp;gt;قرآن را فراگيريد که بهترين گفته هاست! و در آن بينديشيد که بهار قلب هاست! خطبه 110 نهج البلاغه&amp;lt;/br&amp;gt;&amp;lt;/br&amp;gt; &lt;br /&gt;
#سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ أَنْ يَقُولُوا مَا يَعْلَمُونَ وَ يَقِفُوا عِنْدَ مَا لَا يَعْلَمُونَ. [https://lib.eshia.ir/11005/1/43 اصول کافی جلد ۱ صفحه ۴۳]&lt;br /&gt;
# هرکس به تفقه مردم در دین راضی نباشد جائر و خائن است:&lt;br /&gt;
#: در جنگ صفین یاران عبدالله بن مسعود که در میان آنها عبیده سلمانی و یارانش بودند، به امام علی(ع) گفتند: ما با تو بیرون خواهیم آمد ولی جنگ نمی‌کنیم و جدا اردو خواهیم زد تا در مورد کار تو و کار مردم شام تحقیق کنیم، پس هر طرف را که علیه حق یافتیم، علیه او خواهیم جنگید. حضرت علی(ع) فرمودند: «مرحبا. این تفقه در دین و شناخت سنت است. هر که به این راضی نباشد، ستمگر و خیانتکار است.» [https://lib.eshia.ir/22035/1/115 وقعة صفين، نصر بن مزاحم المنقري، جلد 1 صفحه115]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از کجای این روایات برداشت میشود که دین امری تخصصی است و فقط عده محدودی باید در دین تفقه کنند و بقیه باید تقلید کنند؟!&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%B9%D9%82%D9%84_%D9%88_%D8%AA%D8%B9%D9%82%D9%84&amp;diff=508</id>
		<title>اهمیت عقل و تعقل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%B9%D9%82%D9%84_%D9%88_%D8%AA%D8%B9%D9%82%D9%84&amp;diff=508"/>
		<updated>2025-10-05T07:32:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#ابن سكيّت به امام هادى عليه السلام عرض كرد: به خدا سوگند كه نظير شما هرگز نديده ام؛ بفرماييد كه امروزه حجّت بر مردم چيست؟ حضرت فرمود : عقل، كه به واسطه آن امام راستين شناخته و تصديق شود و امام دروغين شناخته و تكذيب گردد. ابن سكّيت گفت: به خدا قسم كه جواب [درست ]همين است. #:[https://lib.eshia.ir/11005/1/25 اصول کافی جلد ۱ صفحه ۲۵]&lt;br /&gt;
#:&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%B9%D9%82%D9%84_%D9%88_%D8%AA%D8%B9%D9%82%D9%84&amp;diff=507</id>
		<title>اهمیت عقل و تعقل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%B9%D9%82%D9%84_%D9%88_%D8%AA%D8%B9%D9%82%D9%84&amp;diff=507"/>
		<updated>2025-10-05T07:26:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: صفحه‌ای تازه حاوی «#ابن سكيّت به امام هادى عليه السلام عرض كرد: به خدا سوگند كه نظير شما هرگز نديده ام؛ بفرماييد كه امروزه حجّت بر مردم چيست؟ حضرت فرمود : عقل، كه به واسطه آن امام راستين شناخته و تصديق شود و امام دروغين شناخته و تكذيب گردد. ابن سكّيت گفت: به خدا قسم...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#ابن سكيّت به امام هادى عليه السلام عرض كرد: به خدا سوگند كه نظير شما هرگز نديده ام؛ بفرماييد كه امروزه حجّت بر مردم چيست؟ حضرت فرمود : عقل، كه به واسطه آن امام راستين شناخته و تصديق شود و امام دروغين شناخته و تكذيب گردد. ابن سكّيت گفت: به خدا قسم كه جواب [درست ]همين است.&lt;br /&gt;
#:[https://lib.eshia.ir/11005/1/25 اصول کافی]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB&amp;diff=506</id>
		<title>یادداشت‌های احادیث</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB&amp;diff=506"/>
		<updated>2025-10-05T07:22:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[اهمیت عقل و تعقل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تفقه در دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نکوهش تقلید]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آسانی دین]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AA%D8%B9%D9%82%D9%84&amp;diff=505</id>
		<title>آیات تعقل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AA%D8%B9%D9%82%D9%84&amp;diff=505"/>
		<updated>2025-10-05T07:17:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;کاربرد کلمات از ریشه عقل: ۴۹ مورد در ۴۹ آیه &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;آیاتی که با استفهام انکاری مواخذه می‌کنند که چرا تعقل نمی‌کنید:&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَكُمْ وَأَنتُمْ تَتْلُونَ الْكِتَابَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٤٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ قَالُوا أَتُحَدِّثُونَهُم بِمَا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاجُّوكُم بِهِ عِندَ رَبِّكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٧٦﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبْرَاهِيمَ وَمَا أُنزِلَتِ التَّوْرَاةُ وَالْإِنجِيلُ إِلَّا مِن بَعْدِهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿آل عمران: ٦٥﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَلَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنعام: ٣٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتَابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هَـٰذَا الْأَدْنَىٰ وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَا وَإِن يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهُ يَأْخُذُوهُ أَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِم مِّيثَاقُ الْكِتَابِ أَن لَّا يَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوا مَا فِيهِ وَالدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأعراف: ١٦٩﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#قُل لَّوْ شَاءَ اللَّهُ مَا تَلَوْتُهُ عَلَيْكُمْ وَلَا أَدْرَاكُم بِهِ فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُرًا مِّن قَبْلِهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿يونس: ١٦﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#يَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى الَّذِي فَطَرَنِي أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿هود: ٥١﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ إِلَّا رِجَالًا نُّوحِي إِلَيْهِم مِّنْ أَهْلِ الْقُرَىٰ أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَدَارُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ اتَّقَوْا أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿يوسف: ١٠٩﴾&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#لَقَدْ أَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ كِتَابًا فِيهِ ذِكْرُكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنبياء: ١٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#أُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنبياء: ٦٧﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَهُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿المؤمنون: ٨٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَا أُوتِيتُم مِّن شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا وَمَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿القصص: ٦٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنكُمْ جِبِلًّا كَثِيرًا أَفَلَمْ تَكُونُوا تَعْقِلُونَ ‎﴿يس: ٦٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَن نُّعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِي الْخَلْقِ أَفَلَا يَعْقِلُونَ ‎﴿يس: ٦٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَبِاللَّيْلِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الصافات: ١٣٨﴾‏&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;آیاتی که می‌فرماید «شاید تعقل کنید»:&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
#فَقُلْنَا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِهَا كَذَٰلِكَ يُحْيِي اللَّهُ الْمَوْتَىٰ وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٧٣﴾&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٢٤٢﴾‏‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُم مِّنْ إِمْلَاقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنعام: ١٥١﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّا أَنزَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿يوسف: ٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#لَّيْسَ عَلَى الْأَعْمَىٰ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَلَا عَلَىٰ أَنفُسِكُمْ أَن تَأْكُلُوا مِن بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ آبَائِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوَانِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَوَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمَامِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوَالِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خَالَاتِكُمْ أَوْ مَا مَلَكْتُم مَّفَاتِحَهُ أَوْ صَدِيقِكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَأْكُلُوا جَمِيعًا أَوْ أَشْتَاتًا فَإِذَا دَخَلْتُم بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَىٰ أَنفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِندِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿النور: ٦١﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#هُوَ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخًا وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ مِن قَبْلُ وَلِتَبْلُغُوا أَجَلًا مُّسَمًّى وَلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿غافر: ٦٧﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّا جَعَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الزخرف: ٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الحديد: ١٧﴾&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;آیاتی که تعقل نکردن را سرزنش کرده‌اند:&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ ‎﴿البقرة: ١٧٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا كَمَثَلِ الَّذِي يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ إِلَّا دُعَاءً وَنِدَاءً صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ١٧١﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿الأنفال: ٢٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ أَفَأَنتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوا لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿يونس: ٤٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿يونس: ١٠٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَـٰكِن تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ ‎﴿الحج: ٤٦﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#أَمْ تَحْسَبُ أَنَّ أَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ أَوْ يَعْقِلُونَ إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا ‎﴿الفرقان: ٤٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ وَمَا يَعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ ‎﴿العنكبوت: ٤٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّن نَّزَّلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ مِن بَعْدِ مَوْتِهَا لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿العنكبوت: ٦٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#أَمِ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ شُفَعَاءَ قُلْ أَوَلَوْ كَانُوا لَا يَمْلِكُونَ شَيْئًا وَلَا يَعْقِلُونَ ‎﴿الزمر: ٤٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّ الَّذِينَ يُنَادُونَكَ مِن وَرَاءِ الْحُجُرَاتِ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿الحجرات: ٤﴾‏‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#لَا يُقَاتِلُونَكُمْ جَمِيعًا إِلَّا فِي قُرًى مُّحَصَّنَةٍ أَوْ مِن وَرَاءِ جُدُرٍ بَأْسُهُم بَيْنَهُمْ شَدِيدٌ تَحْسَبُهُمْ جَمِيعًا وَقُلُوبُهُمْ شَتَّىٰ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُونَ ‎﴿الحشر: ١٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ ‎﴿الملك: ١٠﴾‏&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;دیگر آیات:&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#أَفَتَطْمَعُونَ أَن يُؤْمِنُوا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِن بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ‎﴿البقرة: ٧٥﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِن مَّاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ١٦٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
# يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِّن دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿آل عمران: ١١٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَإِذَا نَادَيْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ اتَّخَذُوهَا هُزُوًا وَلَعِبًا ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُونَ ‎﴿المائدة: ٥٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#مَا جَعَلَ اللَّهُ مِن بَحِيرَةٍ وَلَا سَائِبَةٍ وَلَا وَصِيلَةٍ وَلَا حَامٍ وَلَـٰكِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَأَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿المائدة: ١٠٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَفِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجَاوِرَاتٌ وَجَنَّاتٌ مِّنْ أَعْنَابٍ وَزَرْعٌ وَنَخِيلٌ صِنْوَانٌ وَغَيْرُ صِنْوَانٍ يُسْقَىٰ بِمَاءٍ وَاحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَىٰ بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الرعد: ٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَسَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومُ مُسَخَّرَاتٌ بِأَمْرِهِ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿النحل: ١٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمِن ثَمَرَاتِ النَّخِيلِ وَالْأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَرًا وَرِزْقًا حَسَنًا إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿النحل: ٦٧﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#قَالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الشعراء: ٢٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَلَقَد تَّرَكْنَا مِنْهَا آيَةً بَيِّنَةً لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿العنكبوت: ٣٥﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمِنْ آيَاتِهِ يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَيُحْيِي بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الروم: ٢٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#ضَرَبَ لَكُم مَّثَلًا مِّنْ أَنفُسِكُمْ هَل لَّكُم مِّن مَّا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُم مِّن شُرَكَاءَ فِي مَا رَزَقْنَاكُمْ فَأَنتُمْ فِيهِ سَوَاءٌ تَخَافُونَهُمْ كَخِيفَتِكُمْ أَنفُسَكُمْ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الروم: ٢٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِن رِّزْقٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ آيَاتٌ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الجاثية: ٥﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AA%D8%B9%D9%82%D9%84&amp;diff=504</id>
		<title>آیات تعقل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AA%D8%B9%D9%82%D9%84&amp;diff=504"/>
		<updated>2025-10-05T07:15:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;کاربرد کلمات از ریشه عقل: ۴۹ مورد در ۴۹ آیه &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آیاتی که با استفهام انکاری مواخذه می‌کنند که چرا تعقل نمی‌کنید:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَكُمْ وَأَنتُمْ تَتْلُونَ الْكِتَابَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٤٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ قَالُوا أَتُحَدِّثُونَهُم بِمَا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاجُّوكُم بِهِ عِندَ رَبِّكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٧٦﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبْرَاهِيمَ وَمَا أُنزِلَتِ التَّوْرَاةُ وَالْإِنجِيلُ إِلَّا مِن بَعْدِهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿آل عمران: ٦٥﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَلَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنعام: ٣٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتَابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هَـٰذَا الْأَدْنَىٰ وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَا وَإِن يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهُ يَأْخُذُوهُ أَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِم مِّيثَاقُ الْكِتَابِ أَن لَّا يَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوا مَا فِيهِ وَالدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأعراف: ١٦٩﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#قُل لَّوْ شَاءَ اللَّهُ مَا تَلَوْتُهُ عَلَيْكُمْ وَلَا أَدْرَاكُم بِهِ فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُرًا مِّن قَبْلِهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿يونس: ١٦﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#يَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى الَّذِي فَطَرَنِي أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿هود: ٥١﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ إِلَّا رِجَالًا نُّوحِي إِلَيْهِم مِّنْ أَهْلِ الْقُرَىٰ أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَدَارُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ اتَّقَوْا أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿يوسف: ١٠٩﴾&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#لَقَدْ أَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ كِتَابًا فِيهِ ذِكْرُكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنبياء: ١٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#أُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنبياء: ٦٧﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَهُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿المؤمنون: ٨٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَا أُوتِيتُم مِّن شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا وَمَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿القصص: ٦٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنكُمْ جِبِلًّا كَثِيرًا أَفَلَمْ تَكُونُوا تَعْقِلُونَ ‎﴿يس: ٦٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَن نُّعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِي الْخَلْقِ أَفَلَا يَعْقِلُونَ ‎﴿يس: ٦٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَبِاللَّيْلِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الصافات: ١٣٨﴾‏&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
**آیاتی که می‌فرماید «شاید تعقل کنید»:&lt;br /&gt;
#فَقُلْنَا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِهَا كَذَٰلِكَ يُحْيِي اللَّهُ الْمَوْتَىٰ وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٧٣﴾&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٢٤٢﴾‏‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُم مِّنْ إِمْلَاقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنعام: ١٥١﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّا أَنزَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿يوسف: ٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#لَّيْسَ عَلَى الْأَعْمَىٰ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَلَا عَلَىٰ أَنفُسِكُمْ أَن تَأْكُلُوا مِن بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ آبَائِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوَانِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَوَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمَامِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوَالِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خَالَاتِكُمْ أَوْ مَا مَلَكْتُم مَّفَاتِحَهُ أَوْ صَدِيقِكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَأْكُلُوا جَمِيعًا أَوْ أَشْتَاتًا فَإِذَا دَخَلْتُم بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَىٰ أَنفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِندِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿النور: ٦١﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#هُوَ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخًا وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ مِن قَبْلُ وَلِتَبْلُغُوا أَجَلًا مُّسَمًّى وَلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿غافر: ٦٧﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّا جَعَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الزخرف: ٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الحديد: ١٧﴾&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
** آیاتی که تعقل نکردن را سرزنش کرده‌اند:&lt;br /&gt;
#وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ ‎﴿البقرة: ١٧٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا كَمَثَلِ الَّذِي يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ إِلَّا دُعَاءً وَنِدَاءً صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ١٧١﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿الأنفال: ٢٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ أَفَأَنتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوا لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿يونس: ٤٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿يونس: ١٠٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَـٰكِن تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ ‎﴿الحج: ٤٦﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#أَمْ تَحْسَبُ أَنَّ أَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ أَوْ يَعْقِلُونَ إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا ‎﴿الفرقان: ٤٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ وَمَا يَعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ ‎﴿العنكبوت: ٤٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّن نَّزَّلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ مِن بَعْدِ مَوْتِهَا لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿العنكبوت: ٦٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#أَمِ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ شُفَعَاءَ قُلْ أَوَلَوْ كَانُوا لَا يَمْلِكُونَ شَيْئًا وَلَا يَعْقِلُونَ ‎﴿الزمر: ٤٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّ الَّذِينَ يُنَادُونَكَ مِن وَرَاءِ الْحُجُرَاتِ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿الحجرات: ٤﴾‏‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#لَا يُقَاتِلُونَكُمْ جَمِيعًا إِلَّا فِي قُرًى مُّحَصَّنَةٍ أَوْ مِن وَرَاءِ جُدُرٍ بَأْسُهُم بَيْنَهُمْ شَدِيدٌ تَحْسَبُهُمْ جَمِيعًا وَقُلُوبُهُمْ شَتَّىٰ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُونَ ‎﴿الحشر: ١٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ ‎﴿الملك: ١٠﴾‏&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
** دیگر آیات:&lt;br /&gt;
#أَفَتَطْمَعُونَ أَن يُؤْمِنُوا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِن بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ‎﴿البقرة: ٧٥﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِن مَّاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ١٦٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
# يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِّن دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿آل عمران: ١١٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَإِذَا نَادَيْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ اتَّخَذُوهَا هُزُوًا وَلَعِبًا ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُونَ ‎﴿المائدة: ٥٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#مَا جَعَلَ اللَّهُ مِن بَحِيرَةٍ وَلَا سَائِبَةٍ وَلَا وَصِيلَةٍ وَلَا حَامٍ وَلَـٰكِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَأَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿المائدة: ١٠٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَفِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجَاوِرَاتٌ وَجَنَّاتٌ مِّنْ أَعْنَابٍ وَزَرْعٌ وَنَخِيلٌ صِنْوَانٌ وَغَيْرُ صِنْوَانٍ يُسْقَىٰ بِمَاءٍ وَاحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَىٰ بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الرعد: ٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَسَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومُ مُسَخَّرَاتٌ بِأَمْرِهِ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿النحل: ١٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمِن ثَمَرَاتِ النَّخِيلِ وَالْأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَرًا وَرِزْقًا حَسَنًا إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿النحل: ٦٧﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#قَالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الشعراء: ٢٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَلَقَد تَّرَكْنَا مِنْهَا آيَةً بَيِّنَةً لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿العنكبوت: ٣٥﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمِنْ آيَاتِهِ يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَيُحْيِي بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الروم: ٢٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#ضَرَبَ لَكُم مَّثَلًا مِّنْ أَنفُسِكُمْ هَل لَّكُم مِّن مَّا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُم مِّن شُرَكَاءَ فِي مَا رَزَقْنَاكُمْ فَأَنتُمْ فِيهِ سَوَاءٌ تَخَافُونَهُمْ كَخِيفَتِكُمْ أَنفُسَكُمْ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الروم: ٢٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِن رِّزْقٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ آيَاتٌ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الجاثية: ٥﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AA%D8%B9%D9%82%D9%84&amp;diff=503</id>
		<title>آیات تعقل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AA%D8%B9%D9%82%D9%84&amp;diff=503"/>
		<updated>2025-10-05T07:00:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;۴۹ مورد در ۴۹ آیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَكُمْ وَأَنتُمْ تَتْلُونَ الْكِتَابَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٤٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#فَقُلْنَا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِهَا كَذَٰلِكَ يُحْيِي اللَّهُ الْمَوْتَىٰ وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٧٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#أَفَتَطْمَعُونَ أَن يُؤْمِنُوا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِن بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ‎﴿البقرة: ٧٥﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ قَالُوا أَتُحَدِّثُونَهُم بِمَا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاجُّوكُم بِهِ عِندَ رَبِّكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٧٦﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِن مَّاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ١٦٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ ‎﴿البقرة: ١٧٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا كَمَثَلِ الَّذِي يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ إِلَّا دُعَاءً وَنِدَاءً صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ١٧١﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٢٤٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبْرَاهِيمَ وَمَا أُنزِلَتِ التَّوْرَاةُ وَالْإِنجِيلُ إِلَّا مِن بَعْدِهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿آل عمران: ٦٥﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
# يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِّن دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿آل عمران: ١١٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَإِذَا نَادَيْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ اتَّخَذُوهَا هُزُوًا وَلَعِبًا ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُونَ ‎﴿المائدة: ٥٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#مَا جَعَلَ اللَّهُ مِن بَحِيرَةٍ وَلَا سَائِبَةٍ وَلَا وَصِيلَةٍ وَلَا حَامٍ وَلَـٰكِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَأَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿المائدة: ١٠٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَلَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنعام: ٣٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُم مِّنْ إِمْلَاقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنعام: ١٥١﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتَابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هَـٰذَا الْأَدْنَىٰ وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَا وَإِن يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهُ يَأْخُذُوهُ أَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِم مِّيثَاقُ الْكِتَابِ أَن لَّا يَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوا مَا فِيهِ وَالدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأعراف: ١٦٩﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿الأنفال: ٢٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#قُل لَّوْ شَاءَ اللَّهُ مَا تَلَوْتُهُ عَلَيْكُمْ وَلَا أَدْرَاكُم بِهِ فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُرًا مِّن قَبْلِهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿يونس: ١٦﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ أَفَأَنتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوا لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿يونس: ٤٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿يونس: ١٠٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#يَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى الَّذِي فَطَرَنِي أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿هود: ٥١﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّا أَنزَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿يوسف: ٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ إِلَّا رِجَالًا نُّوحِي إِلَيْهِم مِّنْ أَهْلِ الْقُرَىٰ أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَدَارُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ اتَّقَوْا أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿يوسف: ١٠٩﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَفِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجَاوِرَاتٌ وَجَنَّاتٌ مِّنْ أَعْنَابٍ وَزَرْعٌ وَنَخِيلٌ صِنْوَانٌ وَغَيْرُ صِنْوَانٍ يُسْقَىٰ بِمَاءٍ وَاحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَىٰ بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الرعد: ٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَسَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومُ مُسَخَّرَاتٌ بِأَمْرِهِ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿النحل: ١٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمِن ثَمَرَاتِ النَّخِيلِ وَالْأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَرًا وَرِزْقًا حَسَنًا إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿النحل: ٦٧﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#لَقَدْ أَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ كِتَابًا فِيهِ ذِكْرُكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنبياء: ١٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#أُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنبياء: ٦٧﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَـٰكِن تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ ‎﴿الحج: ٤٦﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَهُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿المؤمنون: ٨٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#لَّيْسَ عَلَى الْأَعْمَىٰ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَلَا عَلَىٰ أَنفُسِكُمْ أَن تَأْكُلُوا مِن بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ آبَائِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوَانِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَوَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمَامِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوَالِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خَالَاتِكُمْ أَوْ مَا مَلَكْتُم مَّفَاتِحَهُ أَوْ صَدِيقِكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَأْكُلُوا جَمِيعًا أَوْ أَشْتَاتًا فَإِذَا دَخَلْتُم بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَىٰ أَنفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِندِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿النور: ٦١﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#أَمْ تَحْسَبُ أَنَّ أَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ أَوْ يَعْقِلُونَ إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا ‎﴿الفرقان: ٤٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#قَالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الشعراء: ٢٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَا أُوتِيتُم مِّن شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا وَمَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿القصص: ٦٠﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَلَقَد تَّرَكْنَا مِنْهَا آيَةً بَيِّنَةً لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿العنكبوت: ٣٥﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ وَمَا يَعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ ‎﴿العنكبوت: ٤٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّن نَّزَّلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ مِن بَعْدِ مَوْتِهَا لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿العنكبوت: ٦٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمِنْ آيَاتِهِ يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَيُحْيِي بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الروم: ٢٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#ضَرَبَ لَكُم مَّثَلًا مِّنْ أَنفُسِكُمْ هَل لَّكُم مِّن مَّا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُم مِّن شُرَكَاءَ فِي مَا رَزَقْنَاكُمْ فَأَنتُمْ فِيهِ سَوَاءٌ تَخَافُونَهُمْ كَخِيفَتِكُمْ أَنفُسَكُمْ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الروم: ٢٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنكُمْ جِبِلًّا كَثِيرًا أَفَلَمْ تَكُونُوا تَعْقِلُونَ ‎﴿يس: ٦٢﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَمَن نُّعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِي الْخَلْقِ أَفَلَا يَعْقِلُونَ ‎﴿يس: ٦٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَبِاللَّيْلِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الصافات: ١٣٨﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#أَمِ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ شُفَعَاءَ قُلْ أَوَلَوْ كَانُوا لَا يَمْلِكُونَ شَيْئًا وَلَا يَعْقِلُونَ ‎﴿الزمر: ٤٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#هُوَ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخًا وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ مِن قَبْلُ وَلِتَبْلُغُوا أَجَلًا مُّسَمًّى وَلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿غافر: ٦٧﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّا جَعَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الزخرف: ٣﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِن رِّزْقٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ آيَاتٌ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الجاثية: ٥﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#إِنَّ الَّذِينَ يُنَادُونَكَ مِن وَرَاءِ الْحُجُرَاتِ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿الحجرات: ٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الحديد: ١٧﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#لَا يُقَاتِلُونَكُمْ جَمِيعًا إِلَّا فِي قُرًى مُّحَصَّنَةٍ أَوْ مِن وَرَاءِ جُدُرٍ بَأْسُهُم بَيْنَهُمْ شَدِيدٌ تَحْسَبُهُمْ جَمِيعًا وَقُلُوبُهُمْ شَتَّىٰ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُونَ ‎﴿الحشر: ١٤﴾‏&lt;br /&gt;
#:&lt;br /&gt;
#وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ ‎﴿الملك: ١٠﴾‏&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AA%D8%B9%D9%82%D9%84&amp;diff=502</id>
		<title>آیات تعقل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AA%D8%B9%D9%82%D9%84&amp;diff=502"/>
		<updated>2025-10-05T06:50:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: صفحه‌ای تازه حاوی «۴۹ مورد در ۴۹ آیه ۱.  أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَكُمْ وَأَنتُمْ تَتْلُونَ الْكِتَابَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٤٤﴾‏ ۲.  فَقُلْنَا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِهَا كَذَٰلِكَ يُحْيِي اللَّهُ الْمَوْتَىٰ وَيُرِيكُمْ...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;۴۹ مورد در ۴۹ آیه&lt;br /&gt;
۱.  أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَكُمْ وَأَنتُمْ تَتْلُونَ الْكِتَابَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٤٤﴾‏&lt;br /&gt;
۲.  فَقُلْنَا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِهَا كَذَٰلِكَ يُحْيِي اللَّهُ الْمَوْتَىٰ وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٧٣﴾‏&lt;br /&gt;
۳.  أَفَتَطْمَعُونَ أَن يُؤْمِنُوا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِن بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ‎﴿البقرة: ٧٥﴾‏&lt;br /&gt;
۴.  وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ قَالُوا أَتُحَدِّثُونَهُم بِمَا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاجُّوكُم بِهِ عِندَ رَبِّكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٧٦﴾‏&lt;br /&gt;
۵.  إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِن مَّاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ١٦٤﴾‏&lt;br /&gt;
۶.  وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ ‎﴿البقرة: ١٧٠﴾‏&lt;br /&gt;
۷.  وَمَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا كَمَثَلِ الَّذِي يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ إِلَّا دُعَاءً وَنِدَاءً صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ١٧١﴾‏&lt;br /&gt;
۸.  كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿البقرة: ٢٤٢﴾‏&lt;br /&gt;
۹.  يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبْرَاهِيمَ وَمَا أُنزِلَتِ التَّوْرَاةُ وَالْإِنجِيلُ إِلَّا مِن بَعْدِهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿آل عمران: ٦٥﴾‏&lt;br /&gt;
۱۰.  يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِّن دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿آل عمران: ١١٨﴾‏&lt;br /&gt;
۱۱.  وَإِذَا نَادَيْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ اتَّخَذُوهَا هُزُوًا وَلَعِبًا ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُونَ ‎﴿المائدة: ٥٨﴾‏&lt;br /&gt;
۱۲.  مَا جَعَلَ اللَّهُ مِن بَحِيرَةٍ وَلَا سَائِبَةٍ وَلَا وَصِيلَةٍ وَلَا حَامٍ وَلَـٰكِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَأَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿المائدة: ١٠٣﴾‏&lt;br /&gt;
۱۳.  وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَلَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنعام: ٣٢﴾‏&lt;br /&gt;
۱۴.  قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُم مِّنْ إِمْلَاقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنعام: ١٥١﴾‏&lt;br /&gt;
۱۵.  فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتَابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هَـٰذَا الْأَدْنَىٰ وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَا وَإِن يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهُ يَأْخُذُوهُ أَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِم مِّيثَاقُ الْكِتَابِ أَن لَّا يَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوا مَا فِيهِ وَالدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأعراف: ١٦٩﴾‏&lt;br /&gt;
۱۶.  إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿الأنفال: ٢٢﴾‏&lt;br /&gt;
۱۷.  قُل لَّوْ شَاءَ اللَّهُ مَا تَلَوْتُهُ عَلَيْكُمْ وَلَا أَدْرَاكُم بِهِ فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُرًا مِّن قَبْلِهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿يونس: ١٦﴾‏&lt;br /&gt;
۱۸.  وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ أَفَأَنتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوا لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿يونس: ٤٢﴾‏&lt;br /&gt;
۱۹.  وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿يونس: ١٠٠﴾‏&lt;br /&gt;
۲۰.  يَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى الَّذِي فَطَرَنِي أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿هود: ٥١﴾‏&lt;br /&gt;
۲۱.  إِنَّا أَنزَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿يوسف: ٢﴾‏&lt;br /&gt;
۲۲.  وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ إِلَّا رِجَالًا نُّوحِي إِلَيْهِم مِّنْ أَهْلِ الْقُرَىٰ أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَدَارُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ اتَّقَوْا أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿يوسف: ١٠٩﴾‏&lt;br /&gt;
۲۳.  وَفِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجَاوِرَاتٌ وَجَنَّاتٌ مِّنْ أَعْنَابٍ وَزَرْعٌ وَنَخِيلٌ صِنْوَانٌ وَغَيْرُ صِنْوَانٍ يُسْقَىٰ بِمَاءٍ وَاحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَىٰ بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الرعد: ٤﴾‏&lt;br /&gt;
۲۴.  وَسَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومُ مُسَخَّرَاتٌ بِأَمْرِهِ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿النحل: ١٢﴾‏&lt;br /&gt;
۲۵.  وَمِن ثَمَرَاتِ النَّخِيلِ وَالْأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَرًا وَرِزْقًا حَسَنًا إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿النحل: ٦٧﴾‏&lt;br /&gt;
۲۶.  لَقَدْ أَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ كِتَابًا فِيهِ ذِكْرُكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنبياء: ١٠﴾‏&lt;br /&gt;
۲۷.  أُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الأنبياء: ٦٧﴾‏&lt;br /&gt;
۲۸.  أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَـٰكِن تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ ‎﴿الحج: ٤٦﴾‏&lt;br /&gt;
۲۹.  وَهُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿المؤمنون: ٨٠﴾‏&lt;br /&gt;
۳۰.  لَّيْسَ عَلَى الْأَعْمَىٰ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَلَا عَلَىٰ أَنفُسِكُمْ أَن تَأْكُلُوا مِن بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ آبَائِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوَانِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَوَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمَامِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوَالِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خَالَاتِكُمْ أَوْ مَا مَلَكْتُم مَّفَاتِحَهُ أَوْ صَدِيقِكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَأْكُلُوا جَمِيعًا أَوْ أَشْتَاتًا فَإِذَا دَخَلْتُم بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَىٰ أَنفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِندِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿النور: ٦١﴾‏&lt;br /&gt;
۳۱.  أَمْ تَحْسَبُ أَنَّ أَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ أَوْ يَعْقِلُونَ إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا ‎﴿الفرقان: ٤٤﴾‏&lt;br /&gt;
۳۲.  قَالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الشعراء: ٢٨﴾‏&lt;br /&gt;
۳۳.  وَمَا أُوتِيتُم مِّن شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا وَمَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿القصص: ٦٠﴾‏&lt;br /&gt;
۳۴.  وَلَقَد تَّرَكْنَا مِنْهَا آيَةً بَيِّنَةً لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿العنكبوت: ٣٥﴾‏&lt;br /&gt;
۳۵.  وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ وَمَا يَعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ ‎﴿العنكبوت: ٤٣﴾‏&lt;br /&gt;
۳۶.  وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّن نَّزَّلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ مِن بَعْدِ مَوْتِهَا لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿العنكبوت: ٦٣﴾‏&lt;br /&gt;
۳۷.  وَمِنْ آيَاتِهِ يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَيُحْيِي بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الروم: ٢٤﴾‏&lt;br /&gt;
۳۸.  ضَرَبَ لَكُم مَّثَلًا مِّنْ أَنفُسِكُمْ هَل لَّكُم مِّن مَّا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُم مِّن شُرَكَاءَ فِي مَا رَزَقْنَاكُمْ فَأَنتُمْ فِيهِ سَوَاءٌ تَخَافُونَهُمْ كَخِيفَتِكُمْ أَنفُسَكُمْ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الروم: ٢٨﴾‏&lt;br /&gt;
۳۹.  وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنكُمْ جِبِلًّا كَثِيرًا أَفَلَمْ تَكُونُوا تَعْقِلُونَ ‎﴿يس: ٦٢﴾‏&lt;br /&gt;
۴۰.  وَمَن نُّعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِي الْخَلْقِ أَفَلَا يَعْقِلُونَ ‎﴿يس: ٦٨﴾‏&lt;br /&gt;
۴۱.  وَبِاللَّيْلِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ‎﴿الصافات: ١٣٨﴾‏&lt;br /&gt;
۴۲.  أَمِ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ شُفَعَاءَ قُلْ أَوَلَوْ كَانُوا لَا يَمْلِكُونَ شَيْئًا وَلَا يَعْقِلُونَ ‎﴿الزمر: ٤٣﴾‏&lt;br /&gt;
۴۳.  هُوَ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخًا وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ مِن قَبْلُ وَلِتَبْلُغُوا أَجَلًا مُّسَمًّى وَلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿غافر: ٦٧﴾‏&lt;br /&gt;
۴۴.  إِنَّا جَعَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الزخرف: ٣﴾‏&lt;br /&gt;
۴۵.  وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِن رِّزْقٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ آيَاتٌ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ‎﴿الجاثية: ٥﴾‏&lt;br /&gt;
۴۶.  إِنَّ الَّذِينَ يُنَادُونَكَ مِن وَرَاءِ الْحُجُرَاتِ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ‎﴿الحجرات: ٤﴾‏&lt;br /&gt;
۴۷.  اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‎﴿الحديد: ١٧﴾‏&lt;br /&gt;
۴۸.  لَا يُقَاتِلُونَكُمْ جَمِيعًا إِلَّا فِي قُرًى مُّحَصَّنَةٍ أَوْ مِن وَرَاءِ جُدُرٍ بَأْسُهُم بَيْنَهُمْ شَدِيدٌ تَحْسَبُهُمْ جَمِيعًا وَقُلُوبُهُمْ شَتَّىٰ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُونَ ‎﴿الحشر: ١٤﴾‏&lt;br /&gt;
۴۹.  وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ ‎﴿الملك: ١٠﴾‏&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=501</id>
		<title>یادداشت‌های قرآنی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=501"/>
		<updated>2025-10-05T06:48:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[آیات رنج و سختی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات تعقل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات تفکر در احکام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی اجبار در دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی انتقال مسئولیت]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات آسانی دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی تقلید]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سوالات قرآنی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=500</id>
		<title>یادداشت‌های قرآنی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C&amp;diff=500"/>
		<updated>2025-10-05T06:48:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[آیات رنج و سختی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات تعقل]]&lt;br /&gt;
[[آیات تفکر در احکام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی اجبار در دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی انتقال مسئولیت]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات آسانی دین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[آیات نفی تقلید]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[سوالات قرآنی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86:_%D9%87%D9%85%D9%87_%D8%AA%D9%81%D9%82%D9%87_%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF&amp;diff=499</id>
		<title>دستور معصومین: همه تفقه کنند</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86:_%D9%87%D9%85%D9%87_%D8%AA%D9%81%D9%82%D9%87_%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF&amp;diff=499"/>
		<updated>2025-10-03T06:50:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;# امام صادق(ع): عليكم بالتفقه في دين الله ولا تكونوا أعرابا فإنه من لم يتفقه في دين الله لم ينظر الله إليه يوم القيامة و لم يزك عملا &amp;lt;br /&amp;gt;بر شما باد تفقه و فهمیدن دین خدا و بادیه نشین نباشید، زیرا هر که دین خدا را نفهمد، خداوند در روز قیامت به او نظر نمی کند و اعمالش پاک نمی شود.  اصول کافی جلد1، صفحه31&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام علی عليه السلام: لا خَيرَ في عِبادَةٍ ليسَ فيها تَفَقُّهٌ.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;در عبادتى كه با شناخت توأم نباشد، خيرى نهفته نيست. تحف العقول : 204‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: ألا لا خَيرَ في قِراءةٍ ليسَ فيها تَدَبُّرٌ ، ألا لا خَيرَ في عِبادَةٍ ليسَ فيها تَفَقُّهٌ .&amp;lt;br /&amp;gt;بدانيد كه در قرآن خواندنى كه با تدبّر همراه نباشد، خيرى نيست؛ بدانيد كه در عبادتى كه با فهم و انديشه توأم نباشد، خيرى نيست. بحار الأنوار:92/211/4.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: اَ يُّهَا النّاسُ! لا خَيْرَ فى دينٍ، لا تَفَقُّهَ فيهِ وَ لا خَيْرَ فى دُنيا، لا تَدَبُّرَ فيها وَ لا خَيْرَ فى نُسُكٍ، لا وَرَعَ فيهِ؛ &amp;lt;br /&amp;gt;اى مردم! ديندارى اى كه همراه با فهم و آگاهى نباشد، خيرى در آن نيست و زندگى اى كه همراه با تفكّر نباشد، خيرى در آن نيست و عبادتى كه همراه با تقوا نباشد، خيرى در آن نيست. محاسن، ج 1، ص 65، ح 9 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام ـ در سفارش به فرزند خود حسن عليه السلام ـ فرمود: و خُضِ الغَمَراتِ للحَقِّ حَيثُ كانَ ، و تَفَقَّهْ في الدِّينِ .&amp;lt;br /&amp;gt;براى يافتن حق، هر جا كه باشد، در گردابهاى سخت فرو رو و در دين تفقه کن. نهج البلاغة : الكتاب 31.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام زين العابدين عليه السلام: لا عِبادَةَ إلّا بالتَفَقُّهِ .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;هيچ عبادتى جز با شناخت ارزش ندارد. تحف العقول : 280.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام كاظم عليه السلام: تَفقَّهُوا في دِينِ اللّه ِ ، فإنَّ الفِقهَ مِفتاحُ البَصيرَةِ ، و تَمامُ العِبادَةِ ، و السَّببُ إلَى المَنازِلِ الرَّفيعَةِ و الرُّتَبِ الجَليلَةِ في الدِّينِ و الدنيا ، و فَضلُ الفَقيهِ علَى العابِدِ كَفَضلِ الشَّمسِ علَى الكواكِبِ ، و مَن لم يَتَفَقَّهْ في دِينِهِ لم يَرضَ اللّه ُ لَهُ عَمَلاً .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;در دين خدا فقيه و دانا شويد؛ زيرا فقه كليد بصيرت است و مايه كمال عبادت و وسيله رسيدن به مقامات بلند و مراتب عالى دينى و دنيايى. برترى فقيه بر عابد، همچون برترى خورشيد است بر ستارگان و هر كه در دين خود دانا و فقيه نشود، خداوند هيچ عملى را از او نپسندد. بحار الأنوار : 78/321/19.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : قَليلُ الفِقهِ خَيرٌ مِن كثيرِ العِبادَةِ .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;شخصى كه اندك فقهى بداند بهتر از شخصى است كه بسيار عبادت مى كند [اما اصلاً فقه نمى داند].كنز العمّال : 28794.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خَيرُ العِبادَةِ الفِقهُ .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;بهترين عبادت، تفقّه (فهم) است. كنز العمّال : 28909.‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مَن تَفَقَّهَ في دِينِ اللّه ِ كَفاهُ اللّه ُ هَمَّهُ و رَزَقَهُ مِن حَيثُ لا يَحتَسِبُ .‏‏&amp;lt;br /&amp;gt;هر كه در راه آموختن و فهميدن دين خدا بكوشد، خداوند خواهش و روزى او را، از جايى كه گمانش را هم نمى برد تأمين كند. كنز العمّال : 28855.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اُفٍّ لِكُلِّ مُسلمٍ لا يَجعَلُ في كُلِّ جُمعَةٍ .[قال المجلسيّ رضوان اللّه عليه : المراد بالجمعة الاُسبوع ؛ تسميةً للكلّ باسم الجزء.]يَوما يَتَفَقَّهُ فيهِ أمرَ دِينِهِ و يَسألُ عن دِينِهِ .&amp;lt;br /&amp;gt;اُف بر هر مسلمانى كه هفته اى يك روز را به كار آموختن امور دينى خود و پرسيدن درباره دينش اختصاص ندهد.بحار الأنوار : 1/176/44.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#الإمامُ عليٌّ عليه السلام : تَفَقَّهْ فِي الدِّينِ ؛ فإنَّ الفُقَهاءَ وَرَثَةُ الأنبياءِ .&amp;lt;br /&amp;gt;امام على عليه السلام : در دين فقيه (دانا) شو؛ زيرا كه فقيهان وارثان پيامبرانند. عوالي اللآلي : 4/60/5.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام : إذا أرادَ اللّه ُ بعَبدٍ خَيرا فَقَّهَهُ في الدِّينِ ، و ألهَمَهُ اليَقينَ .&amp;lt;br /&amp;gt;هرگاه خداوند خير بنده اى را بخواهد، او را در دين فقيه گرداند و يقين در دلش افكند.غرر الحكم : 4133.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام باقر عليه السلام : الكَمالُ كُلُّ الكَمالِ التَّفقُّهُ فِي الدِّينِ و الصَّبرُ عَلَى النّائِبَةِ و تَقديرُ المَعيشَةِ&amp;lt;br /&amp;gt;امام باقر عليه السلام :همه كمال در شناخت عميق دين و شكيبايى در پيشامدهاى ناگوار و اندازه نگاه داشتن در زندگى است . تحف العقول ، ص 213 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#حضرت على عليه السلام فرمود: لِيَتَأَسَّ صَغِيرُكُمْ بِكَبِيرِكُمْ،وَلْيَرْأَفْ كَبِيرُكُمْ بِصَغِيرِكُمْ؛وَلاَ تَكُونُوا كَجُفاةِ الْجـاهِلِيـَّةِ:لاَ فِي الدِّينِ يَتَفَقَّهُونَ، وَلاَ عَنِ اللّه ِ يَعْقِلُونَ؛كَقَيْضِ بَيْضٍ فِي إِداحٍ يَكُونُ كَسْرُها وِزْرا،وَيُخْرِجُ حِضانُها شَرّا.&amp;lt;br /&amp;gt;مى بايد كوچكترانتان از بزرگترانتان الگو گيرند و بزرگتران نيز با كوچكتران مهربان باشند. و هم چون جفاپيشگان جاهليت نباشيد كه نه در دين ژرف مى نگرند و نه از خداوند انديشه اى درست دارند، چونان تخمى مرموز در لانه مرغان، كه شكستنش و بال است و اگر بماند چه بسا از درونش شرى برون آيد. نهج البلاغه، الخطب : 164 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام باقر عليه السلام : لَو اُتيتُ بِشابٍّ مِن شَبابِ الشّيعَةعِ لا يَتَفَقَّهُ فِي الدّينِ لأََوجَعتُهُ .&amp;lt;br /&amp;gt;اگر جوانى از جوانان شيعه را بيابم كه در پىِ كسب آگاهى دينى نيست، او را تنبيه مى كنم. المحاسن : ج 1 ص 357 ح 761 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام : المُتَعبِّدِ عَلى غَيرِ فِقهٍ كَحِمارِ الطّاحونَةِ ؛ يَدورُ و لا يَبرَحُ .&amp;lt;br /&amp;gt;كسى كه بدون فهم و شناخت عبادت كند، مانند خرِ آسياست كه پيوسته مى چرخد. بحار الأنوار : 1/208/10.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: إنّ لِكُلِّ شيءٍ دِعامَةً ، و دِعامَةُ هذا الدِّينِ الفِقهُ .&amp;lt;br /&amp;gt;همانا براى هر چيزى تكيه گاهى است و تكيه گاه اين دين، فقه است. كنز العمّال : 28768.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: أفضَلُ العِبادَةِ الفِقهُ .&amp;lt;br /&amp;gt;برترين عبادت ، فقه (شناخت دين) است. الترغيب و الترهيب : 1/93/3.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: ما ازدادَ عَبدٌ قَطُّ فِقها في دِينِهِ إلاّ ازدَادَ قَصدا في عَمَلِهِ .&amp;lt;br /&amp;gt;هرگز بنده اى بر فقه (شناخت خود) از دينش نيفزود، مگر اين كه بر ميانه روى او در عملش افزوده گشت. كنز العمّال : 5404.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: إنَّ مِن الحَقِّ أن تَفَقَّهوا ، و مِن الفِقهِ أن لا تَغتَرُّوا .&amp;lt;br /&amp;gt;يكى از حقوق [شما بر خودتان]، آن است كه فقيه (دين شناس) شويد و از نشانه هاى فقه، آن است كه گرفتار غفلت و فريب نشويد.الكافي : 1/45/6 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: إنَّ الحَزمَ أن تَتَفقَّهُوا ، و مِن الفِقهِ أن لا تَغتَرُّوا .&amp;lt;br /&amp;gt; از دورانديشى و محكم كارى است كه فقيه شويد ، و از فقه است كه دستخوش غفلت و فريب نشويد. الأمالي للمفيد : 206/38 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ما عُبِدَ اللّه ُ تعالى بشيءٍ أفضَلَ مِن الفِقهِ في الدِّينِ .&amp;lt;br /&amp;gt; خداوند به چيزى برتر از آگاهى دينى عبادت نشده است. كنز العمّال : 28752.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام: إنّ الحِكمَةَ المَعرِفَةُ و التَّفَقّهُ في الدِّينِ ، فمَن فَقِهَ مِنكُم فهُو حَكيمٌ .&amp;lt;br /&amp;gt;همانا حكمت عبارت است از شناخت و فهم دين ؛ پس هر يك از شما كه در دين فقيه و فهيم باشد، حكيم است. بحار الأنوار: 1/215/25.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام باقر عليه السلام: إنَّ أبناءَ الآخِرَةِ هُمُ المُؤمِنونَ العامِلونَ الزّاهِدونَ ، أهلُ العِلمِ وَالفِقهِ ، وأهلُ فِكرَةٍ وَاعتِبارٍ وَاختِبارٍ ، لا يَمَلّونَ مِن ذِكرِ اللّه ِ.&amp;lt;br /&amp;gt; فرزندان آخرت ، آنان اند كه ايمان دارند و عمل مى كنند و زُهدپيشه اند ، [و] اهل دانش و فقه اند و مرد انديشه و عبرت آموزى و آزمون اند و از ياد خدا خسته نمى شوند .  تحف العقول : ص 287 ، بحار الأنوار : ج 78 ص 165 ح 2. &amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام: المُروءَةُ مُروءَتانِ : مُروءَةُ الحَضَرِ ، و مُروءَةُ السَّفَرِ ؛ فأمّا مُروءَةُ الحَضَرِ فَتِلاوَةُ القُرآنِ ، و حُضورُ المَساجِدِ ، و صُحبَةُ أهلِ الخَيرِ ، و النَّظَرُ في الفِقهِ . و أمّا مُروءَةُ السَّفَرِ فبَذلُ الزّادِ، و المِزاحُ فيغَيرِ ما يُسخِطُ اللّه َ ، و قِلَّةُ الخِلافِ على مَن صَحِبَكَ ، و تَركُ الرِّوايَةِ علَيهِم إذا أنتَ فارَقتَهُم .&amp;lt;br /&amp;gt;مردانگى دو تاست: مردانگى در حَضَر و مردانگى در سفر. اما مردانگى در حضر، تلاوت قرآن است و حاضر شدن در مساجد و همنشينى با نيكان و انديشيدن در فقه (مسائل دين) و اما مردانگى در سفر، بخشيدن از توشه است و شوخى كردن در آنچه كه موجب خشم خدا نشود و كمتر ناسازگارى كردن با همسفرت و اين كه وقتى از همسفرانت جدا شدى بر ضدّ آنها چيزى نقل نكنى. معاني الأخبار : 258/8.&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: أصلُ الاُمورِ في الدِّينِ أن يُعتَمَدَ على الصَّلَواتِ ، و يُجتَنَبَ الكبائرُ ، و الزَم ذلكَ لُزومَ ما لا غِنَى عنهُ طَرفَةَ عَينٍ ، و إنَّ حُرمَتَهُ هُلكٌ ، فإن جاوَزتَهُ إلى الفقهِ و العبادَةِ فهُو الحَظُّ .&amp;lt;br /&amp;gt;اصل كارها در دين ، تكيه كردن به نمازها و دورى نمودن از گناهان كبيره است ، از اين امور لحظه اى بى نياز نيستى . پس ، از آن ها غفلت مكن، كه محروميت از اينها مايه هلاكت است. و اگر پيشتر رفتى و به فقه (دين فهمى) و عبادت پرداختى ، اين همان كمالِ بهره مندى [تو ]است .بحار الأنوار : 78/7/59 .&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
#در حدیث آمده است: «عَنِ الصّادق (علیه‌السّلام) انَّه سُئِل عن قوْلِهِ تعالی «فَللّهِ الْحُجَّه الْبالغه» فقال: انَّ اللهَ تعالی یقولُ لِلْعبدِ یوْم القیمَه عبدی اکُنْتَ عالماً؟ فانْ قال نَعَمْ قال لَهُ افلا عَمِلْتَ‌ بما علِمتَ و انَ کانَ جاهلاً قالَ لهُ افلا تَعَلَّمْتَ حتی تَعْمَلَ؟؛&amp;lt;/br&amp;gt; از امام صادق (علیه‌السّلام) درباره معنی این آیه که می‌فرماید «برای خدا دلیل رسا (و قاطع) است.» سؤال شد، فرمود: خداوند در روز رستاخیز به بنده گنهکار خود می‌گوید: بنده من! چرا تکالیف خود را خوب انجام ندادی؟ آیا می‌دانستی و گناه کردی؟ اگر بگوید آری، می‌فرماید: چرا به آنچه می‌دانستی عمل نکردی؟ و اگر بگوید نمی‌دانستم، می‌گوید: چرا یاد نگرفتی تا عمل کنی؟»&lt;br /&gt;
#وَ تَعَلَّمُوا آلْقُرآن فَإِنَّهُ أَحْسَنُ آلْحَدِيثِ، وَتَفَقَّهُوا فِيهِ فَإِنَّهُ رَبِيعُ آلْقُلُوبِ&amp;lt;/br&amp;gt;قرآن را فراگيريد که بهترين گفته هاست! و در آن بينديشيد که بهار قلب هاست! خطبه 110 نهج البلاغه&amp;lt;/br&amp;gt;&amp;lt;/br&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ أَنْ يَقُولُوا مَا يَعْلَمُونَ وَ يَقِفُوا عِنْدَ مَا لَا يَعْلَمُونَ.&lt;br /&gt;
https://lib.eshia.ir/11005/1/43&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عَنْهُ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (ع) يَقُولُ لَيْتَ السِّيَاطُ عَلَى رُءُوسِ أَصْحَابِي حَتَّى يَتَفَقَّهُوا فِي الْحَلَالِ وَ الْحَرَامِhttps://lib.eshia.ir/86574/1/229&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از کجای این روایات برداشت میشود که دین امری تخصصی است و فقط عده محدودی باید در دین تفقه کنند و بقیه باید تقلید کنند؟!&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF_%D8%B1%D8%A7_%D9%85%D8%B0%D9%85%D8%AA_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%D8%AF&amp;diff=498</id>
		<title>روایات تقلید را مذمت کرده‌اند</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF_%D8%B1%D8%A7_%D9%85%D8%B0%D9%85%D8%AA_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%D8%AF&amp;diff=498"/>
		<updated>2025-09-17T22:39:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#امام صادق(ع): إياكم و التقليد فإنه من قلد في دينه هلك&amp;lt;br/&amp;gt;بپرهیزید از تقلید زیرا هرکس در دین خود تقلید کند، هلاک میشود.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: لا تَكُونُوا إمَّعةً ، تَقولونَ : إن أحسَنَ الناسُ أحسَنّا ، و إن ظَلَمُوا ظَلَمنا ! و لكنْ وَطِّنُوا أنفُسَكُم إن أحسَنَ الناسُ أن تُحسِنُوا ، و إن أساؤوا أن لا تَظلِمُوا.&amp;lt;br/&amp;gt;دنباله رو و بى اراده نباشيد كه بگوييد: اگر مردم خوبى كردند ما هم خوبى مى كنيم و اگر ظلم كردند ما هم ظلم مى كنيم. بلكه از خودتان اراده داشته باشيد، اگر مردم خوبى كردند، شما خوبى كنيد و اگر بدى كردند، شما ظلم نكنيد. الترغيب و الترهيب : 3/341 / 23.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ درباره آيه ۳۱ سوره توبه «اتّخذوا احبارهم و رهبانهم اربابا من دون اللّه » ـ فرمود: أما إنّهُم لم يكونُوا يَعبُدونَهُم ، و لكنَّهُم كانوا إذا أحَلُّوا لَهُم شيئا استَحَلُّوهُ ، و إذا حَرَّمُوا علَيهِم شيئا حَرَّمُوهُ.&amp;lt;br/&amp;gt;نه اين كه آنها را عبادت مى كردند، بلكه هر گاه احبار و راهبانشان چيزى را براى آنان حلال مى شمردند، آنها هم آن را حلال مى دانستند و اگر چيزى را بر آنان حرام مى كردند، مردم هم آن را حرام مى شمردند.الدرّ المنثور : 4/174.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: إنّه ليسَ لِهالِكٍ هَلَكَ مَن يَعذِرُهُ في تَعَمُّدِ ضَلالةٍ حَسِبَها هُدىً ، و لا تَركِ حَقٍّ حَسِبَهُ ضَلالَةً.&amp;lt;br/&amp;gt;هر كس ضلالتى را به اين خيال كه هدايت است دنبال كند و يا حقّى را به گمان اين كه ضلالت است فرو گذارد و با اين كار به هلاكت در افتد، هيچ كس او را معذور نمى دارد. بحار الأنوار : 5/305/23.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام ـ در اشعار منسوب به حضرتش ـ فرمود: إذا المُشكِلاتُ تَصَدَّيْنَ لي&amp;lt;br/&amp;gt;كَشَفتُ حَقائقَها بالنَّظَرْ&amp;lt;br/&amp;gt;و لَستُ بِإمَّعَةٍ في الرِّجالِ&amp;lt;br/&amp;gt;اُسائِلُ هذا و ذا ما الخَبَرْ؟&amp;lt;br/&amp;gt;و لكنّي مُدرَّبُ الأصغَرينِ&amp;lt;br/&amp;gt;اُبَيِّنُ مَعْ ما مَضى ما غَبَرْ .[المدرّب ـ كمعظم ـ : المنجّذ ، المجرّب، و الأصغران: القلب و اللسان. &amp;lt;br/&amp;gt; هر گاه امور مشكل و مبهم به من رو كنند،&amp;lt;br/&amp;gt;با فكر و انديشه حقيقت آنها را كشف مى كنم.&amp;lt;br/&amp;gt;من مقلّد مردمان نيستم، كه&amp;lt;br/&amp;gt;از اين و آن بپرسم: چه خبر؟&amp;lt;br/&amp;gt;بلكه دو عضو كوچك .[زبان و دل.]را تمرين مى دهم&amp;lt;br/&amp;gt;و با نگاه به گذشته، آينده را روشن مى كنم. القاموس المحيط: 1/66 و ج 2/70) .الأمالي للطوسي : 514/1125.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام ـ درباره آيه «احبار و راهبان خود را به جاى خدا خداوندان خويش قرار دادند» ـ فرمود : و اللّه ِ ما صَلَّوا لَهُم و لا صامُوا ، و لكنَّهُم أحَلُّوا لَهُم حَراما ، و حَرَّموا علَيهِم حَلالاً فاتَّبَعُوهُم.&amp;lt;br/&amp;gt;به خدا قسم كه برايشان نماز نمى خواندند و روزه نمى گرفتند بلكه براى مردم حرامى را حلال و حلالى را حرام مى كردند و مردم هم از ايشان پيروى مى نمودند. المحاسن : 1/383/847.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام ـ درباره همين آيه ـ فرمود: أما و اللّه ِ ، ما دَعَوهُم إلى عِبادَةِ أنفُسِهِم ، و لو دَعَوهُم إلى عِبادَةِ أنفسِهِم ما أجابُوهُم ، و لكنْ أحَلُّوا لَهُم حَراما ، و حَرَّموا علَيهِم حَلالاً ، فَعَبَدُوهُم مِن حَيثُ لا يشَعُرونَ.&amp;lt;br/&amp;gt;بدانيد، به خدا سوگند كه مردم را به عبادت خود فرا نمى خواندند. اگر آنان را به عبادت خود دعوت مى كردند، البته نمى پذيرفتند. بلكه براى مردم حرامى را حلال و حلالى را حرام مى كردند و بدين سان مردم ندانسته، ايشان را عبادت مى كردند. المحاسن : 1/383/848.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام ـ خطاب به يكى از اصحاب خود ـ فرمود: لا تَكونَنَّ إمَّعةً ، تقولُ : أنا مَع الناسِ و أنا كَواحِدٍ مِن الناسِ !.&amp;lt;br/&amp;gt;هرگز همرنگ جماعت نباش كه بگويى: من تابع مردم هستم و من هم مثل بقيه مردم. معاني الأخبار : 266/1.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#به نقل از ابو حمزه ثمالى، امام صادق عليه السلام فرمود: إيّاكَ و الرئاسةَ ، و إيّاكَ أن تَطَأ أعقابَ الرِّجالِ ، فقلتُ : جُعِلتُ فِداكَ ، أمّا الرِّئاسةُ فقد عَرَفتُها ، و أمّا أن أطَأ أعقابَ الرِّجالِ ، فما ثُلُثا ما في يَدي إلاّ مِمّا وَطِئتُ أعقابَ الرِّجالِ ! فقال : ليسَ حيثُ تذهَبُ ، إيّاكَ أن تَنصِبَ رجُلاً دونَ الحُجَّةِ فَتُصَدِّقَهُ في كُلِّ ما قالَ.&amp;lt;br/&amp;gt;بپرهيز از رياست مدارى و بپرهيز از اين كه دنبال رجال (شخصيتها) راه افتى. عرض كردم: فدايت شوم، رياست مدارى را مى دانم [به چه معناست]، اما اين كه دنبال رجال راه افتم، من دو سوم آنچه [از حديث و اخبار شما و دانشى كه] دارم از همين راه افتادن دنبال رجال به دست آورده ام؟! حضرت فرمود: متوجّه نشدى؛ [بلكه مقصود اين است كه] بپرهيز از اين كه مردى (شخصيتى) را بدون دليل عَلَم (بُت) كنى و هر چه گفت تصديقش نمايى. معاني الأخبار : 169/1.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام فرمود: يا سُفيانُ ، إيّاكَ و الرِّئاسةَ ، فَما طَلَبَها أحَدٌ إلاّ هَلَكَ ، فقلتُ لَهُ : جُعِلتُ فِداكَ ، قد هَلَكْنا ، إذ ليسَ أحَدٌ مِنّا إلاّ و هُو يُحِبُّ أن يُذكَرَ و يُقصَدَ ، و يُؤخَذَ عَنهُ ! فقالَ : ليسَ حَيثُ تَذهَبُ إلَيهِ ، إنّما ذلكَ أن تَنصِبَ رجُلاً دُونَ الحُجَّةِ فَتُصَدِّقَهُ في كُلِّ ما قالَ ، و تَدعُوَ الناسَ إلى قولِهِ.&amp;lt;br/&amp;gt;اى سفيان! زنهار از رياست مدارى؛ زيرا هيچ كس در پى رياست نرفت، مگر اين كه هلاك شد. عرض كردم: فدايت شوم: پس همه ما به هلاكت در افتاده ايم؛ زيرا هيچ يك از ما نيست، جز اين كه دوست دارد اسمش برده شود و مردم به سراغ او بيايند و از وى علم و دانش بياموزند! حضرت فرمود: متوجّه نشدى، مقصود اين است كه مردى را بدون دليل عَلَم (بُت) كنى و هر چه گفت باور نمايى و مردم را به گفته هاى او دعوت كنى. معاني الأخبار : 180/1.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#النهاية، در حديث آمده است: «اُغدُ عالما أو مُتَعَلِّما و لا تَكُن إمَّعَةً» الإمَّعَةُ ـ بكسر الهمزة و تشديد الميم ـ : الذي لا رأيَ له فهو يتابع كلَّ أحدٍ على رأيِهِ ، و الهاء فيه للمبالغة ، و يقال فيه إمَّعٌ أيضا ، و لا يقال للمرأة : إمَّعَةٌ ··· و قيل : هو الذي يقول لكلِّ أحدٍ : أنا مَعكَ ، و منه حديثُ ابنِ مسعودٍ رضى الله عنه«لا يَكونَنَّ أحَدُكُم إمَّعَةً . قيلَ : و ما الإمَّعَةُ ؟ قالَ : الذي يقولُ : أنا مَع الناسِ».&amp;lt;br/&amp;gt;يا دانشمند باش يا دانش آموز و اِمّعه مباش». اِمّعه ـ به كسر همزه و تشديد ميم ـ كسى را گويند كه از خود رأى و اراده اى ندارد و از نظر اين و آن پيروى مى كند. هاء در اين كلمه براى مبالغه است [نه تأنيث ]و به همين جهت اِمَّع نيز گفته مى شود و چنين نيست كه براى زن اِمّعة بگويند [بلكه اِمّع هم گفته مى شود زيرا هاء آن براى مبالغه است نه تأنيث]··· بعضى گفته اند: امّعه كسى است كه به همه مى گويد: من با تو هستم. از اين معناست حديث ابن مسعود رضى اللّه عنه: «هرگز كسى از شما اِمّعه نباشد. گفته شد: امّعه چيست؟ فرمود: كسى كه مى گويد: من با مردم [و تابع جماعت ]هستم». النهاية : 1/67.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#«من دخل في الإيمان بعلم ثبت فيه، و نفعه إيمانه، و من دخل فيه بغير علم خرج منه كما دخل فيه»،&lt;br /&gt;
کسی که با علم داخل ایمان شود در آن ثابت میماند، و کسی که بدون علم داخل آن شود، از آن بیرون می‌رود همانطور که داخل شده.&lt;br /&gt;
#و قال عليه السّلام: من أخذ دينه من كتاب اللّه و سنّة نبيه صلوات اللّه عليه و آله زالت الجبال قبل أن يزول و من أخذ دينه من أفواه الرجال ردّته الرجال»،&lt;br /&gt;
کسی که دینش را از کتاب خدا و سنت پیامبرش بگیرد، کوهها زوال می‌یابد قبل از آنکه دینش زوال یابد و کسی که دینش را از دهان شخصیت‌ها بگیرد، همان شخصیت ها او را خارج می‌کنند.&lt;br /&gt;
#و قال عليه السّلام: «من لم يعرف أمرنا من القرآن لم يتنكّب الفتن‌». اصول کافی جلد ۱ صفحه ۷ https://lib.eshia.ir/11005/1/7&lt;br /&gt;
#مَنْ عَمِلَ عَلَى غَيْرِ عِلْمٍ كَانَ مَا يُفْسِدُ أَكْثَرَ مِمَّا يُصْلِحُ. https://lib.eshia.ir/11005/1/44&lt;br /&gt;
#الْعَامِلُ عَلَى غَيْرِ بَصِيرَةٍ كَالسَّائِرِ عَلَى غَيْرِ الطَّرِيقِ لَا يَزِيدُهُ سُرْعَةُ السَّيْرِ إِلَّا بُعْداً. https://lib.eshia.ir/11005/1/43&lt;br /&gt;
٫مثل العابد الذي لا يتفقه كمثل الذي يبني بالليل ويهدم بالنهار. https://lib.efatwa.ir/43321/10/179&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D9%86%DA%A9%D9%88%D9%87%D8%B4_%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF&amp;diff=497</id>
		<title>نکوهش تقلید</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D9%86%DA%A9%D9%88%D9%87%D8%B4_%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF&amp;diff=497"/>
		<updated>2025-09-17T20:25:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: لا تَكُونُوا إمَّعةً ، تَقولونَ : إن أحسَنَ الناسُ أحسَنّا ، و إن ظَلَمُوا ظَلَمنا ! و لكنْ وَطِّنُوا أنفُسَكُم إن أحسَنَ الناسُ أن تُحسِنُوا ، و إن أساؤوا أن لا تَظلِمُوا.&amp;lt;br/&amp;gt;دنباله رو و بى اراده نباشيد كه بگوييد: اگر مردم خوبى كردند ما هم خوبى مى كنيم و اگر ظلم كردند ما هم ظلم مى كنيم. بلكه از خودتان اراده داشته باشيد، اگر مردم خوبى كردند، شما خوبى كنيد و اگر بدى كردند، شما ظلم نكنيد. الترغيب و الترهيب : 3/341 / 23.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ درباره آيه ۳۱ سوره توبه «اتّخذوا احبارهم و رهبانهم اربابا من دون اللّه » ـ فرمود: أما إنّهُم لم يكونُوا يَعبُدونَهُم ، و لكنَّهُم كانوا إذا أحَلُّوا لَهُم شيئا استَحَلُّوهُ ، و إذا حَرَّمُوا علَيهِم شيئا حَرَّمُوهُ.&amp;lt;br/&amp;gt;نه اين كه آنها را عبادت مى كردند، بلكه هر گاه احبار و راهبانشان چيزى را براى آنان حلال مى شمردند، آنها هم آن را حلال مى دانستند و اگر چيزى را بر آنان حرام مى كردند، مردم هم آن را حرام مى شمردند.الدرّ المنثور : 4/174.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام: إنّه ليسَ لِهالِكٍ هَلَكَ مَن يَعذِرُهُ في تَعَمُّدِ ضَلالةٍ حَسِبَها هُدىً ، و لا تَركِ حَقٍّ حَسِبَهُ ضَلالَةً.&amp;lt;br/&amp;gt;هر كس ضلالتى را به اين خيال كه هدايت است دنبال كند و يا حقّى را به گمان اين كه ضلالت است فرو گذارد و با اين كار به هلاكت در افتد، هيچ كس او را معذور نمى دارد. بحار الأنوار : 5/305/23.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام على عليه السلام ـ در اشعار منسوب به حضرتش ـ فرمود: إذا المُشكِلاتُ تَصَدَّيْنَ لي&amp;lt;br/&amp;gt;كَشَفتُ حَقائقَها بالنَّظَرْ&amp;lt;br/&amp;gt;و لَستُ بِإمَّعَةٍ في الرِّجالِ&amp;lt;br/&amp;gt;اُسائِلُ هذا و ذا ما الخَبَرْ؟&amp;lt;br/&amp;gt;و لكنّي مُدرَّبُ الأصغَرينِ&amp;lt;br/&amp;gt;اُبَيِّنُ مَعْ ما مَضى ما غَبَرْ .[المدرّب ـ كمعظم ـ : المنجّذ ، المجرّب، و الأصغران: القلب و اللسان. &amp;lt;br/&amp;gt; هر گاه امور مشكل و مبهم به من رو كنند،&amp;lt;br/&amp;gt;با فكر و انديشه حقيقت آنها را كشف مى كنم.&amp;lt;br/&amp;gt;من مقلّد مردمان نيستم، كه&amp;lt;br/&amp;gt;از اين و آن بپرسم: چه خبر؟&amp;lt;br/&amp;gt;بلكه دو عضو كوچك .[زبان و دل.]را تمرين مى دهم&amp;lt;br/&amp;gt;و با نگاه به گذشته، آينده را روشن مى كنم. القاموس المحيط: 1/66 و ج 2/70) .الأمالي للطوسي : 514/1125.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام ـ درباره آيه «احبار و راهبان خود را به جاى خدا خداوندان خويش قرار دادند» ـ فرمود : و اللّه ِ ما صَلَّوا لَهُم و لا صامُوا ، و لكنَّهُم أحَلُّوا لَهُم حَراما ، و حَرَّموا علَيهِم حَلالاً فاتَّبَعُوهُم.&amp;lt;br/&amp;gt;به خدا قسم كه برايشان نماز نمى خواندند و روزه نمى گرفتند بلكه براى مردم حرامى را حلال و حلالى را حرام مى كردند و مردم هم از ايشان پيروى مى نمودند. المحاسن : 1/383/847.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام ـ درباره همين آيه ـ فرمود: أما و اللّه ِ ، ما دَعَوهُم إلى عِبادَةِ أنفُسِهِم ، و لو دَعَوهُم إلى عِبادَةِ أنفسِهِم ما أجابُوهُم ، و لكنْ أحَلُّوا لَهُم حَراما ، و حَرَّموا علَيهِم حَلالاً ، فَعَبَدُوهُم مِن حَيثُ لا يشَعُرونَ.&amp;lt;br/&amp;gt;بدانيد، به خدا سوگند كه مردم را به عبادت خود فرا نمى خواندند. اگر آنان را به عبادت خود دعوت مى كردند، البته نمى پذيرفتند. بلكه براى مردم حرامى را حلال و حلالى را حرام مى كردند و بدين سان مردم ندانسته، ايشان را عبادت مى كردند. المحاسن : 1/383/848.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام ـ خطاب به يكى از اصحاب خود ـ فرمود: لا تَكونَنَّ إمَّعةً ، تقولُ : أنا مَع الناسِ و أنا كَواحِدٍ مِن الناسِ !.&amp;lt;br/&amp;gt;هرگز همرنگ جماعت نباش كه بگويى: من تابع مردم هستم و من هم مثل بقيه مردم. معاني الأخبار : 266/1.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#به نقل از ابو حمزه ثمالى، امام صادق عليه السلام فرمود: إيّاكَ و الرئاسةَ ، و إيّاكَ أن تَطَأ أعقابَ الرِّجالِ ، فقلتُ : جُعِلتُ فِداكَ ، أمّا الرِّئاسةُ فقد عَرَفتُها ، و أمّا أن أطَأ أعقابَ الرِّجالِ ، فما ثُلُثا ما في يَدي إلاّ مِمّا وَطِئتُ أعقابَ الرِّجالِ ! فقال : ليسَ حيثُ تذهَبُ ، إيّاكَ أن تَنصِبَ رجُلاً دونَ الحُجَّةِ فَتُصَدِّقَهُ في كُلِّ ما قالَ.&amp;lt;br/&amp;gt;بپرهيز از رياست مدارى و بپرهيز از اين كه دنبال رجال (شخصيتها) راه افتى. عرض كردم: فدايت شوم، رياست مدارى را مى دانم [به چه معناست]، اما اين كه دنبال رجال راه افتم، من دو سوم آنچه [از حديث و اخبار شما و دانشى كه] دارم از همين راه افتادن دنبال رجال به دست آورده ام؟! حضرت فرمود: متوجّه نشدى؛ [بلكه مقصود اين است كه] بپرهيز از اين كه مردى (شخصيتى) را بدون دليل عَلَم (بُت) كنى و هر چه گفت تصديقش نمايى. معاني الأخبار : 169/1.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#امام صادق عليه السلام فرمود: يا سُفيانُ ، إيّاكَ و الرِّئاسةَ ، فَما طَلَبَها أحَدٌ إلاّ هَلَكَ ، فقلتُ لَهُ : جُعِلتُ فِداكَ ، قد هَلَكْنا ، إذ ليسَ أحَدٌ مِنّا إلاّ و هُو يُحِبُّ أن يُذكَرَ و يُقصَدَ ، و يُؤخَذَ عَنهُ ! فقالَ : ليسَ حَيثُ تَذهَبُ إلَيهِ ، إنّما ذلكَ أن تَنصِبَ رجُلاً دُونَ الحُجَّةِ فَتُصَدِّقَهُ في كُلِّ ما قالَ ، و تَدعُوَ الناسَ إلى قولِهِ.&amp;lt;br/&amp;gt;اى سفيان! زنهار از رياست مدارى؛ زيرا هيچ كس در پى رياست نرفت، مگر اين كه هلاك شد. عرض كردم: فدايت شوم: پس همه ما به هلاكت در افتاده ايم؛ زيرا هيچ يك از ما نيست، جز اين كه دوست دارد اسمش برده شود و مردم به سراغ او بيايند و از وى علم و دانش بياموزند! حضرت فرمود: متوجّه نشدى، مقصود اين است كه مردى را بدون دليل عَلَم (بُت) كنى و هر چه گفت باور نمايى و مردم را به گفته هاى او دعوت كنى. معاني الأخبار : 180/1.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#النهاية، در حديث آمده است: «اُغدُ عالما أو مُتَعَلِّما و لا تَكُن إمَّعَةً» الإمَّعَةُ ـ بكسر الهمزة و تشديد الميم ـ : الذي لا رأيَ له فهو يتابع كلَّ أحدٍ على رأيِهِ ، و الهاء فيه للمبالغة ، و يقال فيه إمَّعٌ أيضا ، و لا يقال للمرأة : إمَّعَةٌ ··· و قيل : هو الذي يقول لكلِّ أحدٍ : أنا مَعكَ ، و منه حديثُ ابنِ مسعودٍ رضى الله عنه«لا يَكونَنَّ أحَدُكُم إمَّعَةً . قيلَ : و ما الإمَّعَةُ ؟ قالَ : الذي يقولُ : أنا مَع الناسِ».&amp;lt;br/&amp;gt;يا دانشمند باش يا دانش آموز و اِمّعه مباش». اِمّعه ـ به كسر همزه و تشديد ميم ـ كسى را گويند كه از خود رأى و اراده اى ندارد و از نظر اين و آن پيروى مى كند. هاء در اين كلمه براى مبالغه است [نه تأنيث ]و به همين جهت اِمَّع نيز گفته مى شود و چنين نيست كه براى زن اِمّعة بگويند [بلكه اِمّع هم گفته مى شود زيرا هاء آن براى مبالغه است نه تأنيث]··· بعضى گفته اند: امّعه كسى است كه به همه مى گويد: من با تو هستم. از اين معناست حديث ابن مسعود رضى اللّه عنه: «هرگز كسى از شما اِمّعه نباشد. گفته شد: امّعه چيست؟ فرمود: كسى كه مى گويد: من با مردم [و تابع جماعت ]هستم». النهاية : 1/67.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#«من دخل في الإيمان بعلم ثبت فيه، و نفعه إيمانه، و من دخل فيه بغير علم خرج منه كما دخل فيه»،&amp;lt;br/&amp;gt;کسی که با علم داخل ایمان شود در آن ثابت میماند، و کسی که بدون علم داخل آن شود، از آن بیرون می‌رود همانطور که داخل شده.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#و قال عليه السّلام: من أخذ دينه من كتاب اللّه و سنّة نبيه صلوات اللّه عليه و آله زالت الجبال قبل أن يزول و من أخذ دينه من أفواه الرجال ردّته الرجال»،&amp;lt;br/&amp;gt;کسی که دینش را از کتاب خدا و سنت پیامبرش بگیرد، کوهها زوال می‌یابد قبل از آنکه دینش زوال یابد و کسی که دینش را از دهان شخصیت‌ها بگیرد، همان شخصیت ها او را خارج می‌کنند.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#و قال عليه السّلام: «من لم يعرف أمرنا من القرآن لم يتنكّب الفتن‌». اصول کافی جلد ۱ صفحه ۷ https://lib.eshia.ir/11005/1/7  &amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#مَنْ عَمِلَ عَلَى غَيْرِ عِلْمٍ كَانَ مَا يُفْسِدُ أَكْثَرَ مِمَّا يُصْلِحُ. https://lib.eshia.ir/11005/1/44 &amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#الْعَامِلُ عَلَى غَيْرِ بَصِيرَةٍ كَالسَّائِرِ عَلَى غَيْرِ الطَّرِيقِ لَا يَزِيدُهُ سُرْعَةُ السَّيْرِ إِلَّا بُعْداً. https://lib.eshia.ir/11005/1/43&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%85%D8%B3%DA%A9_%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&amp;diff=496</id>
		<title>بررسی آیات مستمسک برتری مردان در قرآن</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%85%D8%B3%DA%A9_%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&amp;diff=496"/>
		<updated>2025-08-27T06:30:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[https://t.me/azadandish_soleimani/2986 فایل صوتی]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
متن زیر برگردان فایل فوق توسط هوش مصنوعی و بدون ویرایش، حاوی اشکالات زیادی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سلام علیکم و رحمة الله &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بسم الله الرحمن الرحیم &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بحثمون درباره حقوق زنان بود یک جلسه درباره خلقت مساوی زن و مرد در قرآن مجید بحث کردیم بحث جلسه قبلمون این بود که به لحاظ خلقت زن و مرد در قرآن مجید هیچ تفاوتی با هم ندارند یک جور خلق شدن عقلشون کاملا مساوی فطرتشون کاملاً مساوی و تکلیفشون هم تکلیف اصلی که ایمان و تقوا کاملا مساوی بحثی که می‌خوام امروز بپردازیم ۴ آیه داریم کسانی که خواستن بگن در برخی از مسائل مرد برتر از زن هست و موقعیت بهتری داره از این چهار آیه استفاده کردند معمولا چهارتا که معروفه ممکنه آیات دیگری هم مورد استناد قرار بگیره یکی آیه ۳۴ از سوره نساء الرجال قوامون علی النساء آیه ۲۸۲ از سوره بقره یا ایها الذین آمنو شهادت زن را در بر داره و سوره بقره آیه ۲۲۸ درباره طلاق و المقلقات یتربت که آخر آیه می‌فرماید رجاله علیه درجه و سوره زخرف آیه ۱۸ سام غیر مبین مثلاً زن‌ها ظاهرش اینه که او یک کمبودی دارند تو بحث تو گفتگو کم میارن این چهار است که درباره‌شون صحبت بکنیم ۳۴ سوره نسا الرجال قوامون علی النساء بما فضل الله و به ما انفقو من اموالهم از این آیه همه جا استفاده شده زن می‌خواستن بگن قاضی نمی‌تونه بشه به این آیه استناد کردن زن رئیس جمهور نمیتونه بشه به این آیه استناد کردند هر چیز دیگری را به این آیه معمولاً استناد کردن که به نظر من هیچ ربطی به هیچ یک از اونها نداره آیه یه مسئله خاص و یک امر خیلی طبیعی و عادی را بیان می‌فرم قسمت اول آیه چه کلید واژه داریم که دربارش بحث شده یکی کلمه قوامون یعنی چه بودن به چه معناست نکته دیگر به ما فضل الله بعضهم یعنی برتری دادن کسی را خدا برتری داده در چه چیزی برتری داده و سومین کلمه به ما انفقو مردان سرپرست زنانند به دلیل آنکه خدا برخی از ایشان را بر برخی برتری داده و نیز به دلیل آن که از اموالشان ایشون ترجمه کرده سرپرست زنانن برخی از مفسران گفتند حاکم بر زنانند معنای متفاوتی میشه اگر گفتیم حاکم بر زنان هستند مثلاً فیض کاشانی در تفسیر صافی فرموده متن میکنن تبر سی هم در جوامع جامع باز همین را فرمودند که مردان بر زنان حکومت می‌کنند ولی واقعیت اینه که نه قوام یعنی قیام به امر قیام به کاری معنیش اینه که اقدام به یک کاری می‌کنند مثلاً لقد ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلناهم الکتاب والمیزان لیقوم الناس یعنی پیاده بکنم قدرت اجرایی توی خانواده دارند یه نوری اجمالا دارن مسئولیت بر عهده مردان هست برخی از مترجمان مفسران جدید گفتن مثلاً بهتر ترجمه کنیم خدمتگزار هستند مثلاً تفسیر نمونه یه تعبیر اینگونه اومده که اونا سرپرستند و تو این سرپرستشون در واقع خدمتگزاری می‌کنند به زن به هر حال ریاستی یه نوع مسئولیتی مطابق این آیه به مرد داده شده ولی بعدش دو تا دلیل آورده شده چرا این مسئولیت به مرد داده شد یکی به ما فضل الله بعم علی به خاطر اینکه برخی را خداوند یک برتری داده بر برخی دیگر یعنی معلومه معنیش اینه که به مرد یه چیزایی داده که به زن نداده یا تفریح را در آیات دیگر قرآن میگن مفسران یا یکی چیزی را دادن به افراد به یه کسی بیشتر داده همه رو دادن یه چیزی رو یه کسی را بیشتر بهش دادن مثلاً آیه لغت کردم ناب بنی آدم و فرزند ما خلقنا تفضیلا چیزیه که خدا به انسان داده و به هیچ کس دیگه نداده ولی فرزند چیزی که خدا به داده به انسان بیشتر زده به انسان تفضیه جور اینگونه برتری خب حالا این برتری چیه بحث شده برخی از مفسران و حرف‌های عجیب و غریب هم زدن مثلاً طبرسی این چیزا را به مرد داده که به زن نداده عقل هضم جهاد عربی یعنی خواستگاری اذان عدد الازواج عقل بردباری جهاد خواستگاری اذان تعدد همسران و طلاق داده و به زن نداده مثلا اینجوری تفسیر کرده حکم اذان گفتن زنم که میتونه اذان بگه برخیش هم عرفه کجایی دین اومده که مرد باید خواستگاری کنه از زن‌ها رو نخواسته کنه از مرد چیزهای اینگونه ولی آنچه که نوع پسران گفتن حرف ضعیفی بود که ایشون گفته ولی اونی که نو گفتن تو دو چیز تاکید کردن دو چیز به مرد داده شده یکی عقل کامل‌تر مقصود کامل‌تره و یکی قدرت بدنی بیشتر معمول مفسران را بیان کردن قدرت بدنی و ظاهرا کسی مخالفت نداشته باشه با اینکه معمول مردان قوی‌تر از زن‌ها هستند به لحاظ قدرت بدنی این را می‌پذیریم و بد بهش برمی‌گردیم اما نکته دوم نفرموده بود عقل یه برتری ولی مفسران برای اینکه تضعیفش کنند میگن بزن عاطفه بیشتر داده شده به مرد عقل بیشتر داده شده گاهی هم به جای عاطفه کلمه احساساتو به کار می‌برند که بار معنایی منفی هم یه مقداری داره به هر حال زن مثل کمبودی داره و مرد به لحاظ عقلی قوی‌تر هست امام علی علیه السلام یه روایتی داره می‌فرماید دو نوع عقل داریم عقل ذاتی عقل اکتسابی اگر کسی بگوید عقل ذاتی زن کمتر از عقل از ذاتیات انسانه اگر قرار باشه عقل ذاتی زن کمتر از مرد باشه پس زن و مرد از دو جنس می‌شوند انسان را تعریف می‌کنیم حیوان ناطق یعنی حیوان عاقل اگر قرار باشه عقل او کمتر باشه در واقع باید بگه او انسان ضعیف‌تری انسان کم نیمه انسان در واقع چون حیوانش که جای خودش اگر عقل ذاتی زن ضعیف‌تر باشه باید بشه نیمه انسان و اگر این باشه جدای از اینکه با عدل الهی مشکل داریم توی قرآن مجید چنین چیزی را ضدش داشتیم و تو جلسه قبل مفصل بحث کردیم اگر چنین چیزی باشه اولین لازمش اینه که چون تکلیف روی عقل می‌آید بنابراین تکلیف زن و مرد باید فرق داشته باشه در حالی که مثلاً در ایمان یا تقوا بین زن و مرد هیچ اختلافی تفاوت نیست تکلیف زن و مرد مساوی هست و این نشون میده که کسی نمیتونه عقل ذاتی را بگوید اما ممکنه عقل تجربی را بگوییم مقصود از عقل تجربی بعضی وقتا شما هم دیدید حتماً یه بچه ۱۲ سالم می‌تونه یه سوپر مارکت و اداره کنه ولی گاهی یه آدم چهل ۵۰ ساله نمی‌تونه بره یک چیزی بخره بیاره خونه توانشو نداره که حساب و کتاب کنه بچه کارکرده تو مغازه از بچگی تجربی یعنی تجربه‌ای که آدم کسب میکنه و میتونه مدیریت کنه مغازه رو بچرخونه بچه‌هایی هستن که این کار را برای آدمای بزرگی هم نمی‌تونن این عقل تجربی هست اگر عقلت چی بگه مقصودم است لازمش اینه که انسانیتش کمتر باشه باز به لحاظ متفاوت باشد این با قرآن مجید قطعاً ناسازگار اگر بگوید بخشیدم عقل تجربی که شکوفان میشه و اینکه آدم می‌تونه اداره کنه مغازه تو جامعه یک لازمه فوق العاده مهم داره و اون اینکه عقل تجربی زنان حجاز ۱۴۰۰ سال پیش با عقل تجربی زن امروز کاملا متفاوت است و حجاز ۱۴۰۰ سال پیش چون توی اجتماع نمی‌اومد مراوده نداشت تو خانه نشسته بود بله عقل تجربی ضعیف بود ولی الان که زنان تحصیل می‌کنند و به بالاترین درجات علمی می‌رسند عقل تجربی هیچی به ما فضل الله از این منطقه تا اون منطقه از این زمان تا اون زمان فرق می‌کنه ممکنه در یک زمانی و در یک مکانی عقل تجربی زن و مرد مساوی بشن اون وقت باید این لوازم را بپزی ما الان در شهر تهران معمول زن‌ها عقل تجربی شون پایین‌تر از عقله تجربی مرزها نیست واقعاً با این نیست نه همه کارها رو می‌تونن انجام بدن می‌تونن مدیریت کنن چون عقل تجربی حسابی و چقدر تو اجتماع بیا تو امثال اینا پس اگر عقل ذاتی را گفتی باید تکلیف زن و مرد متفاوت باشه در حالی که تکلیف یکی هست اگر تجربی را گفتید یه امر نسبی می‌شود همون موقع هم حجاب مثلاً قرآن نازل شده زن وضعیتش تو حجاز با زن در امپراطوری روم فرق می‌کرده کاملاً متفاوت بوده زن‌ها کاملاً تو اجتماع بودن کار می‌کردن مثل امروز نبوده ولی متفاوت بوده اگر این دومی را گفتید اون موقع میگم الان زمان ما دیگه اینجوری نیست وقتی حکمتون میشه زمانی پس اگر کسانی که عقل معنا را از عقل می‌فهمیم فرموده این دو مورد اگر ذاتیش را گفتید اونجور اگر اکتسابیش رو فقط زنان حجاز اون زمان عقل اقتصادی وضعیت خاص را داشته اما قدرت بدنی که می‌فرماید مشخصه اینو می‌پذیریم اونم پذیرفتیم که اصل زنان حجاز ۱۴۰۰ سال پیش واقعا کمتر از مردان بوده ناراحتیم از ویروس واقعا کم بوده تو مردها مراوده داشتن با بیرون رفتن ولی زن‌ها تو خانه نشسته بودند ولی امروز فرق کرده اما نکته قدرت بدنی فوق‌العاده مهمه برای حجاز ۱۴۰۰ سال پیش قدرت بدنی چون فقط کارهای خشن و سخت وجود داشته کار سخت فوق العاده و قدرت مدنی می‌خواسته امام علی از چاه آب بکشه با دست هر کدوم یه وضعیت کار سختیه سنگینه کارهای اینگونه بوده زن‌ها نمی‌تونستن انجام بدن ولی جدای از کار باز مفسران گفتن بالاخره یک کسی باید از حریم خانه دفاع کنه محافظت کنه مرد می‌تونسته شمشیر دست بگیرهاین رو هم می‌پذیریم اما اگر دوره عوض شد و دفاع دیگه باید با کلت انجام می‌دادیم یا با دوربین مداربسته و حتی دکمه و آژیر و صورت‌های دیگری شد دفاع بپذیرید که همون قدرت بدنی هم که میگید متغیر هست زمان ممکنه جور دیگری بشود پس دو نکته گفته بودن و موم مفسران یکی عقل یکی قدرت بدنی دو تا را من دربارش بحث کردم اگر عقل عقل ذاتی را نمیتونه بگه عقل تجربی را باید بگی عقل تجربی متغیر جامعه و زمان تا زمان فرق می‌کنه قدرت بدنی را اگر بخوای بگیر کارها داره ظریف میشه خارها داره میره به سوی ظرافت و اون زن‌ها ظرافت بیشتری دارند برای کارهای ظریف این برتری از بین میره دفاع اگه بخواید بگید که وضعیت فرق می‌کنه جور دیگری می‌شه پس الله چه به معنای عقل بگیم که مقصود عقل تجربی و چه به معنای قدرت بدنی بگیم میشه ویژه آن زمان هر کدومش را بگیم پس باید بریم سراغ علت دوم علت دوم به ما انفقو هست به خاطر اینکه انصاف می‌کنند مفسران یعنی خرج زن هزینه شو میدن و علاوه بر این محرم میدن مه که می‌تونه مبلغ ناچیز باشه فضای اول انقلاب که جوگیری و این‌ها زیاد بود یه جلد کلام الله مجید هدیه می‌کردن می‌تونه مهرشون اصلاً کم باشه یا ناچیز باشه آره اون زمان برای زن کار نبود مرد فقط می‌تونست کار بکنه و خانه را اجاره می‌کنه حرف حقی است که کسی که هزینه منزل را می‌پردازه باید نظارت هم داشته باشه ریاست هم داشته باشه مدیریتم داشته باشه هزینه بالاخره این یه چیز قابل قبولی هست ولی یک نکته اگر همون زمان یک زنی پیدا می‌شد و می‌گفت من مهر نمی‌خوام هزینمو خودم میدم هزینه زندگی میدم اون وقت چی اگر یه دوره‌ای رسیدیم که زن و استاد دانشگاه آقا استاد دانشگاه به لحاظ کار مساوی به لحاظ عقل تجربی مساوی عقل ذاتی را هم که رد کردیم هر دو هم هزینه میدن هر دو هم قرار می‌ذارن هزینه بدنند آیا باز هم ریاست بر عهده مردانه یا اینگونه نیست این یک مسئله یک نکته‌ای را عرض بکنم خدمتتون بعداً به دیگری هم بهش می‌پردازیم عقد ازدواج یک قرارداد قرارداد بین دو طرف بسته می‌شود و شرایطش را دو طرف تعیین می‌کنند دو طرف شرایط تعیین می‌کنند هر شرطی فقط شرطی حق ندارند بذارند که ذاتاً حرام باشه مثلاً اگر زن شرط بکنه که حتماً سر سفره مون مثلا شراب بیارید چون ذاتاً حرامه ولی هر شرطی که ذاتاً حرام نباشه هم زن میتونه هم مرد میتونه آنچه که گفته شده درباره ازدواج در واقع متناسب با عرف عرب حجاز ۱۴۰۰ سال پیش بوده این قضیه عرفیست یعنی در واقع متناسب با اون فرهنگ اینگونه بوده ممکنه فرهنگ دیگری متفاوت بشه عقد ازدواج رو هم اسلام اجازه داده هرجور انفاق مگه نگفتی انفاق نمی‌خوام انفاق بکنیم یا خانم دکتر یا آقای دکتر با هم قرار میزارند زندگی میکنیم هر دومون با هم هزینه میدیم اداره میکنیم آیا اون موقع هم برتری هست کدوم یک از این دلایل هست آقای ذاتی که نیست عقل تجربی که نیست انفاق که نیست دفاع از خونه که نیست قدرت بدنی پارک پزشکی و هر دو بنابراین می‌خوام بگم اساساً این آیه آیه مخصوص آن زمان اگر فرهنگ عوض شد متفاوت می‌شود متناسب با فرهنگ اون زمان بوده فرهنگ عوض شد متفاوت میشه البته یه نکته‌ای را خدمتتون عرض کنم بنده از خودم شروع می‌کنم بنده همسری داشتم که چند سال پیش فوت کردند خدا رفتگان را رحمت کنه خودم اعتراف می‌کنم من هیچ انفاقی به ایشون نکردم هیچ انفاقی نکردم و ایشون توی خانه به اندازه ای که کار می‌کرد اون خانه‌دار بود و بانک تحصیل کرده بود ولی خانه دار بود ولی کار انجام می‌داد بچه‌ها رو نگه می‌داشت کمک می‌کرد در واقع تمام وقت کار می‌کرد من اگر باید حقوق بهش می‌دادم باید بسیار زیاد بیشتر از هزینه‌ای که می‌کردم حقوق بهش بپردازم منو نگهداری بچه‌ها کارهایی که می‌کرد و زحمتی که می‌کشید بنابراین خودم را عرض کردم پدر و مادرم را هم دیدم روستا بودن اگر مادرم بیشتر از پدرم کار نمی‌کرد کمتر کار نمی‌کرد حالا سخنم اینه آیا یک زن خانه‌دار که خانه داری می‌کند شغلی هم ندارد هزینه میده آیا حقوق به اندازه هزینه حقوق بهش بدیم آیا حقوقش به اندازه هزینه شخص خودش هست یا نیست فقط هم خانه داری بکنه کار دیگری نکنه قطعاً اندازه هزینه شخص خودش است پس اینو می‌خوام نتیجه بگیرم ۹۹ درصد مردان که زنانشون شغل ندارن و خانه دارند در جامعه ما الان انفاق نمی‌کنند هزینه همسر را نمی‌پردازد حداقل اگر زن خانه داری بکنه بنده طرد می‌کنم همسر من بیشتر از خانه داری کار می‌کرد و مادرم هم خیلی خیلی بیشتر از خانه داریم خیلی بیشتر کار می‌کرد من خودم می‌دونم بدهکارم می‌دونم مرحوم پدرم هم بدهکاره به مادرم بنابراین تو نوع زندگی‌های ما انفاقی اصلاً در کار نیست که بگیم به ما انفقو انفاق در صورتیه که خانه داری می‌کنه حقوقشو جدا بدی بچه داری اگه میکنه حقوق ها را جدا داده باشی و بعد انفاق کنی جدای از اونا انفاق کنید اون که کار خودش بیشتر است انفاقی بوده که بهش میشده که میشم الانم تو جامعه ما رواج داره بنابراین ادعام اینه امروز چیزی عنوان انفاق در بیش از ۹۹ درصد خانواده‌های ایران که کار ندارن و اون زنی که شغل داره و درآمدشم میاد تو خونه خرج می‌کنه جای خودش اون زنی که میگم نداره و فقط خانه‌داری می‌کنه هزینه‌ای که براش می‌شه حقوق هم نشه میزانی که کار می‌کنه بنابراین باز حواسمون باشه به ما انفقو را باید ببینیم آیا انفاق می‌کنیم یا نه اصلاً انفاقی در کار نیست خب اگر انفاق میکنه انفاق نمیکنه چی اگر انفاق بازم بگه من مدیرم آیه قرآن به خاطر اینکه انفاق می‌کنم انفاقی در کار نیست بنابراین به آیه می‌توانیم شکل دیگری نگاه کنیم و نتیجه دیگری بگیریم دو تا نکته نکته اول عقد ازدواج قرارداد دو طرفه است هر دو می‌توانند از اول شخص کنند میگن هزینه را هر دومون می‌دهیم بنابراین مدیریت هم با هر دومون نکته دوم عرفاً دیگه ما میبینیم در واقع انفاقی در کار نیست عرفاً انفاقی در کار نیست که بخوایم به خاطر اون بگیم بحثی دارم جلسه بعد از یه زاویه مسائل و خانواده بپردازم نکات دیگری عرض خواهم کرد درباره همین بحث آیدی حتی اداره منزل کلی جای چون و چراغ داره اگر جامعه اینجوریه که من خودم تو خانوادم دیدم پدر و مادرم را دیدم اگر مسئله انسان هر دو انفاق کردند یعنی خرج خونه رو با هم دادن بنابراین خانه را باید با مشورت همدیگر اداره کنن کسی به کسی انفاق نکرده بنابراین باید با هم مشورت بکنن یه مسئله عرفیه مردی نمی‌تونه زنش تو جامعه امروز بده همه حقوق‌های منو پرداخت کن و کنارش هزینه‌امم بپرداز تا اون وقت ببینیم چی میشه اما نکته دوم که خیلی مهمه هر بحثی را آقایون فقها خواستن مطرح کنند فوری رفتن سراغ الرجالو قوامون این آیه هرجوری بود که من درباره‌اش بحث کردم فقط و فقط داره داخل خانه را میده و علتشم میگه به خاطر اینکه انفاق میکنه هیچ ربطی به ریاست جمهوری به رهبری به قضاوت به مرجعیت تقلید و مسائل دیگر نداره و بنابراین استفاده از این آیه در امور دیگر به نظر من استفاده نابجا هست این مهم‌ترین آیه بود که خیلی استناد بهش میشه آیه دیگر آیه ۲۲۸ سوره مبارکه بقره هست درباره طلاق و این‌هاست میگه و دولت یعنی طلاق داده شد که ظاهرا مخصوص طلاق رجعی هست میگن شوهر مستحضر که برگردونه همسر را بعدش میفرماید ولهن مثلذی علیه معروف برای زن چقدر حق وجود داره همون قدری که علیهش وجود داره یعنی هر میزانی که مغز حق داره زن هم حق داره هر میزانی که مرد تکلیف داره زن هم تکلیف داره حق و تکلیفشون برابره به همون میزانی که حق داری تکلیفم داری به همون زنی که تکلیف داری حقم داری پس از این جهت مساوی بعد دنباله آیا میگه رجاله علیه درجه ولی مردان یه مقاماتی دارند همینجور برای رجاله درجه اینجا همین قسمت بریده همین قسمتش را برای همه چی مورد استناد قرار میگیره بله رجال علیه درجه بنابراین دیگه نمی‌تونه قاضی بشه چی بشه مسئله خانواده است میگه زن و مرد تو خانواده حقوقشون و تکالیفشون با هم برابره ولی مردان یه برتری دارند مردان برتری دارند این می‌تونه اشاره باشه به همون چیزی که در آیه قوامون گفتیم اشاره به همون باشه برخی از مفسران هم گفتن ازدواج که کردی و طلاق دادی طلاق رعی وقتی میدی مهر زن را پرداخت می‌کنیم مهر همسر را پرداخت می‌کنیم و طلاق رجعی میدی اونقت تو زمان مثلاً یه عده می‌تواند مرد برگرده به دلیل اینکه مرد را داده برخی مقصود همینه با سیاق آیه مقصود همینه یعنی اون کسی که حق داره از این علاق برگرده مرده مردی که مهر را داده می‌تواند برگرده برخی از مفسران اینو گفتن ولی برخیا میگن در کل خانواده در همه چیز ولی واقعیت اینه که حداکثر اینه که میتونیم درون خانواده بگیم او هم با آیه قبلی آیه ۳۴ سوره نسا همون را میگه یا قبلش گفت تو زندگی به همون اندازه که حق دارند تکلیف هم دارند بنابراین مساوی هستند و از این آیه کسی حق نداره تو مسائل اجتماعی استفاده بکنه تو خانوادت تو خانواده هم وجهشو دلیلشو این‌ها را گفتم که چه چیزهایی می‌تونه باشه و چیزی بیش از این نباشه و البته احتمال اینم که برخی از مفسران گفتن سزاوارتره یعنی سزاوارتره برای اینکه درجه یعنی که حق برگشت رو داره ۲۸۲ سوره بقره است بلندترین آیه قرآن می‌فرماید اگر دینی دادید چیزی به هم قرض دادید بنویسید بعد این قسمتش مهمه وشهدو شهیدین من رجالکم یکونا رجلین فرجل ومرتان جام هست توی قرآن شهادت دو تا زن برابر یک مرده فقط تو مسئله دین تو قرآن اومده جای دیگه نیامده دو تا شاهد بگیرید دو تا مرد اگر دوتا مرد نبود یک مرد و دو تا زن همراهتون من الشهدا دلیلشو میگه چرا دوتا زن برای اینکه ممکنه یکشون یادشون بره یکی دیگه یادشون بیاره یعنی چه مردها ممکنه یکیشون یادشون بره چرا زنزن مگه چه جوری بوده ما که الان نمی‌فهمیم که زن‌ها حافظه‌شون ضعیف باشه اتفاقاً میگن تنها حفظیاتشون قوی‌تره حافظه‌شون قوی‌تره چطوری میشه که اگه یکیشون یادش رفت یکی دیگه یادش بیاره یا اگه یکیش بد شهادت داد اون یکی درست بکنه یادش بیاره مرد نگفته چرا اینو می‌فهمم زن اون روز تو اون جامعه عقل تجریش واقعا ضعیف واقعا ضعیف بوده برخی از ظالمان سنتی اینو گفتن که احکام اجتماعی اسلام مسئله تعبدی نیست اسراری داشته باشه مرحوم آیت الله منتظری اینجوری نیست که اسراری داشته باشه و ما نتونیم با عقلمون بفهمیم مسئله دلیل داره دلیلشم قرآن آورده ما هم می‌تونیم با عقلمون بسنجیم خب من با عقلم سنجیدم آن دو تا زن تحصیل کرده یادشون میره نه هیچ مشکلی ندارن که زن‌ها همه بی‌سواد یک جور برای الان ممکنه جامعه باشیم که یا حادثه دینی دقیقا چقدر بود چند ماهه بود ممکنه اونجا حساب و کتاب زن نتونه بکنه ولی الان دیگه اینجوری نیست اگر دلیل اینه این دلیل متغیره و بنابراین حکم مخصوص جامعه من از این آیه می‌فهمم که اگر به این خاطر آیه فرموده که عقل تجربی زن ضعیف‌تر بوده به دلیل اینکه تو خانه محصور بوده حتی حساب و کتاب سرش نمی‌شده اگر وضعیت متفاوت تا مساوی شدن یک جور شدن دیگه اینجور نیست که شهادتشون دو جور باشه من از آیه این را میفهمم و اما یک آیه دیگر آیه دیگر در سوره زخرف آیه ۱۸ آیات قبلش در این باره بالبنین آیا خدا بر خودش دختران را انتخاب کرده مشرکان می‌گفتند خدا اینجوری می‌کنه خداوند جواب اون‌ها را داره میده و هوام غیر مبین آیا انتخاب زن‌ها را انتخاب کرده مثلاً در حالی که زن ها و زیورند و توبه کم میارن عجیب تو بحث کم میارن کار ندارم مسائل اجتماعی امروز تو بحث کم میارن حداقل نوارها فایل‌های صوتی خانم‌هایی که اینجا سخنرانی کردن و اشکالاتی که بهشون شده ببینیم کجا جالبه یه حدیث داریم یادم رفته موضوع چی بود یه خانوم میاد از پیامبر یه مسئله خیلی خیلی پیش پا افتاده می‌پرسه پیامبر رو به اصحاب می‌کنه می‌فرماید ببینید من میگم اینا میفهمن شما خیال می‌کنید نه اینا می‌فهمن مسئله خیلی ساده است نشون میده جامعه زن ها سطحشون فوق العاده پایین بوده سطحشون فوق العاده نازل بوده فعلاً آیه شکار نداریم اولاً بسیاری از زن‌ها دغدغه علم و دانش بیشتر از دغدغه رو این‌ها دارند دوماً تو بحث کجا کم میارن خب این معلومه مکانی قضیه ما که الان با روبرو هستیم کاملا بحث میکنه کاملا و هیچی هم کم نمیاره شکستم میده طرف مقابلش رو باز نشون میده که مسئله مال اون زمانه و تو اون فضا و اون مکان وضعیت گونه دیگری بوده و زن و مرد با هم تفاوت داشتند به عنوان نمونه اون آیه‌ای که برای درجه هست برخی از مفسران حرف‌هایی زدن درجه برای نمونه فضا چگونه است تو تفسیرهامون و تو فضای روایتمون قرآن یه چیزایی ازش می‌فهمیم الانم این آیات را خوندم هر چهار تا مسئله میگه برخی اصلا ربط نداره به داخل خانواده علتش را بیان کرده گفته چرا زن فرق داره علت یک چیزیه که متغیر از این جامعه تا اون جامعه فرق داره از این زمان تا اون زمان فرق داره و به این آیات هرگز نمی‌شود استدلال بکنیم و بگیم به نظر من هر چهار آیه مربوط به اون زمانه و وضعیت زن اون دوره نه همیشه طبرسی صاحب تصویر مجمع البیان ذیل رجاله علیه نه درجه میگه چند تا غول اولا شما ببینید لزوم اطاعت زنان از مردان و بودن اختیار زنان به دست مردان و بیشتر بودن ارث مرد و اینکه جهاد برای مردم نه زنان این یک دو نفر از مفسران قدیم گفتن غول دوم اینه غرض این است که مرد و زن هر دو از هم لذت می‌برند و از نظر تمسعات جنسی برابرند برای مرد چیزی اضافه است که موجب برتری اوست و آن وجوب نفقه زن و سرپرستی آن است وجوب نفقه و در نتیجه سرپرستی این غول برگشت به کدوم آیه دیگه که این قول برش گردوند به شبیه او سومین قولی مقصود مقام و منزلتی است که در نتیجه بیشتر رعایت کردن حقوق زن برای مرد پدید می‌آید به طوری که همیشه در استیفای حقوق جانب زن را رعایت کنند و همه حقوق خود را از او استیفان ننماید و بدین وسیله فضل و برتری نسبت به زن دارا شود جالبه این برتری مردا چه جوری اینکه دقت بکنن حقوق زن را کامل رعایت کنند و از حقوق خودشونم بگذرند در راه این باعث میشه که برتر بشن حقوق زن را ادا کنن اینجور تفسیر کرده این خیلی روشنفکر بوده درسته این باید خیلی روشن فکر باشه مفسر قرن خودمونه حقوق رعایت بکنی معلوم میشه در عجب بالاتر میره هرچی بیشتر حقوق ها رعایت کنید درجه بالاتر میره این دیگه خیلی روشنفکر بوده جالبه ابن عباس اینو گفته از اصحاب امام علی علیه السلام تو تفسیر ابن عباس می‌خوام بگم ۱۴۰۰ سال پیش هم غول چهارم در تفسیر علی بن ابراهیم بن هاشم آمده است که حق مردها بر زنان بیشتر از حقی است که زنان بر مردان دارد و درجه و برتری مردان را نگفته چه حقی اصلاً بیان نکرده اینم قول ۱۴ اقبال را خوندم برای اینکه برسم به یه روایت همین کتاب طبرسی مجموعه البیان یه روایت آورده هم انتخاب کرده که این روایت آورده وقتی حقیقتش میریم تو فضای روایات مون وضعیت متفاوت میشه بیان متفاوت میشه طبرسی در مجمع البیان نقل می‌کنه از کتاب من لایحضر الفقیه صدوق امام باقر علیه السلام زنی نزد رسول اکرم صلی الله علیه و آله آمده عرض کرد حق شوهر بر زن چیست شوهر بر زن چه حقی داره حضرت فرمود این است که باید از شوهر اطاعت کند نافرمانی او نکند بدون اجازه شوهر از خانه چیزی صدقه ندهد حتی بدون اذن روزه مستحبی نگیرد اگر میل آموزشی به او پیدا کرد مانع آن نشود بدون اجازه شوهر از خانه خارج نشود زیرا اگر بدون اذن او بیرون رود تا هنگامی که بازگردد ملائکه آسمان و فرشتگان ملائکه رحمت و ملاکه غضب او را لعنت می‌کنند پس آن زن عرض کرد یا رسول الله چه کسی به زن بیش از هر کس حق دارد فرمود شوهر او عسکر آیا من همانند آن حقوقی که شوهر بر من دارد بر او حق دارم همونندی که شوهر داره یا نه نداره سوال اینه آیا من همانند آن حقوق که شوهر بر من دارد بر او حق ندارم حقایی که گفتی شوهر بر منظره منم اون حقوق را نسبت به شوهر یعنی او فقط بر من داره خانومی که اینطوری می‌پیچونده اون روزم زبون داشته حضرت فرمود به اندازه یک صدم حقوق که شوهر بر تو دارد تو بر او حق نداری یک صدم حقوقی که شوهر داره تو حق نداری چیکارش کنم این بهترین روایت برگزیده صاحب مجمع البیان هر کس روایت بخونه واقعا میشه با قرآن ناسازگاره حتی اگر علیه درجه را هم به معنای بگیریم که او یه برتری های داره میگه حتی ۱۰۰۱ حقوق نداری میگه و لهن مثل الذی علیه برابر ذهنیت‌ها منشا کجاست قرآن نیست از جاهای دیگری پیدا شده حالا جواب زن را ببینید من که بودم محکم‌تر می‌گفتم ولی محکم گفته آن زن گفت به حق آن خدایی که تو را به حق فرستاده است قبول داشته پیامبر من هرگز خود را در اختیار کسی قرار نداده و شوهر نخواهد کرد نمی‌خوام از خیرش گذشتم قبول دارم به پیامبریا جالبه میگه تو رو به پیامبری قبول میکنم ولی شوهر نمیکنم شوهر که من سردی تو او حق نداشته باشم من فقط خدمتگزار باشم پیغمبر اگر بنا بود کسی را دستور دهم که به فرد دیگری سجده کند حتماً امر می‌کردم که زن به شوهر خود سجده کند من دیگه حرفی برای گفتن ندارم زن و مرد کاملا برابر کاملا برابر مسائل دیگر را یک به یک باید بررسی کنیم تنها تفاوت تفاوتی که در قرآن بین زن و مرد هست یکی رجاله قوامون اینجا یه حکم گفته یکی هم مسئله شهادت هر دو را می‌توانم بگم مسئله زمانی و مکانی بوده و از خود آیه می‌تونم برداشت کنم که زمانی و و می‌تواند فضا تغییر بکند و وضعیت عوض بشود بنابراین آیاتی که آورده شده برای اینکه مرد نسبت به زن برتری داره یا حقوق بیشتری داره اون آیات به چیزی چندانی دلالت نداره ببخشید که خسته‌تون کردم سلام علیکم اسلامی دینیش کاری ندارم چون اصلا موانعی جز استاد از اول چیزه تو این جلسات ۱۷ ۱۸ گانه مبانی اسلام رو کلاً زیر سوال برده منم خب به این مباحث اشکال داشتم اما کلاً بحثو به صورت عقلی تحلیل بکنم شما که قرآن صحیح خدا هست قرآن هست پیغمبر هم هست اساس بحث شما این بود که قرآن باطله من با روش خودتون این رو اثبات می‌کنم اولاً در هیچ جای قرآن نیامده که النساء قوامون الرجال یا لنساعه علیهم درجتاً در هیچ جای قرآن نداریم که انبیا از زنان بوده باشند حرفایی که شما دارید اثبات کرد که زن در همه مواضع برتر از متن هست و اگر مرد برتری داره برتری بدنی که اونم حیوانات هم حتی نسبت به مرد دارند این روش باعث میشه که شما قرآن رو بگید جلد دومش انشالله چاپ بکند عیب نداره از نظر من هیچ مشکلی نداره چاپ بکنه اونی که قرآن می‌کنه میگه قرآنو باید وایسه این حرفو بزنه من میگم چرا جناب آقای سلیمانی چرا نمی‌گید من نمی‌فهمم قرآن چه می‌گوید به یکی مراجعه کنم که می‌فهمد من این منظور قرآن به ما فضل الله رو نفهمیدم به ما انفقو رو نفهمیدم شما اثبات کردید بعد گفتید آیه زمانیه من اثبات می‌کنم آیا زمانی هم اگر باشه تو اون زمان هم باطل بوده چرا چون همون زمان حضرت خدیجه تنول مالیش پیغمبرو پوشش می‌داده پس انسان هم نمی‌تونسته پیغمبر کنه اگر تنها مرده برتری اگر غیر از این بحث حیوانیت و قدرت بدنی که خر هم برتر از انسان هست سگ هم تو حمایت توی حفاظت برتر از انسان است یعنی سگو می‌ذارن جلوی اینکه جلوی دزدو بگیره جلوی چیزای نمی‌تونه باشه اگر غیر از این هست حضرت خدیجه هم تو انفاق کردن که بالاتر از پیغمبر بوده پس این آیه بر اون زمانم صحیح نیست پس آیات قرآن را خط بزنید اشکالی نداره از نظر من شمایی که حامی قرآن هستید به عنوان انجمن اسلامی نشستید اینجا میگید خدا قرآن این دوتا رو بذارید کنار نکته بعدی من تحلیل عقلی می‌کنم اصلاً کاری ندارم قرآن درسته قرآن غلطه ریشه‌های قرآن خودتون می‌زنید عیب نداره از نظر شما که میگید من متون یهود رو مسلط تر هستم از متون قرآن عیب نداره به نظر من حرف عقلیه دیگه عقلاً اثبات کرد قرآن باطل است با چهار تا آیه خیلی خوبه و منم قبول دارم قرآن باطل است این چیزی که شما می‌گید با این حرف که می‌زنید قرآن باطل است من میگمبگید که پشت سرش نه قرآن کتابه اگر باشه بهترین کتابه نه نیستش با این حرف که شما قرآن باطل است پیشنهاد دوم من اینه که به خدا پیشنهاد بدید مثل همون بنده‌ای از خدا که خدا پیشنهاد داد که منو از آتش خلق کرده اونو از خاک خلق کردی نفهمیدی توی خدا توی خدا نفهمیدی من برتر از اون انسان هستم چرا بهتر سجده بکنن همین پیشنهاد به خدا آقای خدا تو نفهمیدی زن برتر از مرده تجدید نظر بکن جلد دوم قرآن رو بنویس چون تمام نتایج که من گرفتم اینه که خدا اشتباه کرده اگر درجه‌ای هست مال چیزه اون پیامبر اینم که به وسیله بیخود کرده خب این کجای این بحث‌هاست پس بحث اسلامی نیست انجمن اسلامی همش بحث عقلیه لذا ادعای اسلامی بودن بحث کنار ادعای بحث‌هایی که بودم اول علما رو رد کردید بعد اومدید رسید به امامان اشکالی نداره رد بشه بعد انبیا بعد قرآن آخرشم خود خداتون استدلالی که نتیجه‌ش اینه متشکرم بسیار متشکر اول اون جمله آخرتون را بگم فرمودید اسلامو بذارید کنار گذاشتن گذاشتن کنار من که قبلاً اعلام کردم اما قرائتی که شما از اسلام دارید من کاملا کنار گذاشتم اسلامی که من میگم با اسلامی که شما میگی مشترک لفظی خیلی با ناله حرف نزنید و اینجوری فیلم هندیش کنید ببینید آقا میگن آقا اسلامیک شما میگید اگه اسلام حموم باشه من دست ازش برمی‌دارم چه بگم شیطان گفت تکرار نفرمایید یک روز دیگه هم گفتی و یه بارم من جواب دادم یک بار گفتی منم یک بار جواب دادم شیطان مغالطه کرد تو نوارهای قبلی شیطان با عقل استدلال نکن کاملا خطاست که بگوییم شیطان به عقل چه ربطی داره شیطان یه مغالطه حالا بحث هرچی بوده اما عقلی تقریر می‌کنیم از این به بعد وقتی خواستم بیام تهران عقلمو قم جان دارم و بعد میام تهران خب معلومه همه وجود من عقلمه و خدا به من گفته نان عربی الله قرآن عربی در هیچ جای قرآن نیامده که زن برتری داره من مساوی گفتم برتری‌هایی که اونجا گفته مال اون فضا و اون مکان بوده شعارهایی که دادی اگر فقط زور بوده اگر حرف مفسران را نقل کردم همه حرف‌هایی که من زدم اول گفتم مفسران چی گفتن گفتن عقل گفتن و این دوتا را نقل کردم و نقد کردم اصلا من نبود حرف مفسران بود گفتم اگه این‌ها در اون زمان هم باطل بوده چون خدیجه یک حکم میاد رو متعارف افراد ما گفتیم متعارف زنان تغییر کرده دو همان زمان خدیجه سلام الله علیها می‌تونست شرط بکنه با حضرت محمد که اینا که هزینه رو خودم میدم هزینه دارم میدم ولی با هم اجاره کنیم می‌تونست اسلام اجازه داد قرآن را می‌گذاری اگر گفتیم که رجال قوامون نساء مثلاً یک حکمی از قرآن زمانی بوده و در زمان خودش حق بوده و درست بوده ولی فضا تغییر کرده اگر گفتم جلسه قبلم اینو اشاره کردم آقا علی علیه السلام قرارداد که از چاه آب بکشه در یک خرما الان این معامله قرارداد صحیحانه است باطل ظالمانه است الان کسی قرارداد ببنده ولی اون زمان عادلانه بوده یعنی من علی علیه السلام رد کردن اون جامعه با جامعه ما فرق داره مصداق فرق میکنه در یه جامعه حالا بعدا بحث می‌کنیم چند همسری کار بسیار پسندیده ایه در یه جامعه مثل ایران الان ما کار ناپسندیه بلکه حرمت میشود داشته باشه کسی که گفت یه حکمی زمانی بوده قرآنو کنار اینجوری قضاوت بکنی اسلامو کنار گذاشتید قرآنو کنار گذاشتید بر اساس چه فهمی بر اساس کدوم مبنا یه نفر از اسلام خارج می‌کنی قواعد جلسه داریم آداب و حرمت‌های توی جلسه هست استاد محترمی از راه دور تشریف آوردن دوستان اگر ممکنه اختلاف عقایدی دارند عقایدشون محترم هر کسی خودش برداشته شده وقتی تشریف میارید سوال میکنین حرمت سخنران و حرمت جلسه رو باید رعایت بکنید خودتونو حق مطلق نپندارین که بیاین اینجا بگین استاد از اسلام خارج شدن قرآن کردن سوالتونو مطرح بکنید برداشت استادو مطرح می‌فرمایند ممکنه شما نهایتاً قبول نداشته باشید ولی بی‌حرمتی به یک جمع برای سخنران و جمعی که ایشون رو دعوت کردن این جزو روال جلسه نیست بسم الله الرحمن الرحیم با تشکر از استادم دارم بشر تفاوتش با حیوانات خب همه می‌دونن دیگه عقلش هست و اون مسئولیت پذیری و اینکه دارای استعداد با همدیگه هست به خاطر همین ارزش پیدا کرده کمک این عقل و کمک اون اختیار و مسئولیتی داره دائماً هی پیشرفت می‌کنه یعنی تغییر پیدا می‌کنه به سمت تکامل اینا در حالی که مثلاً یک اصل از میلیون‌ها سال پیش که خلسه تا همونه این بشری که به خاطر اینکه استعدادش سرش وجود داره بنابراین ما باید هیچ چیزی را ثابت فرض نکنیم و هیچ در واقع بت فکری به وجود نیاریم اگر پیش فرض غیر از این باشه خوب هیچ وقت امکان اینکه تغییر بدیم عقایدمون نیست به عنوان مثال بعضی‌ها اعتقاد داریم که مثلاً پیامبر یا امام‌ها علم غیب داشتن علم داشتن راجع به همه چیز پیامبر میگه که من نه خزانی دارم نه دسترسی به قید دارم خب ما اگه نپذیریم اون وقت تمام کارهایی که می‌کنیم بر اساس اون پیش فرضیست که اون وقت هم حاضر نیستن عوضش کنیم هررک هم بیاد خلافشو بگه بهش می‌تازیم یا مثلاً این اعتقاد وجود داره که پیامبر نمیتونه هیچ پیامبری پدرش مشرک بوده باشه بنابراین وقتی که حضرت ابراهیم صحبت از پدر می‌کنه میگن نه این منظور پدر نیست عموشه می‌خوام یه جوری عزیزش در بریم خداوند اصحاب می‌کنه به پیامبر که تولی این منظور خطاش پیامبر نبوده در حالی که پیامبر خودش مثل شما هستم معصومم اگه هست من اعتقادم اینه نمی‌خوام بگم همه قبول بکنن معصوم در ابلاغ رسالتش اشتباه نمی‌کنه ولی در زندگی شخصیش ممکنه اشتباه بکنه این در مورد پیامبر و امامان در مورد علما هم همینجور یه زمانی افلاطون ارسطو دیگه مثلاً متفکرترین افراد روی زمین بودن ولی بعد شاگردانشون اومدن حتی خلاف اونا گفتن در زمان مثلاً فرض کنید کلیسا می‌گفتن زمین ثابت خورشید به دور زمین می‌گرده یا می‌گفتن زمین بر اساس این هم نتیجه‌گیری کردن از یکی پیدا نیست زمین مسطح نیست کشتنش ولی حق با اون بوده فروید میاد مثلاً یه مسئله مطرح می‌کنه شاگرد خودش میاد اونو نقد می‌کنه انیشتین میاد یه مطلبی میگه در زمان خودش همه قبول می‌کنن ولی بعد یه جاهایی اشکال داره جواب میده مثلاً شیخ طوسی و اینا افراد بزرگی در زمان خودشون ولی خب دلیل نداره که هر حرفی می‌زدن درست بوده و بعدا میان همه از طول زمان همون تقلید کنن باید بپذیریم اونم در زمان خودش اشتباه میتونسته کرده باشه ایراد که استاد میگن به فقها دلیل میارن میگن که این فتواهایی که داده شده به عنوان برداشت از قرآن یا احادیث اینا منجر به این میشه که انسان‌ها عمل کنیم ۸۷ درصد مردم دنیا رو میشه کشت حالا یا بار اول یا بار دوم یا بار سوم که اینا رو وقتی یه کسی میاره میگه که این با قرآن نمی‌خونه با عدالت خداوند جور در نمیاد استنباطی کرده غلطه امروز باید یه کار دیگه بکنیم تعصب به خرج ندید ما می‌خوایم واقعاً پیشرفت بکنیم باید پیش فرضمونو احتمال بدیم که اشتباه است و دنبال این باشیم که به حقیقت و اما دو تا سوال دارم یکی راجع به آیه نصوص هست آقای ترجمه می‌کردن به نافرمانی از فرمان خداست یکم در مورد آیه ارثه که همه مرد برابر زنه بسیار متشکر اون مقدمات که من کاملاً موافقم منم اعتقادم همون ناز پیامبر و امام در بیان حکم خدا بی‌خطا هستند زندگی شخصی و حکومتشون عادل هستند اما دو تا مسئله فرمودید نصوص و ارث در هر دو حرف‌هایی دارم که در آینده می‌خوام بهش بپردازم مفصل انشالله صحبت خواهم کرد جلسه قبلم فرمودند یکی از دوستان نمیدونم رجال که در قرآن می‌فرماد ظاهرش مرده ولی آیا همینجوری که تو فرهنگ‌های فرهنگ ما رجال یعنی شخصیت‌ها اونجا هم همینجوره چیزی نمی‌دونم موندم اما در یهودیت و در عهد قدیم ۷ تا نبیه شناخته شده هستند تو دوره داوران کسانی پیامبر زن هستند یه طرف قرآن مجید فرمودید نهاد القرآنی علی بنی اسرائیل اکثر الذیم بیشتر داستان ها را قرآن درستشو فرموده بیان کرده راجع به این قضیه چیزی در حالی که به هر حال تو عهد قدیم هست و یهودی ها اعتقاد دارند پیامبر زن هم وجود داشته منم نمیدونم معنی کنم یه مسئله میگم تکراری هستم بالاترین مقامی که برای یک انسان قرار داده اینه که سخنش برای دیگران حجت باشه تفاوت حضرت محمد صلی الله علیه و آله با ما اینه که سخنش حجته تفاوت دیگری نداره شما می‌فرمایید حضرت زهرا سلام الله علیها سخنش حجت است که نه زنان مشکل قبول نیست پس باید مردان نقل بکنن پس باید حضرت زهرا بیاد حرف بزنه پیش مردا پس باید همون کاری رو بکنه که پیامبر می‌کرد طبق مبنای خود شما و مبنای مشهور اگر حضرت زهرا حجت پس باید حرف و اگر حرفش بناست نقل بشه چند تا روایت داریم که زن‌ها نقاشی کرده باشد یا باید بگیم عصمت حضرت زهرا عبسه کار غیر حکیمانه است پیش مردها سخن مجاز بیاد و پیش مردها حرف بزنه و مردها حرفشان نقل کنند این شد پس پیامبری هم مشکلی ندارد خیلی تکرار نکنید چون رجال میاد به معنای شخصیت ظاهر اینه ولی به هر حال اگر گفتی معصومه باید سپاهان از آقای سلیمانی که بسیار منطقی و وداع مسائل روز رو با مسائل تاریخی و قرآنی هماهنگ می‌کنند من بسیار لذت بردم ولی تنها نکته‌ای که برای من مطرح بود اینه که شهادت دو زن را توجیه کردن گفتن به دلیل پایین بودن عقل تجربی خانم ها هرگز نمیتونه در یه زمان بین خانم ها بین صفر و صد تفاوت باشه ما حضرت خدیجه رو حضرت فاطمه و حضرت زینب رو به عنوان الگوی زنان در این زمان مطرح و اینها در اون تاریخ زندگی می‌کردند چه جوری می‌تونه بین صفر و صد بین زنان اختلاف درک و فهم باشه که یه عده از زنان دوتاشون یه شهادت رو می‌تونن بدن خیلی از مادران خیلی از همسران زن و شوهران خودشون رو به جنگ همراه پیامبر همراه حضرت علی همراهی می‌کردن این زنان چه جوری میتونن عقل تجربی کمتری داشته باشند که دوتاشون یه شهادت می‌تونن داشته باشن نه فکر نمی‌کنم هرگز در یه تاریخی زنان اینقدر کودن بوده باشن اینقدر پایین تر بوده باشن ولی مردانقدر قوی تر من فکر میکنم یه دلیل دیگه هم باید داشته باشه من نمیدونم اون دلیل چیه عذرخواهی می‌کنم سپاس بسیار ثابت سیگار خوبی بود حضرت زهرا و حضرت زینب متعارف را حساب می‌کنند حضرت زینب آموخته امام علی علیه السلام بود مثلاً فرق داره یا مثلاً حضرت زهرا آموخته پیامبر بود بقیه را نخواستم جسارت بکنیم از خونه بیرون نمیومدن اجازه نمی‌دادن بیرون معمولا اینگونه بوده ولی استثنا بوده حکم قانون و استثنا نمیاد ببخشید یه سوالی من داشتم از خدمتتون فرمودید عقل تجربی خانوما مثلاً زمان پیغمبر کم بوده الان بیشترهزمان پیغمبر می‌گفتید خانم‌ها تو خونه بودن الان مثلاً خانم‌ها فعالیت اجتماعی دارند میان بیرون دانشگاه میرن الان حتی امام خمینی سال ۴۱۴۲ می‌گفت زنا نباید رای بدن ولی مثلاً سال ۵۷ انقلاب چی شد حالا یه سوال مطرح میشه که واقعاً این کشف حجابی که زمان رضا شاه شد سال مثلاً ۱۳۱۴ بود یا ۱۷ کشف حجاب به این عقل تجربی زنا در جامعه ایران کمک کرد چون خانوما همه تو خونه بودن اینا می‌خوایم ببینیم این عقل تجربی در اثر این فرمان کشف حجاب بیشتر شد یا کمتر شد ببخشید بسیار متشکر خیلی نکته مهمیه این نمونه خیلی خوبیه ها شما فرمودید آیت الله خمینی اینجوری یک کتابی هست اخیراً هم تو فضای مجازی عکسشو من دیدم پخش کردن اگر ببینید اسم چه کسانی روی این کتاب هست تعجب می‌کنید که میگن رای زن حرامه کسانی که از روشنفکرهای این زمان ممکن است عالم بزرگی هم باشه زمان خودش اشتباه برداشت کنه حکم خدا که دوتا نبود اون روز حرام بود رای دادن و بعد حالا که انقلاب شد واجب بشه نکته خوبی بود اما مسئله کشف حجاب ربط میتونه نداشته باشه تو دین ارزش‌های متعددی داریم حجاب اجباری بی‌حجابی اجباری به یه اندازه مزخرف است تشکر از دکتر سلیمانی ببینید ما اگر قرآن رو بهش قید زمان و مکان بزنیم هیچ آیه‌ای از قرآن را نمی‌تونیم دیگه بهش استناد بکنیم یا باید قرآن را به عنوان یک مجموعه که وحی الهی است بپذیریم یا اگه حتی بخواهیم یک آیه را لغو بکنیم دیگه هیچ آیه‌ای نمی‌مونه که ما بهش استناد بکنیم نکته بعدی من یه سوال از جناب سلیمانی چند ماه پیش کردم راجع به بحث اجبار در دین فرمودند قرآن هیچ جا اجباره در دین و خداپرستی نداره من موردی عنوان کردم از حضرت سلیمان که به مل اونور دنیا بوده با حضرت سلیمانم هیچ کاری نداشته خیلی حکومتش بدم نبوده حضرت سلیمان بهش پیغام میده من شنیدم که شما بت پرستید اگه ایمان نیارین و در تحت عبادت خدا نیاین ایشون فرمودند که این رو برخورد نداشتند جوابی براش خواهم آورد دوم یه انتقادی کردن به فقها فقها میگن خانم ها دارماهی بار حق همبستری دارند بیشتر نه تازه با یه شرایط خیلی بدی که خیلی حقشون ضایع میشه سوال من اینه که خدای ما که قرآن رو نازل کرده به زنان پیغمبر که اکثراً هم جوان بودند میگه شما بعد از پیغمبر حق ازدواج ندارید این چه ستمیه که خداوند بر پیغمبر نبود مگه اونا غریزه جنسی نداشتن که خداوند می‌فرماید شما بعد از پیامبر حق ازدواج ندارید تا آخر عمر تشکر بسیار متشکر اولاً عدالت اجتماعی با تحول اجتماع متحول می‌شود اصلاً ثابت نمی‌ماند یه مثال زدم آیه داشتیم در مورد کارگر شما همینو میگفتید باید همون روز بوده مصداق عدالت داره تغییر میکنه حالا این مثال را براتون بزنم اگر پیامبر صلی الله علیه و آله تو امپراتوری روم مبعوث می‌شد دیه عاقله می‌آورد اگه کسی خطایی کسیو کشت پسر عمو پسر دایی اینا باید پول جمع کنن و دیه رو بپردازن نازل شده چرا تو جامعه ما اجرا نمیشه چرا حکم خدا رو اجرا نمی‌شه اینکه اجماعیه برای اینکه اون جامعه جامعه قبیله‌ای بود زندگیشون جور دیگری بود برای اون مردم تنها ساخت عدالت اینجا فرق داره اینجا نمیشه به پسرمو بگی یا دیه به داد نمیشه نمی‌پردازم ولی قبیله‌ای می‌پرداختن اگه پیامبر تو امپراتوری روم مبعوث میشد دیگه نمیومدله رو بیاره ماه‌های حرام قراریه که عرب‌های جاهلی همدیگر را با هم قرار گذاشتن که چهار ماه نجنگن قرار گذاشتن ماه‌های حرام بیشتر شد پیامبر اومده اینو امضا کرده امپراطوری روم که جنگ نداشتن اگر پیامبر اونجا مبعوث می‌شد اون وقت می‌گفت ماه‌های حرام عدالت این جامعه تا اون جامعه فرق داره الان ایران ما با افغانستان فرق داره تو ایران ما اگر کسی بره خواستگاری و بگه احتمالاً یک درصد من ازدواج مجدد می‌کنم با اردنگی از خونه بیرون میندازنش هیچ زنی حاضر نیست ازدواج کنه شرط عرفیه نامه نوشته نشه فرق کرده با زمان پیامبر فرق داره تو این جامعه همه ازدواج متعارفی که میشه که تو عقدنامه ننویسن مرد حق نداره بره ازدواج مجدد بکنه درس عرفیه چون عرفاً ظلم حساب میشه چون از اول می‌دونیم که این زن اگر بهش می‌گفتیم ممکنه ازدواج مجدد بکنم قبول نمی‌کرد شرط میشه شرط عرفی مصداق عدالت فرق میکنه تو جامعه الان افغانستان عادیه ولی تو جامعه الان ایران تعدد زوجات که اومده که تو قرآن اومده بالاخره اجمالا اینکه دارم میگم الان تو جامعه ایران و اگر کسی بره ازدواج مجدد بکنه کار حرام انجام داده آیا خلاف قرآن حرف زدن قرآن رد کرده میگم توی اون جامعه کاملاً عادلانه بوده تو این جامعه دیگه عادلانه نیست جامعه فرق می‌کنه موقعیت زن فرهنگ میکنه این قرآن من رد نکردم که مصداق عدالت داره تو جامعه میکنه اجتماع تغییر می‌کنه مصداق عدالت هم تغییر میکنه حکم خدا که گفت ان الله بالعدل و الاحسان ربی بالقیس یا امثال اینها محکم محکم الان چهار تا زن گرفتن بدون اجازه تو جامعه ایران مصداق بارز ولی اونجا عدل بوده اما سلیمان و بلقیس یه ماجراهای تاریخی داریم یه امر و نهرهای سریع داریم این حرف سنتیه دارم میزنم ها امر و نهی سریع ثبت داره با تاریخی تو ماجرای تاریخی ممکنه یه چیزی بوده که نقل نشده و الان ما بهش توجه نداشته باشیم ولی امر و نهی سریع اینجوری نیست دین را نمیشه تحمیل بکنی صد تا آیه صریح داریم انما علیک البلاغ بنابراین اون ماجرای تاریخیو باید با این چیکارش کنیم ولی در عین حال بنده عرض می‌کنم اونا باید موردشو مطالعه کنم اما فرمودید زنان پیامبر ازدواج حدود ۲۰ و خورده‌ای سالش بوده موقع وفات پیامبر بین ۲۰ تا ۳۰ زمان دقیق به تعبیر شما نیاز غیر از اون زن تو جامعه حجاز نمی‌تونه خرج خودش را در بیاره به همین خاطر ازدواج می‌کرده همسر چهارم میشده اینم نکته دوم پیامبر چه مالی گذاشت برای عایشه که باهاش زندگی بکنه پیامبر که چیزی ازدواج بکنه اساساً اگر عایشه خودش هنگام عقد قبول کرده باشه که من می‌پذیرم به این شرط ازدواج با تورو که بعد از شما ازدواج نکنم این شرط باطله این شرط باطله که شرط بذاره که بعد از من غذا نخورم نیست شرط مگه شده باشه باطله این آیه‌ای که فرمودید زنان پیامبر من یک گنجه دارم تو خونه سه چهار سال پیش خیال می‌کردم مشکل این آیه را حل کردم عید سال گذشته فایل صوتی گذشتهمو گوش کردم دیدم حرفم درست نیست دوباره گذاشتم آیه رو تو گنجه من جوابی براش ندارم من جوابی ندارم نمی‌دونم دارم فکر می‌کنم امیدوارم در آینده برام حل بشه اون جوابایی که معمولاً میدن شنیدما یعنی شاید ۱۰ سال ۲۰ ساله که هرجا می‌رسمم مطرح می‌کنم که یه جوابی بشنوم ها جوابا رو شنیدم نه اینکه نشنیده قانع نشدم به اعتقاد من اگه کسی بگه همه آیات قرآنو اینجوری فهمیده که هیچ جاش براش مبهم و اشکال نیست یا واقعاً تحمل نکرده یا الکی حرف میزنه تعدادی از آیات قرآن چند تا آیه قرآن برای من حل نیست توی گنجه گذاشتم که یکیش اینه که در آینده انشالله فکر کنم برام حل بشه سهم خودم و استدلال خودمو گفتم بیش از اینکه من قدرتی ندارم من میگم محکمم میگم اگر کسی حرف منو قبول بکنه گمراهه حرف را بشنوه بره مدت‌ها فکر کنه ببینه اگه استدلال درست بود اگه استدلال درست نبود حرف نمی‌زنم که کسی بپذیره فهم خودم ارائه میدم یکی براش قانع کننده هست یکی نیست یکی بدن فکر میکنه افراد مختلفن یا برداشتیم و از قرآن می‌کنیم بر اساس واقعیت این برتری رو می‌رسونه یا اینکه بعضی گفتن بسیار متشکر اون نقطه‌ای که گفتم مفسران فقها هم گفتند مفسران و فقها هم همینجور گفتن اون‌ها با استفاده از روایات گفتند بندم بحث کردم اما نکته دوم اینکه شما می‌فرمایید ببینید ما باید اول موزه قرآن روشن بشه اگر مسئله تو قرآن مجمل بود اون موقع نوبته روایت میشه اگر از اول بریم سراغ روایت نمیتونیم قرآن کنیم روایت عرضه به قرآن قرآن ملاک سنجیدن روایت درست از نادرسته اگر قرار باشه خود قرآن با بفهمیم اون موقع قرآن نباید به روایت عرضه کرد قرآن روشنه در رتبه بعد باید سراغ روایات رفت این حرف‌هایی هم که گفته شده از روایات برداشت شده که فقها و من یه نمونه روایت خوندم اولاً ذکر خیرشو در همسر جناب استاد که جلسات دینداری خردمندانه همیشه حضور موثر داشتند در جلسات ذکر خیرشون شد انشالله برای ایشون طلب مغفرت و علوه درجات می‌کنه در مورد نکاتی که از آیات فرمودند سوره زخرف همین آیاتی که استاد فرمودند و اذا بشر احدهم به ما ضرب الرحمن مثلا مثبت و هوک عظیم وصف این ترجیح فرزندان پسر به دختر را در دوران جاهلیت بیان می‌کنه قرآن که وقتی که به این‌ها بشارت اون چیزی رو میدن که برای خدای رحمان تشبیه می‌کردند چون اون‌ها می‌گفتند ملائک دخترند اونها را به صفت مونث می‌شمردند میگه همون چیزی که ملائک رو وصل می‌کنند که مونث هستند اگر برای خودشون بشارتی داده بشه میگه بشارت یعنی فرزند دختر بشارت وقتی به این‌ها بشارت داده میشه زن وجه مثبت روش سیاه میشه از ناراحتی عصبانیتشو فرو بخوره خیال می‌کنن ادامه جمله هم وصف حال اونهاست اون مشرکین بعد میگه مبین یعنی همون کسانی که از تولد دختر ناراحت می‌شدن یا گویی زبان حال اون‌هاست که میگه این دختران آیا اون کسانی هستند که در زر و زیور پیچیده شدن و در خسام حسام می‌تونه یا گفتگو باشه در مجادله‌های کلامی یا در جنگ که اون‌ها مدام در جنگ‌ها بودند که در این جنگ یا گفتگوهای کلامی نمی‌تونه خوب ظاهر بشه بنابراین خیال می‌کنم این گفتار خدا نیست که مستقل از جمله گفته زبان حال اونها یک جمله دیگری در مورد آیه‌ای که در سوره بقره استاد خوندن ۲۲۸ سوره بقره و بهولتن احق به ردهن فی ذالک ان ارادو اصلاحا و این جمله که تاکید کردن و لهن مثل الذی علیهن بالمعروف که یک نوع در حقوق را نشان میده خوب در جامعه ما این حرف همون روایتی هم که فرمودند که زنان یک صدم حق مردان رو ندارند و اگر مثلاً توصیه به سجده می‌شد و اون نگاه مردسالاری که گویی در این نقض‌ها و روایت‌ها منعکس شده می‌خوام اشاره‌ای بکنم به یک جمله بسیار زیبایی از امام علی در نهج البلاغه در خطبه ۲۰۷ خطبه که در صفین بیان کردن و مشهوری اما بعد فقط جعل الله سبحان لی علیکم حق به ولایت امررکم و لکم علیه من الحق مثل الذی لی علیکم برای من که ولایت و زمامداری مردم را دارم حقی بر ولایت شما و بر شما هم حقی است مثل اون چیزی که من حق دارم دو طرفه زماندار و مردم اینجوری نیست که زماندار حق یه طرفه داشته باشه حکمرانی کنه به مردم و مردم فقط تکلیف تبعیت داشته باشند مردم هم دیگه بر من همین حقو دارند و جمله بعدی سخن عمومی گسترده‌ترین و فراخ‌ترین مفاهیم هست در وصل کردنش اما تنگ ترین و دشوارترین هست در اجرا کردنش خیلی ها ادعای حق و عدالت می‌کنند در زبان بسیار گشاده دست هستند و فرا سخن ولی در اجرا بحث بسیار دشواریست لا یجری ل احد الا جرا علیه حق بر کسی جاری نمی‌شود الا اینکه بر عهده او هم حق مشابهاجرا می‌شود علیه الا جرا علیه و هیچ حقی بر عهده کسی قرار نمی‌گیرد که حق متقابل او هم صاحب حق متقابلی هست داره یک حق متقابل رو بیان می‌کنه در عرصه انسان‌ها هیچ کسی حق یه طرفه نسبت به دیگری نداره مگر اینکه این حق در نقطه مقابلش هم هست به تعادل می‌رسه این هم گویی هر جمعه همین حرفیست که اینجا داره میگه مثل الذی علیه معروف و اون روایاتی که از اون نگاه به قول خانم جزایری یه تغییری داشتن تو این جلسات حقوق زن می‌گفتن یک نگاه مردانه نگاه مردسالا که تو این نقل قول ها روایت های ما آثارش طبعاً آمده و در همین روایاتی که مجعولم است قرآن و منطق نمی‌خونه جلسه آینده شانزدهم اسفند ماه آقای دکتر ملک‌پور که اینجا تشریف دارند به عنوان آینده دین در ایران تحلیل جامعه شناسی خیلی متشکر و کلمة ربک صدقا لعل الله مبدل الکلماته و هوثمیع الع&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%86%D9%81%DB%8C_%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%D9%86&amp;diff=495</id>
		<title>آیات نفی اجبار در دین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%86%D9%81%DB%8C_%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%D9%86&amp;diff=495"/>
		<updated>2025-08-25T10:59:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt; لَّيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَن يَشَاءُ ۗ وَمَا تُنفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنفُسِكُمْ ۚ وَمَا تُنفِقُونَ إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ ۚ وَمَا تُنفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لَا تُظْلَمُونَ ‎﴿٢٧٢﴾&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هدایت آنان بر عهده تو نیست، بلکه خدا هر که را بخواهد هدایت می‌کند، و هر مالی که انفاق کنید، به سود خود شماست، و جز برای طلب خشنودی خدا انفاق مکنید، و هر مالی را که انفاق کنید به طور کامل به شما داده خواهد شد و ستمی بر شما نخواهد رفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  قُل لِّلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ أَيَّامَ اللَّهِ لِيَجْزِيَ قَوْمًا بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ  ‎﴿الجاثية: ١٤﴾‏مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ أَسَاءَ فَعَلَيْهَا ۖ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ ‎﴿١٥﴾‏&lt;br /&gt;
به كسانى كه ايمان آورده‌اند، بگو: از خطاى كسانى كه به روزهاى خدا باور ندارند درگذريد، تا خود، آن مردم را به جزاى اعمالى كه مرتكب شده‌اند پاداش دهد. (۱۴)هر كس كار شايسته‌اى كند، به سود خود اوست؛ و هر كس مرتكب كار بدى شود، به زيان اوست. سپس همه به سوى پروردگارتان بازگردانده مى‌شويد. (۱۵)&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF_%D9%86%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%8C_%DA%86%D9%87_%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%9F&amp;diff=494</id>
		<title>تقلید نکنیم، چه کنیم؟</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://rah-roshan.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF_%D9%86%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%8C_%DA%86%D9%87_%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%9F&amp;diff=494"/>
		<updated>2025-08-09T05:33:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#&#039;&#039;&#039;اولویت‌بندی&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#&#039;&#039;&#039;رجوع&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br/&amp;gt;به قرآن، به احادیث معصومین، به علمایی که قرآن و حدیث را توضیح می‌دهند، به کتب، به دیگرانی که ممکن است تجربه یا تخصص داشته باشند، به اطرافیان که درباره آن مسئله فکر و بررسی و تحقیق کرده‌اند و ... &amp;lt;br/&amp;gt; &lt;br /&gt;
#&#039;&#039;&#039;تفکر، اندیشه، و تعقل&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br/&amp;gt; تصمیم نهایی و انتخاب بین اندیشه‌ها و نظرات مختلف با خود فرد است، همانطور که مسئولیت نهایی با خود فرد است و کسی نمی‌تواند بار دیگری را به دوش بکشد.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#&#039;&#039;&#039;عمل و (پایبندی و تداوم)&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br/&amp;gt;وقتی بهترین کار را انتخاب کردیم، باید تلاش کنیم به بهترین نحو ممکن انجامش دهیم و ممکن است نوع کار طوری باشد که نیاز به تداوم و پایبندی درازمدت هم داشته باشد.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#&#039;&#039;&#039;رصد و ارزیابی نتایج&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br/&amp;gt;هیچ‌وقت نباید حس کنیم که کاری که انجام داده‌ایم صد در صد درست است و جای بررسی بیشتر ندارد. بلکه باید مدام در حال بررسی آثار و نتایج آن باشیم.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#&#039;&#039;&#039;رصد و جستجوی مدام برای جواب بهتر&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br/&amp;gt;حتی اگر نتیجه خوبی حاصل شد همچنان باید با چشم و گوش باز مترصد هر فرصتی برای یادگرفتن بیشتر باشیم.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
#&#039;&#039;&#039;اصلاح و بهبود&#039;&#039;&#039;&amp;lt;br/&amp;gt;هر موقع حقیقتی برایمان روشن شد و محرز شد کار درست‌تری وجود دارد، باید انتخاب و عملمان را بهبود دهیم و اگر ممکن است کارهای قبلی را اصلاح یا جبران کنیم.&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
</feed>